💬شرق یا غرب؟
این حرفِ دکتر شفیعی کدکنی من را به یادِ "ايثارِ" آندری تارکوفسکی می‌اندازد. و این مقایسه در اول شاید عجیب به نظر برسد ولی با کمی توضیح روشن‌تر می‌شود این قضیه به نظرم. کرکترِ الکساندر در فیلمِ "ایثار" که از غربِ افسون‌زدایی‌شده و تکنولوژیک خسته شده و در کابوس‌هایش خوابِ جنگِ جهانیِ سوم را می‌بیند، تخیلِ رستگاربخش‌اش به سمتِ درافکندنِ طرحي نو می‌رود، و در این هنگام است که تخیلِ سیاسی‌اش او را به سمتِ شرقِ دور می‌برد: ژاپن. او ظاهراً نمی‌تواند آلترناتیوِ ديگري را در غرب بجوید. شرقِ دور در تخیلِ سیاسیِ او نمادِ سکون، آرامش، آشتی با طبیعت و کشف و شهود است. او حتی در جايي از فیلم می‌گوید که خودش و نوه‌اش در زندگیِ قبلی ژاپنی بوده‌اند و اصلاً صحنه‌یِ آغازینِ فیلم با کاشتِ یک درختِ ژاپنی شروع می‌شود. البته شفیعی کدکنی ظاهراً دلیلِ دیگری هم دارد در ذهن و آن اقتصادِ نفت‌بنیاد است به نظرم که منجر به فساد و رانت و در یک کلام فروپاشیِ اقتصادِ یک سرزمین می‌گردد و هیچ راهِ درمانی ندارد. اقتصادِ بادآورده‌یِ نفت‌بنیاد در نظرِ او یعنی شکل‌گیریِ باندهایِ تبه‌کارِ اقتصادی و یک الیگارشیِ تا مغزِ سر فاسد. تخیلِ سیاسیِ دکتر شفیعی کدکنی آلترناتیوها را در شرقِ دور می‌بیند و به غرب نزدیک نمی‌شود زیرا از تکنولوژی و اقتصاد-محوری و عقلانیتِ افراطیِ غرب گریزان است. به نظرم دلیلِ دوریِ او از آلترناتیوهایِ غربی همان دليلي است که تارکوفسکی را به سمتِ شرقِ دور کشانده بود. و این بر خلافِ تخیلِ سیاسیِ روشنفکرانِ ایرانی است که همیشه آلترناتیو را در غرب جسته‌اند، از مشروطه تا به امروز. به نظرم شفیعی کدکنی از این لحاظ مانندِ تارکوفسکی رمانتیک است تا حدودی، شاید.
Post #6698
262
پایگاه خبری انتخاب ♦️ شفیعی کدکنی: 🔹 اگر می‌شد طرز زندگی ژاپنی‌ها را خرید، می‌ارزید که تمام چاه‌های نفت را بدهیم 🔹 استاد شفیعی کدکنی می گوید: اگر می‌شد که ما ایرانی‌ها طرز زندگی و فکر ژاپنی را بخریم، می‌ارزید که تمام چاه‌های نفت را بدهیم و آن طرز زندگی را یاد بگیریم. جزئیات…