کانال آموزشی برق مارگارین

🔴 خبر فوری — دریافت رایگان یک آموزش از فرادرس به انتخاب خودتان؛ به مناسبت شروع سال تحصیلی
 
🎁 کد هدیه: FDRUNV
 
از میان بیش از ۱۲۰ آموزش منتخب، آموزش مورد نظرتان را انتخاب کنید و با کد FDRUNV دسترسی رایگان آن را فعال کنید.👇
 
▫️ مبانی مهندسی برق ۱
 
▫️ الکترونیک ۱ – جامع و با مفاهیم کلیدی
 
▫️ مدار منطقی – مرور و حل مساله
 
▫️ ریاضی عمومی ۱ – مرور و حل مساله
 
▫️ معادلات دیفرانسیل + حل مساله و تست
 
🔗 مشاهده سایر آموزش‌ها - کلیک کنید
 
⏳ مهلت استفاده از کد هدیه: تا پایان مهر ۱۴۰۵
🔺 آموزش دریافت‌شده تا پایان آذر ۱۴۰۵ در حساب کاربری شما فعال خواهد بود.

@FaraDars — فرادرس

☀️ برق خورشیدی یاد بگیری، بیکار نمی‌مونی!

🍂 پاییز رو با یادگیری یک مهارت جدید و کاربردی شروع کن.

اگر می‌خوای وارد حوزه انرژی خورشیدی بشی، این دوره فقط آموزش تئوری نیست؛ بخش مهمی از دوره به کار عملی و نصب سیستم‌های خورشیدی اختصاص داره.

✨ مزیت‌های دوره هورآیش:
🔧 کارگاه عملی نصب سیستم‌های خورشیدی و پنل خورشیدی
🎓 آموزش کاملاً حضوری برق خورشیدی
⚡ یادگیری از نزدیک با تجهیزات و فرآیند اجرای سیستم
📚 جزوه آموزشی + پک کامل دوره
🍱 یک وعده ناهار
☕ میان‌وعده در هر دو روز دوره

📅 ۹ و ۱۰ مهر | پنجشنبه و جمعه
📍 تهران، منطقه طرشت
⏰ روز اول: ۸ تا ۱۶
⏰ روز دوم: ۸ تا ۱۲

🎯 دو روز آموزش، تمرین و تجربه عملی برای شروع مسیر در صنعت انرژی خورشیدی

📞 برای دریافت اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام به آیدی زیر پیام دهید:
@hoorayesh_dm
@hoorayesh_dm
لینک مطالعه شرایط دوره
لینک مطالعه شرایط دوره

……….💥👆👆

🍀جریان نشتی چیست؟

#جریان_نشتی

🔥🔥 در قسمت بعدی انواع تیپ های آن گفته میشود همراه ما باشید

جریان نشتی، جریانی است که به‌دلیل خرابی یا کاهش عایق، از مسیر اصلی خود خارج شده و به بدنه، ارت یا زمین عبور می‌کند.

⭕️ مثال:
اگر جریان رفت 10A و جریان برگشت 9.97A باشد:

جریان نشتی = 10 - 9.97 = 0.03A = 30mA

🔹 کلید جریان نشتی (RCCB/RCD) اختلاف جریان رفت و برگشت را تشخیص می‌دهد و در صورت عبور نشتی از مقدار تنظیم‌شده، مدار را قطع می‌کند.

☄️☄️ نکته مهم:

▪️کلید جریان نشتی با MCB فرق دارد؛ MCB عمدتاً برای حفاظت در برابر اضافه‌بار و اتصال کوتاه است، اما RCD/RCCB برای تشخیص جریان نشتی به‌کار می‌رود.

▪️ عدد 40A به معنی این نیست که کلید در 40 آمپر قطع می‌کند؛ 40A جریان نامی است، اما 30mA مقدار عملکرد نشتی است.


✅ اگر کلید جریان نشتی فقط هنگام روشن شدن یک موتور قطع می‌کند، لزوماً خود کلید خراب نیست.

1️⃣ رطوبت داخل موتور یا جعبه ترمینال
2️⃣ آسیب‌دیدگی کابل موتور
3️⃣ اتصال بدنه سیم‌پیچ‌ها
4️⃣ وجود فیلتر EMI یا خازن‌های نشتی در مدار



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 تفاوت موتور سنکرون و آسنکرون



#موتور

🔥 خلاصه و واقعا کاربردی 😍


🔵 موتور سنکرون

☑️ سرعت روتور دقیقاً برابر سرعت میدان مغناطیسی است.

☑️ لغزش (Slip) = صفر

☑️ سرعت موتور با تغییر بار، در محدوده کاری، تقریباً ثابت می‌ماند.

