«چهارراه انتخاب‌های بد؛ آمریکا در تله راهبردی هرمز»
اندیشکده حکمرانی مصاف
تحلیل وضعیت کنونی ایالات متحده در قبال ایران، بیش از هر زمان دیگری نشان‌دهنده گرفتار شدن واشنگتن در یک «تله راهبردی» است؛ وضعیتی که در آن، تمامی گزینه‌های پیش‌رو، پرهزینه، پرریسک و فاقد تضمین موفقیت هستند.
بر اساس ارزیابی‌های موجود، آمریکا اکنون با چهار سناریوی اصلی مواجه است:
نخست، ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی؛ گزینه‌ای که اگرچه در کوتاه‌مدت می‌تواند فشارهایی بر ایران وارد کند، اما حتی برآوردهای اطلاعاتی خود آمریکا نیز اذعان دارند که ایران از ظرفیت بقا در برابر این فشارها برای ماه‌ها برخوردار است. این بدان معناست که این گزینه، بیش از آنکه تعیین‌کننده باشد، صرفاً زمان‌بر و فرسایشی است.
دوم، تشدید اقدامات تهاجمی با هدف ضربه به زیرساخت‌های حیاتی؛ راهبردی که در بهترین حالت، هزینه‌های بازسازی را افزایش می‌دهد، اما لزوماً به تغییر محاسبات راهبردی ایران منجر نمی‌شود. تجربه‌های پیشین نشان داده که چنین اقدامات سخت، اغلب به تقویت انسجام داخلی و افزایش اراده مقاومت می‌انجامد.
سوم، پذیرش یک توافق مبتنی بر خواسته‌های ایران؛ شامل آتش‌بس پایدار، تنظیم وضعیت تنگه هرمز و ارائه امتیازات اقتصادی. این گزینه، هرچند می‌تواند به کاهش تنش منجر شود، اما از منظر اعتبار راهبردی، به معنای عقب‌نشینی آمریکا و تقویت موقعیت منطقه‌ای ایران خواهد بود.
چهارم، ورود به یک تقابل نظامی گسترده‌تر، حتی با مؤلفه‌های زمینی؛ پرریسک‌ترین گزینه‌ای که می‌تواند به یک درگیری فرسایشی و غیرقابل پیش‌بینی در منطقه منجر شود، آن هم در شرایطی که ایران از ابزارهای متنوعی برای مدیریت و گسترش میدان درگیری برخوردار است.
آنچه این چهار گزینه را به یک «بن‌بست راهبردی» تبدیل می‌کند، این واقعیت است که ایران توانسته است مؤلفه‌هایی کلیدی از قدرت—از جمله موقعیت ژئوپلیتیکی در تنگه هرمز و ظرفیت‌های راهبردی دیگر—را به اهرم‌هایی بازدارنده تبدیل کند. به بیان دیگر، معادله به‌گونه‌ای شکل گرفته که هزینه اقدام برای آمریکا، از منافع بالقوه آن پیشی گرفته است.
در چنین شرایطی، آنچه بیش از همه اهمیت دارد، درک صحیح از «قدرت در شرایط عدم قطعیت» است. جمهوری اسلامی ایران، با تکیه بر ترکیبی از تاب‌آوری داخلی، عمق راهبردی و موقعیت ژئوپلیتیکی، توانسته است زمین بازی را به‌گونه‌ای تنظیم کند که حتی قدرتی مانند آمریکا نیز با محدودیت گزینه‌ها مواجه شود.
این وضعیت، بیش از آنکه نشانه پایان یک تقابل باشد، بیانگر ورود به مرحله‌ای جدید از رقابت است؛ مرحله‌ای که در آن، مدیریت زمان، کنترل گلوگاه‌ها و بازی با ادراکات، به عناصر کلیدی قدرت تبدیل شده‌اند.
آمریکا اکنون در چهارراهی ایستاده است که هیچ مسیر آسانی ندارد؛ و این دقیقاً همان نقطه‌ای است که موازنه‌ها در آن بازتعریف می‌شوند.

👌کانال اندیشکده حکمرانی مؤسسه مصاف
@MasafThinkTank