◀️حجت الاسلام محمدعلی میرزایی:
ضرورت جایگزینی ایده «وحدت جهان اسلام» به جای «تقریب مذاهب»/رویکرد تمدنی بر اندیشه و رفتار ما حاکم نیست

✅بخشهایی از مصاحبه:

📌اگر پروژه وحدت برای جمهوری اسلامی راه نمی افتاد و ادبیات فرامذهبی در انقلاب نهادینه نمی شد و جهان باور می کرد که پروژه امام خمینی یک پروژه شیعی است و نه اسلامی، یک پروژه دینی است و نه انسانی، امروز آسیب های انقلاب بیش از الان بود.

📌اتفاقا به نوعی از نظر استراتژیک، ایران حوزه استراتژیک منطقه ای را با انقلاب خودش کاست. چون شاه یک امپراطور شیعی بود و امام خمینی یک فقیه شیعی بود. اما سیطره و هیمنه خاورمیانه ای شاه را نداشت. بالاخره قدرت اسرائیل و امریکا قدرت های همپوشاننده با قدرت نظامی استراتژیک ایران بودند. پیمان امریکا، اسرائیل، شاه، اقتدارش در منطقه بسیار بیشتر از پیمان ایران، حزب الله، و عراق و مستضعفین منطقه است.

📌«وحدت جهان اسلام» جایش را به «تقریب مذاهب» داد؛ یعنی یک تقلیل نگاه اتفاق افتاد. عنوان وحدت جهان اسلام یک عنوان تمدن ساز است. عنوان تقریب مذاهب یک عنوان ایدئولوژیکی است. یعنی عنوانی مرتبط با باورهای ایدئولوژیکی مردم است. انتقال از وحدت جهان اسلام به تقارب مذهبی یک انتقال فروکاهنده است. ما باید با تقریب مذاهب شروع می کردیم و به وحدت جهان اسلام می رسیدیم اما ما با وحدت شروع کردیم و به تقریب رسیدیم آن هم تقریب مذاهب.

📌از تقریب مذاهب نمی شود به وحدت مذاهب رسید. نمی شود به اتحاد مذاهب رسید. از اتحاد مذاهب و بلکه وحدت مذاهب هم نمی شود به تمدن رسید، به امت رسید. به تعبیر روشن تر نزدیک شدن مذاهب لزوما به معنای تحقق امت نیست. مذاهب یکی هم که بشوند باز هم لزوما امت تشکیل نمی شود.

📌یکی از دلایل عدم موفقیت همین بودکه پروژه سنتی تقریب مذاهب ما براساس مشترک‌گیری و تاکید بر مشترکات شکل گرفت. مشترکات فروع مذاهب، نه براساس شکل‌دهی به یک مذهب مشترک. یعنی در حقیقت یک نوع تاکید بر جزئیات مشترک، نه تاکید بر کلیت حاکم. مذاهب حاضر نشدند مشروعیت بخشی وجودی خودشان را از عناصر درون مذهبی به یک مرجعیت بیرون مذهبی منتقل کنند. مثلا همه مذاهب بگویند ما در فقه و اخلاق و جامعه و مذاهب و امت و همه چیز محکوم به احکام قرآن هستیم.

📌ما تا این لحظه مفهوم وحدت را در عرصه تمدن – امت دقیقا تصور هم نکرده ایم چه رسد به اینکه بخواهیم کارکرد خودمان را ارزیابی کنیم.

🔗متن کامل:
http://mersadcss.com/fa/product/int-mirzai/

🔺 اندیشکده مرصاد صرفا ناقل نظر ایشان بوده و این نظریه را رد یا تایید نمی‌کند.
@mersadcss©