ایستادگی در برابر صربستان!
امیر هاشمی مقدم: فرارو
دیروز خبری تلخ در رسانه‌های نه تنها ایران، بلکه جهان منتشر شد: صربستان دیگر به گردشگران ایرانی بدون روادید اجازه سفر به این کشور را نمی‌دهد. در یکسال گذشته که روادید برای گردشگران ایرانی برداشته شده بود، انتقادهای زیادی از سوی برخی رسانه‌ها و چهره‌های سیاسی به این تصمیم وارد شد. چرا که شمار زیادی از گردشگران ایرانی یا می‌خواستند از آنجا به کشورهای اروپایی بروند و یا اینکه در همانجا درخواست پناهندگی می‌دادند. بیش از هزار پناهنده ایرانی اکنون در این کشور به سر می‌برند که هزینه‌های جاری آنان نیز بر دوش دولت است و بر این کشور که اقتصاد مناسبی ندارد، فشار وارد می‌آورد. اکنون این کشور با درخواست دوباره روادید از گردشگران ایرانی، از فشارهای بیشتر در آینده پیشگیری کرده است. چنین تصمیمی از چند سو برای‌مان بسیار بد است:
✅تصویر ما و گردشگران‌مان در جهان خدشه‌دارتر می‌شود. حتی اگر کشور دیگری به این می‌اندیشید که برای جذب گردشگران ایرانی، روادید را بردارد، اکنون که وضعیت صربستان را دیده، از اندیشیدن بیشتر در این باره دست کشیده است.
✅کشورهای بسیار اندکی که تاکنون گردشگران ایرانی را بدون روادید می‌پذیرفتند، ممکن است در این قاعده بازاندیشی کنند. البته و شوربختانه بیشتر این کشورها یا ناشناخته‌اند (همچون میکرونزی) یا آنچنان دورند که کمتر ایرانی‌ای فکر سفر به آنجا به سرش خطور می‌کند (همچون نیکاراگوئه، اکوادور، دومینیکا، زیمبابوه و...). اما اندک کشورهایی همچون ترکیه، گرجستان، ارمنستان و... هنوز بدون نیاز به روادید در دسترس ایرانیان و مورد توجه آنان است. موج پناهندگی ایرانیان به کشورها اگر به همین شیوه ادامه یابد، دیر یا زود شرایط سفر به آنها هم دشوارتر خواهد شد.
✅بهانه‌هایی که برخی از ایرانیان برای پناهندگی اعلام می‌کنند (همچون در صربستان)، نگاه کلی به ایرانیان را تغییر می‌دهد. نگارنده دست‌کم این تغییر نگاه به ایرانیان در ترکیه را دارد از نزدیک می‌بیند. تاکنون به دلیل حضور سالانه میلیونها گردشگر ایرانی که برای اقتصاد این کشور مهم بود، ترکیه‌ای‌ها به ایرانیان احترام می‌گذاشتند (برخلاف چیزی که گاهی در شبکه‌های اجتماعی به‌واسطه پخش یک کلیپ و... گفته می‌شود). اما در چند ماه گذشته حضور پناهندگان ایرانی که بسیاری‌شان با بهانه‌هایی همچون همجنس‌گرایی یا تغییر دین به ترکیه می‌آیند، بسیار گسترده شده. این در حالی است که ترکیه کشوری به شدت مذهبی است (برخلاف باور برخی از ایرانیان) و به همجنس‌گرایی یا خروج از دین اسلام، به هیچ وجه روی خوش نشان نمی‌دهد. بسیاری از همجنس‌گرایان در این کشور به طرز فجیعی کشته می‌شوند.
✅ادعاهای بسیاری از ایرانیان برای دریافت پناهندگی باعث می‌شود چهره‌ای بسیار تاریک از ایران نزد دیگران ساخته شود. چند ماه پیش در یادداشتی دیگر(اینجا) نوشته بودم که چگونه یک دختر و پسر ایرانی که قرار بود از ترکیه دیپورت شوند، ادعا کردند به خاطر خالکوبی پسر و بی‌حجابی دختر، در ایران اعدام خواهند شد. شوربختانه مردم و رسانه‌های ترکیه هم این ادعاها را باور کرد و خواهان نگه داشتن این دو در کشورشان شدند (رایزنی فرهنگی ایران هم در این میان تنها تماشاگر بود و هیچ واکنشی به این ادعا نشان نداد).
✅تلاش ایرانیان برای خروج از کشور دارد به گزینه‌های پایین‌تری می‌رسد. زمانی بود که ایرانیان تنها به فکر مهاجرت یا پناهندگی در امریکا بودند. بعد به کشورهای اروپای غربی رسید. اکنون به اروپای شرقی و یا همسایگانی همچون ترکیه و گرجستان رسیده که روزگاری آرزوی رسیدن به سطح توسعه ایران را داشتند.
همه اینها را نوشتم تا دوباره به مسئولین یادآوری شود در اندیشه‌های‌شان بازنگری کنند. می‌پذیریم که برخی از ایرانیانی که درخواست پناهندگی به کشورهای دیگر می‌دهند، هر کجا که باشند، مایه سرافکندگی ایران هستند، اما همه‌شان اینگونه نیستند. بسیاری از کسانی که این روزها به دنبال مهاجرت یا پناهندگی‌اند، حقیقتا انسان‌های شریفی هستند. گاهی کسانی از من شرایط اقامت یا پناهندگی در ترکیه را می‌پرسند که اصلا به ذهنم نمی‌رسید روزی بخواهند از ایران بروند.
واقعا نمی‌دانم مسئولینی که همیشه در برابر انتقاداتی که به ندانم‌کاری‌های داخلی‌شان می‌شود، از «ایستادگی» ایرانیان در برابر استکبار و... سخن می‌گویند، چقدر خودشان به این شعارها باور دارند. اما این را می‌دانم که ایستادگی ایرانیان یک بخش مهم دیگر هم دارد که مسئولین نمی‌بینند: ایستادگی از شب تا صبح جلوی درب سفارتخانه‌ها؛ ایستادگی جلوی دفاتر سازمان ملل در کشورهایی همچون ترکیه؛ ایستادگی جلوی صرافی‌ها برای تبدیل پول دار و نداری که فروخته‌اند تا دلارش کنند و بروند از این کشور.
این نوشته را اگر می‌پسندید، برای دوستان‌تان هم بفرستید.
دیگر یادداشت‌های رسانه‌ای مرا می‌توانید در کانال مقدمه (اینجا) بخوانید.