🌱
روایت وارونه
اولین بار در یونان/روم...

در روایت رایج رسانه‌های غربی، به ویژه مستندهای BBC، تاریخی اروپامحور ترسیم می‌شود که یونان و روم را مهد دانش و خرد معرفی می‌کند.

این نگاه که ریشه در گفتمان استعماری قرون ۱۸ و ۱۹ دارد، یونان را «معجزه‌ای ناب» می‌خواند تا هویت نوین غرب را به گذشته‌ای استوره‌ای پیوند بزند. اما این روایت جانبدارانه، نه تنها با واقعیت‌های تاریخی همخوانی ندارد، بلکه کارکردی سیاسی-فرهنگی نیز ایفا می‌کند.
در این چارچوب، دستاوردهای تمدن‌های کهن‌تری چون ایران، مصر، میانرودان، هند و چین به حاشیه رانده می‌شود. جمله‌هایی مانند «نخستین بار یونانیان...» در حالی تکرار می‌شود که شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد بسیاری از داده‌های علمی، فلسفی و ریاضی، قرن‌ها پیش در شرق باستان شکل گرفته بوده است.

این شیوۀ روایت، نوعی «حق اختراع تاریخی» به غرب اعطا می‌کند. اما تاریخ حقیقی بشر، همواره چندمرکزی بوده و تمدن‌ها از طریق شبکه‌های گستردۀ بازرگانی، ترجمه و گسترش جمعیتی، پیوسته از کهن به نو در تبادل بوده‌اند. بازشناختن این داد و شدها، گامی اساسی برای دستیابی به تصویری واقعی از گذشتۀ مشترک بشری است.

@midhistor