‌
‌
✍🏻 «که»‌های نیش‌ترمزی را حذف کن
‌
‌
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


⚜️ سیدحمید حیدری‌ثانی در کانال آموزشی‌اش به‌نامِ خانۀ ویراستار، در مطلبی با عنوان «’که‘ همیشه بی‌گناه نیست»، دربارۀ «که»‌های نیش‌ترمزی نوشته است:

گاهی در ویرایش یک جمله، فقط با حذف یک «که» جمله ناگهان جان می‌گیرد.

و سپس نمونه‌ای پُر«که» آورده و با «که»پیرایی، نشان داده که در برخی جمله‌ها، نبود یا حذف «که» موجب روانیِ جمله می‌شود.


⚜️ در جلسات محفل شب‌داستان که با علاقه‌مندان ادبیاتْ کتاب قمارباز داستایفسکی را می‌خوانیم، به تکه‌ای از ترجمۀ سروش حبیبی برخوردم که نمونۀ بارز همین «که»‌های نالازمِ نیش‌ترمزی است:

قسم می‌خورم که اگر ممکن می‌بود که خنجر تیزی را نرم‌نرمک در سینه‌اش فرو کنم گمان می‌کنم که خودداری نمی‌کردم و از این کار لذت بسیار می‌بردم. با این حال به همه‌ی مقدسات سوگند می‌خورم که آن روز که روی قله‌ی شلانگنبرگ بودیم، روی همان تیغه‌ای که همه برای تماشا به آن بالا می‌روند، اگر به من گفته بود «خودتان را فرو اندازید»، بی‌درنگ خود را به دره انداخته بودم، آن هم با لذت.

⚜️ در نمونۀ بالا، «که»‌هایی که بُلدشان کرده‌ام نالازم و نیش‌ترمزی و «که‌»‌هایی که زیرشان خط کشیده‌ام بجا و لازم‌اند. در ادامه، همان متن را بدون «که»‌های نالازم و با ویرایش صوریِ حداقلی می‌بینید:

‌قسم می‌خورم اگر ممکن می‌بود خنجر تیزی را نرم‌نرمک در سینه‌اش فروکنم، گمان می‌کنم خودداری نمی‌کردم و از این کار لذت بسیار می‌بردم. بااین‌حال به همه‌ی مقدسات سوگند می‌خورم آن روز که روی قله‌ی شلانگن‌بِرگ بودیم، روی همان تیغه‌ای که همه برای تماشا به آن بالا می‌روند، اگر به من گفته بود «خودتان را فرواَندازید»، بی‌درنگ خود را به درّه انداخته بودم، آن هم با لذت.‌

⚜️ می‌بینید چه‌قدر روان‌تر و خوش‌خوان‌تر شد؟ این «که»‌ها به‌جای آن‌که جمله را روان‌تر کنند، مثل نیش‌ترمز، سرعتِ خواندنِ خواننده را می‌گیرند و موجب می‌شوند موقع خواندنْ اصطلاحاً ریپ بزند.


ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


🔰 معین پایدار


🆔 @moeennaamak
‌
‌