☑️ می‌تواند برای اصلاح ضریب توان نیز استفاده شود.

🟢 موتور آسنکرون (القایی)

☑️ سرعت روتور کمی کمتر از سرعت میدان است.

☑️ لغزش (Slip) > صفر

☑️ ساختار ساده، مقاوم و اقتصادی دارد.

☑️ کاربرد بسیار زیاد در پمپ، فن، کمپرسور و ماشین‌آلات صنعتی.

💢 فرمول سرعت سنکرون:

Ns = 120 × f ÷ P

💢 فرمول سرعت آسنکرون:

N = Ns × (1 - s)

🔹 f = فرکانس
🔹 P = تعداد قطب
🔹 s = لغزش

✅ مثال

موتور ۴ پل، ۵۰Hz:

Ns = 120 × 50 ÷ 4 = 1500 rpm

اگر لغزش موتور آسنکرون ۳٪ باشد:

N = 1500 × (1 - 0.03) = 1455 rpm

☄️ سنکرون: 1500 rpm

☄️ آسنکرون: 1455 rpm

❌ اختلاف 45 دور = اثر لغزش

🧳 نکته طلایی:

☑️ سنکرون = هم‌سرعت با میدان


☑️ آسنکرون = کمی عقب‌تر از میدان



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

⚡

……….💥👆👆

🍀 سری ۱ — نکات چالشی مهندسی برق


😍🔥 پیشنهاد ویژه خیلی کوتاه و کاربردی

#چالش


1️⃣ سؤال:

💢 اگر ولتاژ یک موتور سه‌فاز از 400V به 380V کاهش پیدا کند، آیا جریان موتور هم دقیقاً 5٪ کم می‌شود؟

😍جواب: نه لزوماً.

جریان موتور به بار، ضریب توان، راندمان و لغزش هم وابسته است. کاهش ولتاژ می‌تواند حتی باعث افزایش جریان در شرایط بار مشخص شود.

2️⃣ سؤال:

💢 چرا وقتی دو ترانس 400kVA را موازی می‌کنیم، ظرفیت دقیقاً 800kVA نمی‌شود؟

😍 چون برای تقسیم صحیح بار، نسبت تبدیل، امپدانس درصدی، گروه برداری و نسبت X/R باید سازگار باشند.

3️⃣ سؤال:

💢اگر مقاومت یک کابل دو برابر شود و جریان ثابت بماند، تلفات کابل چند برابر می‌شود؟

P_loss = I² × R

😍 جواب : دو برابر

اما اگر مقاومت ثابت باشد و جریان دو برابر شود:

P_loss = (2I)² × R = 4I²R

🔥 یعنی دو برابر شدن جریان، چهار برابر شدن تلفات اهمی را به دنبال دارد.

4️⃣ سؤال:

💢 چرا در یک شبکه 400V، ممکن است مولتی‌متر بین دو فاز 400V نشان دهد ولی موتور درست کار نکند؟

😍 چون فقط مقدار ولتاژ مهم نیست؛ باید ترتیب فاز، عدم تعادل ولتاژ و کیفیت برق هم بررسی شود.

5️⃣ سؤال حرفه‌ای:

💢اگر جریان سه فاز موتور بصورت زیر باشد:

L1 = 42A
L2 = 43A
L3 = 57A

آیا می‌توان گفت چون میانگین جریان حدود 47A است، موتور مشکلی ندارد؟

😍 جواب : خیر.
عدم تعادل جریان می‌تواند نشانه مشکل در ولتاژ، اتصالات، سیم‌پیچ یا بار موتور باشد.

6️⃣ سؤال:

💢چرا در ترانس، وقتی فرکانس کاهش پیدا می‌کند ولی ولتاژ ثابت می‌ماند، شار هسته افزایش پیدا می‌کند؟

😍 جواب :چون تقریباً:

تقریباً:

Φ ≈ V / (4.44 × f × N)

Φ ∝ V / f

پس کاهش فرکانس → افزایش شار → احتمال اشباع هسته و افزایش جریان مغناطیس‌کننده.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆


🍀چند نکته طلایی مهندسی برق

🔥 پیشنهاد ویژه

✅ قسمت آخر

#نکته


☑️ نکته خازن

خازن در مدار AC می‌تواند توان راکتیو خازنی تولید کند و برای اصلاح ضریب توان استفاده شود.
راکتانس خازنی با افزایش فرکانس کاهش می‌یابد:
XC = 1/(2πfC)

☑️ نکته سلف در AC

راکتانس سلف با فرکانس رابطه مستقیم دارد:
XL = 2πfL

☑️رزونانس

در مدار RLC سری، در فرکانس رزونانس:
XL = XC
و امپدانس مدار حداقل می‌شود.

