🌱
آنائیتیس*

ادعای رایج، مبنی بر اینکه «آرتمیس فرمانده کل نیروی دریایی خشایارشا بود»، از نظر تاریخی نادرست است و با گزارش منابع سازگاری ندارد.

بر پایهٔ گزارش هرودوت، آرتمیس فرمانده ناوگانی متشکل از پنج کشتی از هالیکارناس، کوس و چند جزیرهٔ کوچک بود. او دختر لوگدامیس حاکم محلی تابع شاهنشاهی هخامنشی بوده و به سپاه خشیارشا پیوسته است. فرماندهی عالی ناوگان در نبرد سالامیس، در دست ایری‌َبیگنه برادر خشیارشا و دیگر مقامات ارشد ایرانی بود.

اهمیت تاریخی آرتمیس، نه در فرماندهی کل، بلکه به گفتۀ هرودت (کتاب‌های هفتم و هشتم)، خردمندی و مشورت او در شورای جنگ بود.
تحسین خشیارشا از او، مبنی بر «مردان من زن شده‌اند و زنان من مَرد»، واکنشی به یک صحنهٔ خاص از نبرد بود که هرودوت دربارۀ همشهری خود نقل کرده است. آن صحنه، غرق کردن یک کشتی متحد فنیقی توسط کشتی آرتمیس، به جای کشتی آتنی بود. گویا خشیارشا که ناظر صحنه بود، در تشخیص، خطا کرده بوده است.

روی‌هم‌رفته، آرتمیس شخصیتی اثرگذار در تاریخ است. اما «فرماندۀ کل نیروی دریایی ایران» خواندن او، افسانه‌سازی و بزرگنمایی بی‌پشتوانه می‌باشد.

* آرتمیس، معادل آناهیتا در اژه

@midhistor