🌱
ادعای شفاهی‌محوری در ایران باستان

مهرداد ایران‌مهر
ادعای «فقدان کتابت در فرهنگ ایرانی» یک ادعای غیرعلمی و تقلیل‌گرایانه است که با شواهد تاریخی در تضاد قرار می‌گیرد.

۱. دیوان‌سالاری:
همانطور که پی‌یر بریان اشاره دارد، حضور کاتبان در سپاه خشیارشا (جهت ثبت وقایع) و فعالیت آن‌ها بر روی الواح و پارشمن (چرم/پوست) در تخت‌جمشید، اثبات‌کنندۀ وجود یک نظام اداری و تاریخنگاری متمرکز در آن دوران است.
۲. فسادپذیری:
استفاده از پوست و چرم (برای ثبت خط کتابی) باعث نابودی بخش عظیمی از اسناد در طول تاریخ شده است. نابودی اسناد به معنای عدم وجود آن‌ها نیست.
۳. ادامۀ سنت مکتوب:
نقل منابع ایران دورۀ اسلامی (ثعالبی و طبری) از اینکه خسرو انوشیروان «اعمال اردشیر را مطالعه می‌کرد»، نشان‌دهندۀ وجود سنت مطالعۀ متون تاریخی است که ریشه در نظام اداری ایلام، ماد، هخامنشی و اشکانی دارد.

نادیده گرفتن اسناد دیوانی، ناشی از نگاهی سطحی به اقلیم، تخریب‌های تاریخی و تنوع خطوط در ایران است.
ایران کهن دارای دیوان‌سالاری مکتوب، بایگانی‌های منظم و سنت مطالعاتی مستمر بوده و نظام شفاهی تنها بخشی از پیکرۀ فرهنگی آن را تشکیل می‌داده است.

@midhistor