جواد ظریف:
ایران هیچ سهمی در خزر نداشت!

این ادعا، از منظر تاریخی، جغرافیای سیاسی و راهبردی، روایتی ناقص و گمراه‌کننده است.

۱. معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ عددی برای سهم کشورها تعیین نکرده است. اما «عدم ذکر عدد»، مساوی با «نبود حق تاریخی» نیست. ایران قرن‌ها در بخش عمده‌ای از کرانه‌های خزر (کاسپی) حضور داشته و این پشتوانه، می‌توانست مبنای چانه‌زنی حداکثری (مثلاً ۵۰ درصد) باشد، نه نقطۀ صفر.

۲. مسکو با تفسیر خط ساحلی و استفاده از همان خلاء در متن دو قرارداد، سود برد و با پیشنهاد خط منصّف و انعقاد قراردادهای دوجانبه با قزاقستان و ترکمنستان، عملاً قاعدۀ بازی را به نفع خود تغییر داده و ایران را در موضع انفعالی نشاند. در حالی که تهران راهبرد و چارچوبی ملی برای تحدید حدود و اهرم فشار عملی (مانند قراردادهای اکتشافی موازی) ارائه نداد.

۳. مذاکره‌کنندگان جمهوری اسلامی نه تنها سهم ۲۰ درصدی را محقق نکردند، بلکه به ۱۱ درصد و سپس ۷ درصد هم رضایت داده و مهم‌تر از آن، پروندۀ بستر و زیربستر را نیز به معاهدات دوجانبه موکول کردند که تا امروز حل نشده و روسیه عملاً بهره‌برداری یکجانبه از میادین مشترک را آغاز کرده است.

🌱