☑️ دیود

دیود ایده‌آل در بایاس مستقیم هدایت و در بایاس معکوس مانع عبور جریان می‌شود؛ پایه بسیاری از یکسوسازها همین اصل است

☑️ نکته ترانس جریان CT

مدار ثانویه CT در حال کار را
نباید بدون بار رها کرد؛ ولتاژ خطرناکی می‌تواند ایجاد شود.

☑️ VT/PT

ترانس ولتاژ برای کاهش ولتاژهای بالا به مقدار قابل اندازه‌گیری و مناسب برای رله‌ها و تجهیزات اندازه‌گیری استفاده می‌شود.

☑️ نکته PT100

در دمای 0°C دارای مقاومت اسمی 100Ω است.

☑️نکته افت ولتاژ

افت ولتاژ زیاد می‌تواند باعث کاهش عملکرد موتور و افزایش جریان و تلفات شود.

☑️نکته هارمونیک

بارهای غیرخطی مانند درایوها و منابع تغذیه سوئیچینگ می‌توانند باعث ایجاد هارمونیک در شبکه شوند.

☑️ نکته رله حرارتی

رله اضافه‌بار برای حفاظت موتور در برابر اضافه‌بار طولانی‌مدت است، نه حفاظت اصلی در برابر اتصال کوتاه.





🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆


✳️ چند نکته طلایی مهندسی برق

✅قسمت اول

🔥 پیشنهاد ویژه

#نکته


☑️ نکته کابل

افزایش سطح مقطع کابل باعث کاهش مقاومت و لذا کاهش افت ولتاژ و تلفات میگردد.

☑️ نکته ترانس

ترانسفورماتور نمی‌تواند فرکانس را تغییر دهد؛ فقط ولتاژ و جریان را تغییر می‌دهد
تلفات مسی ترانس با مربع جریان تغییر می‌کند:

Pcu = I²R

بنابراین افزایش بار، تلفات را سریع‌تر افزایش می‌دهد.

☑️توان ظاهری

در سیستم AC:

S² = P² + Q²

توان ظاهری با واحد VA، توان اکتیو با W و توان راکتیو با var بیان می‌شود.

☑️ نکته ضریب توان

هرچه cosφ به ۱ نزدیک‌تر باشد، برای انتقال توان مشخص، جریان کمتری نیاز است

در یک توان اکتیو ثابت:

I ∝ 1/cosφ

پس اصلاح ضریب توان باعث کاهش جریان و تلفات خط می‌شود.

☑️نکته اتصال کوتاه

در اتصال کوتاه، امپدانس مدار به‌شدت کاهش می‌یابد؛ بنابراین جریان می‌تواند چندین برابر جریان نامی شود.
هرچه امپدانس معادل شبکه در محل خطا کمتر باشد، جریان اتصال کوتاه بیشتر است:

Icc = V / Z

☑️نکته ارت

ارت مناسب باید مسیر کم‌امپدانسی برای عبور جریان خطا ایجاد کند تا حفاظت سریع عمل کند.

☑️نکته حفاظتی

رله اضافه‌بار و کلید اتصال کوتاه وظیفه یکسانی ندارند؛ Overload ≠ Short Circuit. هرکدام باید متناسب با وظیفه خود انتخاب شوند.

☑️ نکته توان سه‌فاز
توان اکتیو در سیستم سه‌فاز متعادل:

P = √3 × V × I × cosφ

در بار متعادل سه‌فاز، جریان نول ایده‌آل تقریباً صفر است؛ چون مجموع برداری جریان‌های سه فاز صفر می‌شود.


☑️ نکته فرکانس و موتوری

▪️جریان راه‌اندازی موتور القایی می‌تواند چند برابر جریان نامی باشد.
▪️در موتور سه‌فاز، جابه‌جایی هر دو فاز، جهت چرخش موتور را معکوس می‌کند.
▪️در موتور AC، افزایش فرکانس معمولاً باعث افزایش سرعت سنکرون می‌شود:

Ns = 120f / P

▪️موتور القایی
سرعت روتور همیشه کمی کمتر از سرعت سنکرون است. این اختلاف را Slip می‌گویند:

s = (Ns − Nr) / Ns





🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 چرا ترانس بدون مصرف‌کننده هم برق می‌کشد؟

#ترانس

فرض کن یک ترانس 20kV / 400V داریم.

سمت 400 ولت هیچ چیزی وصل نیست؛ یعنی:

بار = صفر

اما سمت 20kV هنوز به شبکه وصل است.

وقتی برق 20kV را وصل می‌کنیم، داخل ترانس هسته آهنی باید مغناطیسی شود. برای مغناطیسی نگه‌داشتن هسته، سیم‌پیچ اولیه مقداری جریان از شبکه می‌گیرد.

