‍ فوران قیمت دلار، بالا ماندن قیمت نفت؛ ایران و آمریکا در انتظار کم آوردن رقیب

مهستان؛ نمودارها بالا می‌روند، لحظه به لحظه. چشم‌ها خیره به اپلیکیشن‌ها و سایت‌های اعلام قیمت باقی مانده است. در تهران قیمت دلار روزهاست که بی توقف بالا می‌رود. اعدادی که روزگاری تصور کردنشان برای دلار، یک شوخی تلخ بود حالا کاملا عادی است. مسئولان اقتصادی سکوت کرده‌اند. حلقه محاصره دور گردن اقتصاد ایران پیچیده است و ساعت به ساعت تنگ‌تر می‌شود.


تدابیر بانک مرکزی برای کنترل فوران نرخ ارز بی‌فایده است. نه ممنوعیت واردات خودروهای لوکس تاثیری روی نرخ ارز گذاشته و نه شروع تزریق 2 میلیارد دلار از طریق بانک‌ها توانسته قیمت دلار را مهار کند. عبدالناصر همتی می‌کوشد که خونسرد باشد و خود را بر بازار مسلط نشان دهد. هیچ کس به اندازه او با نوسانات نرخ ارز و بازار افسارگسیخته سروکله نزده است. شاید از چنین روزهایی در هراس بود که در کرسی وزارت اقتصاد بر توافق با آمریکا و تنش‌زدایی در سیاست خارجی تاکید داشت. آن تاکید به قیمت استیضاحش توسط اصولگرایان رادیکال و بلند شدن از صندلی وزارت اقتصاد تمام شد. همتی اما در سمت رئیس بانک مرکزی بازگشت. انگار نمودارها و همتی کابوس پایان نا‌پذیر همدیگرند.


نمودارها بالا می‌روند، کند و سنگین. با نوسان‌های نزولی تند و بازگشت‌های سر حوصله. قیمت نفت و سوخت در جهان بالا می‌رود. در واشنگتن کمپینرهای دو حزب هر صبح اول این نمودارها را چک می‌کنند. ترامپ بیکار نیست. آزادسازی ذخایر نفت و گازوئیل با انگیزه کاهش قیمت‌ها. سقوط ناگهانی و بعد برگشت پرفشار. میلیون‌ها لیتر سوخت تنها برای ساعتی قیمت نفت را زیر 100 دلار می‌کشد.


موج‌ها ی خبری. توییت‌های ترامپی. تهدید اروپا. وعده پر کردن ذخایر نفتی با نفت ونزوئلا. هدایت کردن نفت‌کش های حامل نفت ایران به سمت خاک آمریکا. وعده سقوط زودهنگام قیمت نفت بعد از پایان جنگ. زمزمه ممنوعیت صادرات گازوئیل. اروپا کوتاه می‌آید. نمودار برای ساعتی نزولی است و بعد باز هم بالای 100 دلار نوسان می‌کند.


کابوس انتخابات میان‌دوره‌ای. در پولی مارکت که سایت شرط‌بندی است و معمولا بیش از نظرسنجی‌ها می‌شود روی آن حساب کرد، مجلس نمایندگان برای جمهوری‌خواهان از دست رفته و کار دارد به سنا می‌کشد. ترامپ خود را بی‎‌اعتنا نشان می‌دهد.دست ایران را خوانده و می‌داند که هدف طولانی کردن بازی ضربه زدن در انتخابات کنگره است.

باخت در یکی از مجلس‌ها را قبول کرده. اما بازی ممکن است بدتر از این هم بشود. از دست رفتن هر دو مجلس برای جمهوری‌خواهان سنگین است. برای ترامپ شاید هزینه قابل قبول. او اهرم وتو مصوبات کنگره را در دست دارد و محال است که دموکرات‌ها به اکثریت دو سوم در هر دو مجلس برسند.

پدافند هر دو طرف در جنگ اقتصادی چندان کارآمد نیست. اقتصاد ایران زیر فشاری است که در تاریخ معاصر نمونه‌ای ندارد. آمریکایی‌‎ها با گذراندن نفت از تنگه هرمز زیر سایه یک عملیات گسترده تنها توانسته‌اند قیمت را جایی بالای 100 دلار مهار کنند. اقتصاد آمریکا هم تحت فشار است. فشاری بسیار کمتر از آن چه ایران تجربه می‌کند اما کم سابقه برای آمریکا.

مسئله در این روزها شدت فشار نیست. توان تاب‌آوری هر یک از طرفین است. جنگ اقتصادی برای هر دو طرف مرحله مقدماتی بازی بزرگتر است. آمریکا زمان صفر عملیاتی جدید در ایران را لحظه فروپاشی اقتصادی و شورش اجتماعی تعریف کرده است و امید دارد که ایران از بیم چنین  اتفاقی سرانجام امتیاز دهد.  ایران ضربه سیاسی در انتخابات کنگره به ترامپ را نقطه عطف نمودار بحران می‌داند. جایی که سرانجام فشاری که هر روز شدت می‌گیرد باید تغییر جهت دهد. ایران هم امیدوار است ترامپ سرانجام قبل از انتخابات امتیاز دهد.

متغیرهای ساختاری مانع از عقب نشینی هر کدام از طرفین است. هر کدام روی کم آوردن رقیب حساب کرده‌اند. تحلیلگران از امکان کم نیاوردن هر دو طرف می‌گویند. از امکان تداوم فوران نمودارها. بی‌آن که اراده سیاسی هر کدام از طرفین مخدوش شود. تصویری که پایان جنگ را دورتر می‌کند و دالان دوزخ را درازتر.

بازیگران دیگر هم در کار هستند. منافع بزرگ، رویاهای بزرگ‌تر — از معبد سلیمان تا نئوم بن‌سلمان. اما مکانیک این جنگ ساده است: تحلیلگران روایت می‌کنند، ژنرال‌ها آماده می‌شوند، سیاستمداران پوکر بازی می‌کنند. نمودارها بالا می‌روند. اولین لغزش هر طرف، جفت شش طرف دیگر است.

@akhbare_mahestan
✅ @mellimazzhabi