Soat 19:24. Katta leksiya zalida, taxminan 200 tacha talaba bilan kimyo lektsiyasida o'tiribmiz. Professor yakuniy, lekin eng kulminatsion tushunchalarni berayotgan edi. Soatga qaramasangiz, professor jon-jahdi bilan tushuntirayotganidan dars tugaganini sezmaysiz.

19:25... Professor oxirgi jumlasini tugatib, "savollar bormi?" demasdan, hall yarmidan ko'pi narsalarini yig'ishtirib chiqib ketishga tushishdi.

Amerikadagi aynan shu madaniyatga ko'nikib ololmasam kerak. To'g'ri, ustoz va o'quvchi orasidagi masofa kamayishi ustozni approachable (ya'ni murojaat qilishga osonroq) qiladi, va o'quvchi oson yordam so'raydi. Lekin bir tarafdan, Islom umuman boshqa narsani o'rgatadi.

Bizda ustoz shunchaki bilim beruvchi emas, hurmat qilinishi kerak bo'lgan maqom, menimcha. Ali ibn Abu Tolib (r.a.) shunday deganlar: "Menga bir harf o'rgatgan kishining quliman. Xohlasa sotsin, xohlasa qullikdan ozod qilsin, xohlasa qul qilib ishlatsin." Ustozning oldida ovozni pasaytirish, uni tinglab bo'lmasdan turib chiqib ketmaslik, bularni barchasi menga kichikligimdan singdirilgan ayamni sharofatlari bilan.

Shuning uchun 19:25da hallning yarmi chiqib ketayotganida, men o'zimni g'alati his qildim. Bu hurmatsizlik emasligini aqlan tushunaman. Shunchaki boshqa tizim, boshqa madaniyat...

Balki ikkalasi ham to'g'ridir. Yaqinlik yordam so'rashni osonlashtiradi, hurmat esa ilmni qadrlashni o'rgatadi va ilm yuqishiga sabab bo'ladi. Bilmadim...

Siz nima deb o'ylaysiz?