⭕️ به این جریان می‌گوییم:

جریان بی‌باری → I_0

پس:

ترانس بدون بار است، ولی بی‌برق نیست!

🪐 این جریان کجا مصرف می‌شود؟

دو بخش دارد:

① بخش اصلی : ایجاد میدان مغناطیسی
این قسمت بیشتر توان راکتیو است.

② بخش کوچک‌تر : تلفات هسته

هسته به دلیل هیسترزیس و جریان‌های گردابی گرم می‌شود. این قسمت توان اکتیو مصرف می‌کند.

پس:

I_0 = I_m + I_c

به زبان خیلی ساده:

جریان بی‌باری = جریان مغناطیس‌کننده + جریان مربوط به تلفات هسته

⛔️ : بی‌باری یعنی «بار نداریم»، نه اینکه «جریان صفر است»!


🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼
⚡

……….💥👆👆

🍀 چرا جریان راه‌اندازی موتور القایی زیاد است؟

#موتور

در موتور القایی، هنگام استارت:

N = 0
لذا :
s = (Ns − N) / Ns = 1
N = 0 → s = 1

که در آن s لغزش موتور است.
با صفر بودن سرعت روتور، فرکانس جریان روتور برابر فرکانس شبکه است:

f₂ = s × f₁ → f₂ = f₁

در این شرایط، موتور هنوز نیروی ضد محرکه مناسبی ایجاد نکرده و امپدانس ورودی موتور پایین است؛ بنابراین جریان زیادی از شبکه می‌کشد.

💢برای موتور سه‌فاز می‌توان به‌صورت ساده نوشت:

I₁ ≈ V₁ / Z₁
و چون امپدانس مؤثر موتور در لحظه استارت پایین است، جریان اولیه افزایش پیدا می‌کند.

✳️ مثال :موتور

P = 15 kW
In = 28 A

اگر نسبت جریان راه‌اندازی 6 برابر باشد:

🚨البته مقدار واقعی به طراحی موتور، توان، ولتاژ و امپدانس موتور بستگی دارد.

Istart = 6 × 28 = 168 A
یعنی در لحظه استارت حدود 168 آمپر جریان از شبکه گرفته می‌شود.

🪐 جریان زیاد فقط باعث افت ولتاژ نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند باعث:

▪️افزایش I²R Loss
▪️افت ولتاژ شبکه
▪️عملکرد ناخواسته حفاظت اضافه‌جریان
▪️افزایش تنش حرارتی سیم‌پیچ
▪️ضربه گشتاوری و مکانیکی به کوپلینگ ، موتورو بار

به همین دلیل در موتورهای توان بالاتر از روش‌هایی مانند Star-Delta، Soft Starter و VFD استفاده می‌شود.

⭕️ روش‌های کاهش جریان راه‌اندازی

1️⃣ ستاره–مثلث (Star-Delta)
در شروع، موتور در حالت ستاره قرار می‌گیرد و جریان راه‌اندازی کاهش پیدا می‌کند.

2️⃣ سافت‌استارتر
ولتاژ موتور را به‌صورت تدریجی افزایش می‌دهد و استارت نرم ایجاد می‌کند.

3️⃣ اینورتر (VFD)
در VFD با کاهش فرکانس و کنترل هم‌زمان ولتاژ، شرایط شار موتور کنترل می‌شود و موتور می‌تواند با جریان و گشتاور کنترل‌شده شتاب بگیرد.


🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 دریچه بالای گیج فشار (Pressure Gauge) ؟

#گیج

در بسیاری از گیج‌های فشار روغن (Oil Pressure Gauge) در قسمت بالای بدنه یک دریچه پلاستیکی کوچک وجود دارد که به آن Vent Plug / Breather گفته می‌شود.

☑️ وظیفه‌اش این است که فشار داخل محفظه گیج را با فشار اتمسفر متعادل کند تا عقربه گیج دقت مناسبی داشته باشد.
اگر این دریچه بسته باشد، تغییر دمای هوای محبوس داخل گیج می‌تواند باعث ایجاد خطای قرائت و جابه‌جایی نقطه صفر شود.

✅ داخل گیج با گلیسیرین پر می‌شود.

🔹 از این دریچه برای پر کردن گلیسیرین و در برخی مدل‌ها تهویه و متعادل‌سازی فشار داخلی گیج استفاده می‌شود.

🪐 گلیسیرین (Glycerin): انتخاب معمول برای کاربردهای عمومی، دمای معمول و محیط‌های صنعتی؛ اقتصادی‌تر و ویسکوزیته مناسبی برای کاهش لرزش عقربه دارد.

