🌱
تمدن ۲۵۰۰ ساله...

این عدد نه یک واقعیت تاریخی، بلکه برساخته‌ای قراردادی است. این عدد به بنیانگذاری هخامنشی به دست کوروش بزرگ اشاره دارد.
ریشهٔ این چارچوب را باید در سدهٔ نوزدهم و نظریه‌های نژادی آرتور دو گوبینو جستجو کرد که تاریخ ایران را به دو پارهٔ «پیش از آریایی» و «پس از آریایی» تقسیم نموده و تمدن‌های کهن این سرزمین را به حاشیه راند.

در برابر این روایت، می‌توان روایتی دیگرگون ساخت. ایران تمدنی با دستکم ۱۰۰۰۰ سال انباشت مدنی و فرهنگی است. شواهد باستان‌شناختی مانند چغامیش و اوریدو (۸۵۰۰ سال) سیَلک (۸۰۰۰ سال)، تپه‌حصار (۷۵۰۰ سال)، شهرسوخته (۷۰۰۰ سال)، شوش (۶۵۰۰ سال) و... نشان می‌دهد که ایرانِ پیش از ایلام و ماد و هخامنشی، نه «پیش از تاریخ»، بلکه در گسترهٔ «تاریخ آغازین» جای می‌گیرد.

تفکیک «تاریخ» از «پیش از تاریخ» صرفاً برچسبی روش‌شناختی است، نه واقعیتی مطلق.
سیَلک، شوش، ایلام، ماد و هخامنشی حلقه‌های یک زنجیر پیوسته‌اند. بازخوانی روایت ایرانِ ۷۵۰۰ ساله، نه یک کار احساسی، بلکه ضرورتی علمی و هویتی است تا پیوستار تمدنی خود را بازشناسیم و بازگو کنیم.

@midhistor