✍🏻 کلیشهٔ همکَردِ «کردن»
و خطر فقر تنوع لُغوی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
⚜️ به این عبارتهای مصدری دقت کنید:
گمان بردن، شک بردن
تلفن زدن، جارو زدن
فراهم آوردن
حمام رفتن، پارتی رفتن
جلسه گذاشتن
⚜️ میبینید بخش دومشان چه تنوعی دارد؟
اکنون به این عبارتهای مصدری نگاه کنید:
گمان کردن، شک کردن
تلفن کردن، جارو کردن
فراهم کردن
حمام کردن، پارتی کردن
جلسه کردن
⚜️ همانگونه که میبینید، همکردِ «کردن» جای همهٔ همکردهای دیگر را گرفته است.
⚜️ این پدیده خواهخواه به سادهترشدن زبان کمک میکند و از این بابت شاید مثبت تلقی شود؛ اما دستِکم یک اِشکال ایجاد میکند:
🔰 تنوعِ همکردها را از میان میبَرد و موجب تکرار و تکررِ «کردن» در کلام میشود و زیبایی آواییِ متن را از میان میبرد. به متن زیر توجه کنید:
🔅 فکر میکردم امروز به من تلفن میکند؛ اما شک کردم که اصلاً یادش مانده یا نه؛ برای همین خودم به او تلفن کردم و گفتم قرار است امشب پارتی کنیم و بهتر است از همین حالا وسایل را فراهم کنیم. بعد از اینکه خانه را جارو کردم، حمام کردم و آماده شدم. قرار شد فردا هم جلسه کنیم.
⚜️ اکنون همین متن را با تنوع همکردی بازنویسی میکنیم:
🔅 فکر میکردم امروز به من تلفن میزند؛ اما شک داشتم که اصلاً یادش مانده یا نه؛ برای همین خودم به او تلفن زدم و گفتم قرار است امشب پارتی داشته باشیم و بهتر است از همین حالا وسایل را فراهم آوریم. بعد از اینکه خانه را جارو زدم، حمام رفتم و آماده شدم. قرار شد فردا هم جلسه بگذاریم.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔰 معین پایدار
🆔 @moeennaamak