☄️سیلیکون‌اویل (Silicone): وقتی دمای کاری بالاتر یا پایین‌تر است، یا شرایط محیطی سخت‌تر است و پایداری بیشتر مایع پرکننده لازم است.

⚠️ انتخاب نهایی باید طبق دیتاشیت سازنده گیج باشد؛



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀
، برق‌گیر ، ارت و SPD چه تفاوتی دارند؟

#SPD

یکی از اشتباهات رایج این است که فکر کنیم SPD، برق‌گیر و سیستم ارت یک وظیفه دارند؛ در حالی که نقش آنها متفاوت است.

☑️ : SPD
Surge Protective Device برای محدود کردن
اضافه‌ولتاژهای گذرا و هدایت جریان Surge به مسیر تخلیه طراحی شده است.

☑️ برق‌گیر (Surge Arrester)

در شبکه‌های قدرت، برق‌گیر برای حفاظت تجهیزات در برابر اضافه‌ولتاژهای ناشی از صاعقه و Switching استفاده می‌شود.

مثلاً در ورودی یک پست یا نزدیک ترانسفورماتور، برق‌گیر می‌تواند از عایق تجهیزات در برابر Surge محافظت کند.

☑️ ارت چه کاری انجام می‌دهد؟

ارت به‌تنهایی «جلوگیری از اضافه‌ولتاژ» نیست؛ بلکه مسیر کم‌امپدانسی برای تخلیه جریان خطا و Surge فراهم می‌کند و به عملکرد صحیح تجهیزات حفاظتی کمک می‌کند.

⭕️ یک مثال صنعتی:

فرض کنید یک تابلو برق PLC در کارخانه داریم و در اثر صاعقه یا Switching یک Surge وارد شبکه شود:

⚡️ Surge وارد تابلو می‌شود
⬇️
🛡️ SPD اضافه‌ولتاژ را محدود می‌کند
⬇️
🔌 جریان Surge از مسیر حفاظتی تخلیه می‌شود
⬇️
🌍 سیستم ارت و هم‌بندی مناسب مسیر تخلیه را فراهم می‌کنند
⬇️
💻 تجهیزات PLC و الکترونیکی بهتر محافظت می‌شوند.

💡 نکته طلایی:
وجود SPD بدون اجرای صحیح ارت و هم‌بندی، لزوماً به معنی حفاظت کامل نیست.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 انتخاب سایزکابل با درنظرگرفتن ضرایب تصحیح و افت ولتاژ

#کابل

🔥 پیشنهاد ویژه

✳️ فرض کنید یک موتور سه‌فاز با مشخصات زیر داریم:

▪️ توان موتور: 30 kW
▪️ ولتاژ: 400 V
▪️ ضریب توان: 0.8
▪️ راندمان: 90%
▪️ طول مسیر کابل: 150 متر
▪️ کابل: مسی XLPE
▪️ روش نصب: سینی کابل

1️⃣ محاسبه جریان موتور

I = P / (1.732 × V × Cosφ × η)

I = 30000 / (1.732 × 400 × 0.8 × 0.9)

I ≈ 60 A

⸻

2️⃣ اعمال ضرایب تصحیح

فرض کنیم:

ضریب دمای محیط = 0.91

ضریب تجمع کابل‌ها = 0.80

ضریب سایر شرایط = 1

ضریب کلی:

K = 0.91 × 0.80 × 1

K = 0.728

⭕️ ظرفیت مجاز کابل باید با توجه به شرایط نصب، از جریان طراحی بیشتر باشد.

Ib <= Iz

Ib = جریان طراحی
Iz = جریان مجاز کابل

اگر ظرفیت جریان کابل در جدول برابر 100A باشد:

Iz(corrected) = 100 × 0.728

Iz(corrected) = 72.8A

چون:

72.8A > 60A

✅ کابل از نظر ظرفیت جریان مناسب است.

⸻

3️⃣ بررسی افت ولتاژ

فرض کنیم برای این کابل:

R = 0.87 ohm/km

X = 0.08 ohm/km

طول کابل:

L = 0.15 km

فرمول سه‌فاز:

DV = 1.732 × I × L × (R × Cosφ + X × Sinφ)

برای Cosφ = 0.8 داریم:

Sinφ = 0.6

پس:

DV = 1.732 × 60 × 0.15 × (0.87 × 0.8 + 0.08 × 0.6)

DV ≈ 11.5 V

درصد افت ولتاژ:

%DV = (11.5 / 400) × 100

%DV ≈ 2.9%

✅ از نظر افت ولتاژ نیز مناسب است، اگر حد مجاز طراحی پروژه رعایت شده باشد.

⸻

⭐ نتیجه نهایی

در این مثال کابل موردنظر:

✅ از نظر جریان مجاز مناسب است.

