دکتر میثم رضیئی
جامعه‌شناس و پژوهشگر
در جامعۀ شبکه‌ای، فقر از مسئله‌ای اجتماعی به محتوایی نمایشی تبدیل شده است. شبکه‌های اجتماعی، با محوریت اقتصاد توجه، رنج انسانی را به منبعی برای جلب بازدید، دنبال‌کننده و درآمد بدل کرده‌اند؛ فرآیندی که می‌توان آن را کالایی شدن رنج نامید. در این میان، رابطۀ قدرت میان تولیدکنندۀ محتوا و سوژه نابرابر است: فرد آسیب‌دیده به ابژۀ مشاهده تبدیل می‌شود و روایت زندگی‌اش را دیگری می‌سازد. این وضعیت، فقر را از بستر ساختاری آن جدا می‌کند و به تجربه‌ای فردی و احساسی فرو می‌کاهد؛ در نتیجه، همدلی جای تحلیل را می‌گیرد و عوامل تولیدکنندۀ فقر پنهان می‌ماند.
با این حال، هر نمایشی از فقر، استثمار نیست؛ بازنمایی می‌تواند به آگاهی‌بخشی و مطالبه‌گری بینجامد، مشروط بر آن که کرامت سوژه حفظ شود، صدای او شنیده شود و زمینۀ ساختاری مسئله توضیح داده شود. اما مسئلۀ اصلی، اخلاق فردی تولیدکنندگان نیست، بلکه ساختار پلتفرم‌هاست که توجه را به سرمایه تبدیل می‌کند و حتی کنشگران همدل را به سمت نمایش تکان‌دهنده‌تر سوق می‌دهد. پرسش بنیادین این است: چه مناسباتی رنج را به منبع سودآور اقتصادِ توجه تبدیل کرده است؟
این متن توسط #هوشواره خلاصه شده است.
متن اصلی را از اینجا دریافت کنید👇
@ariaianman
🌱