سعید لیلاز:
حکومت پهلوی یه بشکه گوه است که روی آن دو سانت عسل دارد، به لحاظ اقتصادی.
اما دادههای بانک مرکزی و صندوق بینالمللی پول، تصویر متفاوتی ترسیم میکند.
در بازهٔ ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۵، اقتصاد ایران بهطور میانگین ۹.۸ درصد در سال رشد کرد که یکی از سریعترین نرخهای رشد در جهان بود.
در همین ۲۰ سال، درآمد سرانهٔ واقعی از حدود ۲,۵۷۷ دلار به ۱۳,۳۳۰ دلار جهش کرد، یعنی ۵.۲ برابر افزایش.
چشمگیرتر آنکه، در همین دوره، جمعیت ایران با ۷۴ درصد رشد، از ۱۹.۳ میلیون به ۳۳.۶ میلیون نفر رسید. بنابراین اقتصاد توانست هم جمعیتِ به سرعت در حال افزایش را تغذیه کند، هم سهم هر ایرانی را چند برابر کرد.
آمارها میگویند رشد بخش غیرنفتی ۱۰.۱ درصد و رشد صنایع و معادن حدود ۱۴ درصد در سال بود. این ارقام نشاندهندهٔ فرآیندی واقعی از صنعتیشدن و توسعهٔ زیرساختهاست، نه صرفاً حباب نفتی.
امروز اما آن درآمد سرانهٔ ۱۳۳۳۰ دلاری به حدود ۳۹۰۰ دلار رسیده است، یعنی کمتر از یکسوم گذشته.
اقتصاد پیش از ۵۷، نه بشکهای گندیده، که پیشرانی پرشتاب بود و ایران را به پیش میراند. اما امروز آن پیشرانه خاموش شده و ما در حسرت ذرهای از قدرت گذشتهاش هستیم.