✅ ضرایب دما و تجمع کابل‌ها در نظر گرفته شده‌اند.

✅ افت ولتاژ حدود 2.9% است.

⚠️ بنابراین انتخاب کابل نباید فقط بر اساس جریان انجام شود؛ ضرایب تصحیح و افت ولتاژ نیز باید بررسی شوند.

📌 فرمول طلایی انتخاب کابل:

جریان بار → ضرایب تصحیح → جریان مجاز واقعی → افت ولتاژ → اتصال کوتاه → انتخاب نهایی کابل

📚 مرجع: IEC 60364-5-52




🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 تفاوت Memory Bit، Input و Output در PLC

#PLC



1️⃣ Input (ورودی)

ورودی‌ها سیگنال‌هایی هستند که از تجهیزات خارجی وارد PLC می‌شوند.

☄️نمونه‌ها:
▪️شستی استارت و استاپ
▪️لیمیت سوئیچ
▪️سنسور مجاورتی (Proximity)
▪️فلوتر

⭕️ویژگی:

PLC فقط وضعیت ورودی را
می‌خواند و نمی‌تواند مقدار آن را مستقیماً تغییر دهد.

☑️ مثال:
I0.0 = شستی استارت
⸻
2️⃣ Output (خروجی)

خروجی‌ها فرمان PLC را به تجهیزات ارسال می‌کنند.

🪐نمونه‌ها:
▪️کنتاکتور
▪️شیر برقی
▪️چراغ سیگنال
▪️رله

⭕️ویژگی

خروجی‌ها مستقیماً تجهیزات را روشن یا خاموش می‌کنند.

☑️مثال:
Q0.0 = کنتاکتور موتور
⸻
3️⃣ Memory Bit (بیت حافظه)
Memory Bit یا Marker (M) یک حافظه داخلی PLC است که به هیچ ورودی یا خروجی فیزیکی متصل نیست.
از آن برای ذخیره وضعیت‌ها، شرط‌ها و نتایج منطقی استفاده می‌شود.

⭕️ کاربردها:

▪️ایجاد خودنگهدار (Self Holding)
▪️ذخیره وضعیت ماشین
▪️اینترلاک (Interlock)
▪️فعال یا غیرفعال کردن بخش‌هایی از برنامه
▪️انتقال اطلاعات بین شبکه‌های مختلف برنامه

☑️مثال:
M0.0 = مجوز روشن شدن موتور
⸻
😍مثال کاربردی

✅ فرض کنید یک موتور با شستی استارت و استاپ کنترل می‌شود.
I0.0 = شستی Start
I0.1 = شستی Stop
M0.0 = حافظه خودنگهدار
Q0.0 = کنتاکتور موتور

در این حالت، با فشردن شستی Start، بیت M0.0 فعال می‌شود و حتی پس از رها کردن شستی، موتور روشن می‌ماند تا زمانی که شستی Stop فشرده شود.



نکات طلایی
✅ Input اطلاعات را وارد PLC
می‌کند.

✅ Output فرمان PLC را به تجهیزات منتقل می‌کند.

✅ Memory Bit فقط یک حافظه داخلی است و هیچ ترمینال فیزیکی روی PLC ندارد.

✅ استفاده صحیح از Memory Bit باعث ساده‌تر شدن برنامه، کاهش تکرار کد و افزایش خوانایی برنامه می‌شود.

💡 نکته مهندسی: در PLCهای زیمنس، از Memory Bit (M) برای ذخیره وضعیت‌های موقت استفاده می‌شود؛ اما برای اطلاعاتی که باید پس از قطع و وصل برق نیز حفظ شوند، بهتر است از Retentive Memory (Retain) یا Data Block (DB) استفاده شود.


🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 علت افت ولتاژ در شبکه‌های برق صنعتی


#افت_ولتاژ


✅ قسمت آخر



⭕️ فرمول‌های افت ولتاژ

مدار تک‌فاز

DV = 2 × I × L × (R × Cosφ + X × Sinφ)

⸻

مدار سه‌فاز

DV = 1.732 × I × L × (R × Cosφ + X × Sinφ)

⸻

درصد افت ولتاژ

%DV = (DV / V) × 100

⸻

معنی پارامترها

DV = افت ولتاژ (ولت)

V = ولتاژ شبکه (ولت)

I = جریان (آمپر)

L = طول یک‌طرفه کابل (کیلومتر)

R = مقاومت کابل (اهم بر کیلومتر)

X = راکتانس کابل (اهم بر کیلومتر)

Cosφ = ضریب توان

Sinφ = سینوس زاویه ضریب توان


✅ مثال مهندسی

مشخصات مدار:

ولتاژ شبکه: 400 ولت
جریان: 100 آمپر
طول کابل: 150 متر (0.15 کیلومتر)
کابل مسی 35 میلی‌متر مربع
ضریب توان: 0.8
مقاومت کابل (R): 0.524 اهم بر کیلومتر
راکتانس کابل (X): 0.08 اهم بر کیلومتر

محاسبه:

☑️ افت ولتاژ

1.732 × 100 × 0.15 × (0.524 × 0.8 + 0.08 × 0.6)=12.1 v

☑️ درصد افت ولتاژ

(12.1 ÷ 400) × 100=3.03 %


نتیجه: این مقدار برای یک مصرف‌کننده صنعتی در محدوده مجاز استاندارد IEC قرار دارد.

