💠توسل به احساسات ۲💠


چند نکته راجع به این مغالطه

جنبه شخصی و درونی احساسات گرچه تاثیر سوئی بر نیروی عقل و استدلال بر جای می‌گذارد ، اما چنین نیست که خود
این احساسات ، نوعی استدلال یا مقدمات استدلال باشند .
لذا اطلاق نام مغالطه بر آنها نوعی مجاز است و تعبیر دقیقی نیست.
بنابراین بهتر است این جنبه از احساسات را ، نی با نام مغالطه بلکه تحت عناوین مانند #آفات_شناخت #حجابهای_دانش یا #موانع_تعقل و #لغزشگاه_اندیشه بشناسیم.
اما همانطور که اشاره شد ، احساسات علاوه بر جنبه شخصی و درونی دارای جنبه بیرونی و کاربردی در مورد دیگر افراد نیز هستند .
علاوه بر اینکه برای هر شخص به تنهایی نقش آفات و حجاب های شناخت را دارند ، شخص می‌تواند با استفاده از وجود این احساسات در دیگران ، در مقام استدلال نیز قضاوت آنها را مخدوش و از مسیر صحیح منحرف سازد.
مثلا گاهی شخص برای مخاطب خود درباره ی یک مطلب خاص استدلال می‌کند . اما مخاطب سخن او را نمی‌پذیرد ، در اینجا شخص ممکن است متوسل به زر و زور شود ، یعنی مثلا مخاطب خود را تهدید کند که اگر این مطلب را نپذیرد، فلان آسیب به تو خواهد رسید ،
یا لثلا تطمیع کند و بگوید که اگر این مطلب را بپذیری ، فلان منفعت عاید تو خواهد شد.
در اینجا به معنای واقعی کلمه با یک مغالطه مواجه هستیم ، زیرا شکل واقعی استدلال های انجام شده این است که
در واقع شخص می گوید:
اگر من موفق به تهدید شما شوم ، پس آن مطلب درست است .
و یا
آن مطلب درست است ، زیرا علاوه بر دلایلی که قبلاً ذکر شد دلیل مهم‌تری وجود دارد و آن اینکه فلان منفعتی عاید تو می شود .

لذا شکل کلی ارتکاب مغالطه توسل به احساسات این است که شخص مغالطه کننده تشخیص می دهد که مخاطب او در چه وضعیت روحی و روانی قرار دارد یعنی تشخیص می‌دهد که کدام یک از احساسات او موثر است ،
به تعبیر دیگر نقطه ضعف مخاطب خود را به دست می‌آورد و مثلاً با برانگیختن یکی از احساسات سودجویی و منفعت‌طلبی، تکبر و غرور ، ترحم و دلسوزی حسادت و غیره
باعث می شود که در فضای تیره و تار ایجاد شده که گرد و غبار احساسات و تمایلات نفسانی همچون پرده‌ای جلوی چراغ عقل را می‌گیرد، مخاطب تحت تأثیر قرار گرفته و از قضاوت صحیح و معقول درباره مطلب اصلی باز بماند.

مثال:
کسانی که هنوز از خلع سلاح یک جانبه دفاعی طرفداری می‌کنند ، باید مقداری درباره انفجارهای مهیب اتمی مطالعه کنند ، چنین انفجارهایی می‌تواند از فاصله دور گوشت انسان را آب کند و هیچ جنبنده‌ای را بر روی زمین باقی نگذارد چنین انفجارهایی می‌تواند ... ( چنین انفجارهایی میتواند چنان ترسی در مخاطب ایجاد کند که مسئله ی خلع سلاح یکجانبه را فراموش کند ،
در اینجا مغالطه از طریق توسل به ترس باعث می‌شود که مخاطب اصلا سوال نکند که خلع سلاح یکجانبه چه نقشی در انفجارهای اتمی دارد و ما چرا باید با آن مخالفت کنیم )
بهترین نکته ای که برای اجتناب از این نوع مغالطات می‌توان گفت همان دستور اسلام درباره مبارزه با اوصاف و اخلاق ناپسند نفسانی است در مورد هر یک از موارد مذکور در قرآن و احادیث معصومین علیهم السلام ظرایف زیادی وجود دارد که از این بحث تفصیلی صرف نظر کرده و آن را به کتابهای اخلاقی واگذار می‌کنیم.

فایل شنیداری


توسل به احساسات ۱

https://t.me/mghlte