⸻

🪐 حدود مجاز افت ولتاژ

🔹روشنایی: حداکثر 3 درصد
🔸سایر مصرف‌کننده‌ها (مانند موتورها): حداکثر 5 درصد🔹

⸻


📚 مرجع: IEC 60364-5-52 و IEC 60287

طول کابل در فرمول سه‌فاز، طول یک‌طرفه (One-way Length) است، نه طول رفت و برگشت؛ این یکی از اشتباهات رایج در محاسبات افت ولتاژ است.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 علت افت ولتاژ در شبکه‌های برق صنعتی


🔥 در قسمت بعدی یک مثال و فرمول کاربردی افت ولتاژ را براتون در کانال قرار میدم با ما باشید 😍


✅ قسمت اول

#افت_ولتاژ

افت ولتاژ (Voltage Drop) به کاهش ولتاژ از تابلو تا محل مصرف گفته می‌شود. اگر افت ولتاژ از حد مجاز بیشتر شود، تجهیزات دچار افت عملکرد، افزایش جریان و کاهش عمر خواهند شد.

⭕️ مهم‌ترین دلایل افت ولتاژ

☑️ طول زیاد کابل
هرچه طول کابل بیشتر باشد، مقاومت آن افزایش یافته و افت ولتاژ بیشتر می‌شود.

☑️ کوچک بودن سطح مقطع کابل
کابل با سطح مقطع کمتر، مقاومت بیشتری دارد و افت ولتاژ افزایش می‌یابد.

☑️ افزایش جریان بار
هرچه جریان مصرفی بیشتر باشد، افت ولتاژ نیز بیشتر خواهد شد.

☑️ ضریب توان پایین
ضریب توان پایین باعث افزایش جریان و در نتیجه افزایش افت ولتاژ می‌شود.

☑️ شل بودن اتصالات
اتصالات نامناسب مقاومت محل اتصال را افزایش داده و باعث افت ولتاژ و گرم شدن تجهیزات می‌شوند.

☑️ کیفیت پایین کابل
هادی‌های نامرغوب یا کابل‌هایی که سطح مقطع واقعی آن‌ها کمتر از مقدار اسمی است، افت ولتاژ بیشتری ایجاد می‌کنند.

☑️ افزایش دمای کابل
با افزایش دمای هادی، مقاومت آن افزایش یافته و افت ولتاژ بیشتر می‌شود.


🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 تفاوت CT، VT و PT چیست؟


#اندازه_گیری


⭕️ CT (Current Transformer) یا ترانس جریان
Current Transformer (CT)

💢 وظیفه: کاهش جریان‌های زیاد به مقدار استاندارد برای اندازه‌گیری و حفاظت.
ورودی: جریان زیاد (مثلاً 400 آمپر)
خروجی: معمولاً 5A یا 1A

☑️ کاربردها:
▪️آمپرمتر
▪️رله‌های حفاظتی
▪️پاورمتر
▪️کنتورهای انرژی

🔦 مثال:

اگر CT با نسبت 400/5A باشد و جریان خط 240A باشد:

CT = (240 ÷ 400) × 5 = 3A جریان خروجی


⭕️ VT (Voltage Transformer) یا ترانس ولتاژ
Voltage Transformer (VT)

💢 وظیفه: کاهش ولتاژهای بالا به ولتاژ استاندارد و ایمن.
ورودی: ولتاژ زیاد (مثلاً 20kV)
خروجی: معمولاً 110V یا 100V

☑️ کاربردها:
▪️ولت‌متر
▪️رله‌های حفاظتی
▪️تجهیزات اندازه‌گیری

🖍️ مثال:

اگر VT با نسبت 20kV/100V باشد و ولتاژ شبکه 18kV باشد:

ولتاژ خروجی = (18 ÷ 20) × 100 = 90V

⭕️ PT (Potential Transformer)
Potential Transformer (PT)

نکته مهم:
در صنعت برق، PT و VT عملاً یک تجهیز هستند.

PT = Potential Transformer
VT = Voltage Transformer

هر دو برای کاهش ولتاژ جهت اندازه‌گیری و حفاظت استفاده می‌شوند و تفاوت عملکردی ندارند؛ فقط نام آن‌ها متفاوت است. اصطلاحی است که امروزه در استانداردهای جدید IEC بیشتر استفاده می‌شود.

❌ هرگز ثانویه CT را در حالت برقدار باز نگذارید؛ زیرا برای حفظ شار هسته، ولتاژ بسیار زیادی (گاهی چندین کیلوولت) در ثانویه القا می‌شود که می‌تواند باعث برق‌گرفتگی، تخریب عایق و سوختن CT شود.

❌ هرگز ثانویه VT/PT را اتصال کوتاه نکنید. زیرا جریان زیادی از سیم‌پیچ ثانویه عبور کرده و ممکن است باعث آسیب به ترانس یا سوختن فیوز شود.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 نکات طلایی پنل خورشیدی که هر مهندس برق باید بداند

#پنل


⚡ 1. پنل خورشیدی با نور کار می‌کند، نه گرما.
برخلاف تصور بسیاری از افراد، افزایش دمای پنل باعث کاهش راندمان آن می‌شود.

📌 مثال: در یک روز خنک و آفتابی، تولید برق معمولاً بیشتر از یک روز بسیار گرم با همان میزان تابش است.

━━━━━━━━━━━━

🌳 2. سایه، دشمن اصلی پنل خورشیدی است.
حتی سایه یک شاخه درخت یا دکل برق می‌تواند توان خروجی یک رشته از پنل‌ها را به‌شدت کاهش دهد.

━━━━━━━━━━━━

✅ هنگام نصب، مسیر حرکت سایه در طول روز و فصل‌های مختلف را بررسی کنید.

🧼 3. پنل تمیز = تولید برق بیشتر
گردوغبار، فضولات پرندگان و آلودگی سطح پنل می‌توانند راندمان را کاهش دهند؛ بنابراین نظافت دوره‌ای، مخصوصاً در مناطق خشک و کویری، ضروری است.

━━━━━━━━━━━━

🌬️ 4. پشت پنل باید جریان هوا وجود داشته باشد.
چسباندن پنل به سقف باعث افزایش دما و کاهش بازده می‌شود. وجود فاصله مناسب برای تهویه، عملکرد سیستم را بهتر می‌کند.

━━━━━━━━━━━━

📐 5. زاویه نصب اهمیت زیادی دارد.
انتخاب زاویه مناسب باعث جذب بیشتر نور خورشید و افزایش تولید سالانه انرژی می‌شود.

━━━━━━━━━━━━

⚡ 6. اینورتر و پنل باید با هم هماهنگ باشند.
انتخاب پنل فقط بر اساس توان (وات) کافی نیست؛ ولتاژ و جریان پنل نیز باید با محدوده کاری اینورتر مطابقت داشته باشد.

━━━━━━━━━━━━

🔌 7. از کابل استاندارد DC استفاده کنید.
کابل نامناسب یا با سطح مقطع کم، باعث افت ولتاژ، کاهش راندمان و افزایش تلفات می‌شود.

━━━━━━━━━━━━

💎 8. مونوکریستال یا پلی‌کریستال؟
اگر فضای نصب محدود است، پنل‌های مونوکریستال معمولاً انتخاب بهتری هستند، زیرا راندمان بالاتری دارند.

━━━━━━━━━━━━

⏳ 9. عمر پنل‌های خورشیدی بسیار بالاست.
پنل‌های باکیفیت معمولاً بیش از 25 سال عمر مفید دارند و پس از این مدت نیز بخش عمده‌ای از توان اولیه خود را حفظ می‌کنند.

▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️

❌ مثال محاسباتی افت توان پنل خورشیدی بر اثر افزایش دما

فرض کنید یک پنل خورشیدی 550 وات دارید که ضریب دمایی توان آن 0.4٪- به ازای هر درجه سانتی‌گراد است.

دمای استاندارد (STC): 25°C

دمای واقعی سلول: 60°C

گام اول: اختلاف دما

60 − 25 = 35°C

گام دوم: محاسبه درصد افت توان

35 × 0.4٪ = 14٪

گام سوم: محاسبه توان واقعی

550 × (1 − 0.14) = 473 وات

✅ نتیجه:
با افزایش دمای سلول از 25°C به 60°C، توان یک پنل 550 واتی از 550 وات به حدود 473 وات کاهش پیدا می‌کند؛ یعنی حدود 77 وات افت توان فقط به دلیل افزایش دما.

این مثال بر اساس ضریب دمایی رایج 0.4٪- است. اگر پنل ضریب دمایی 0.35٪- یا 0.45٪- داشته باشد، نتیجه کمی متفاوت خواهد بود.


🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