💢تکنیک شش كلاه فكري

🖊دکتر علی محمد مصدق راد
■تکنیک شش کلاه فکری[تفکر] Six thinking hats توسط ادوارد د‌بونو Edward De Bono پزشك و نويسنده اهل مالتا در سال ۱۹۷۱ میلادی معرفی شد. تکنیک شش کلاه فکری روشی است که به ما کمک می‌کند تا از زوایای مختلف به یک مسأله نگاه کنیم و تصمیمات بهتری بگیریم. هر کلاه نشان‌دهنده یک سبک تفکر خاص است. این تکنیک یک فرايند منظم براي توسعه راهكارهاي كاربردي بيشتر است و هدف اصلی آن توسعه و تقويت تفکر موازی است. به عبارتی، احساسات و منطق براي توسعه راه‌كارها، ارائه ايده‌ها و راهكارهاي بيشتر، تركيب می‌شوند.

□در این تکنیک شش سبك فكري تعیین شد و يك كلاه رنگي خاص به عنوان سمبل برای هر کدام از این شش سبک فکری در نظر گرفته شد.

⚪تمرکز کلاه سفید بر حقایق، اعداد و اطلاعات موجود است. در این حالت، ما به دنبال جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات مرتبط با موضوع هستیم.
🔴کلاه قرمز بیان احساسات، شهود و عواطف است. در این حالت، ما به احساسات خود و دیگران در مورد موضوع توجه می‌کنیم.
⚫تمرکز کلاه سیاه بر جنبه‌های منفی، مشکلات و موانع است. در این حالت، ما به دنبال شناسایی خطرات و مشکلات احتمالی هستیم.
🟡تمرکز کلاه زرد بر جنبه‌های مثبت، مزایا و فرصت‌ها است. در این حالت، ما به دنبال یافتن نقاط قوت و فرصت‌های موجود هستیم.
🟢تمرکز کلاه سبز بر خلاقیت، ایده‌های جدید و راه حل‌های نوآورانه است. در این حالت، ما به دنبال تولید ایده‌های جدید و متفاوت هستیم.
🔵کلاه آبی کنترل فرآیند تفکر است. در این حالت، ما به سازماندهی تفکر، جمع‌بندی و تصمیم‌گیری می‌پردازیم.

●از تکنیک شش کلاه فکری در سازمان و مدیریت می‎توان در حل مسأله، تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی، ارتباطات و نوآوری استفاده کرد. این تکنیک به تیم‌ها کمک می‌کند تا به صورت جامع و همه جانبه به مشکلات نگاه کنند و راه حل‌های خلاقانه پیدا کنند. با استفاده از این تکنیک می‌توانیم از زوایای مختلف به یک تصمیم نگاه کنیم و بهترین گزینه را انتخاب کنیم. این تکنیک به ما کمک می‌کند تا برنامه‌های جامع و واقع‌بینانه‌ای تدوین کنیم.

○با استفاده از این تکنیک می‌توانیم بهتر با همکاران و مشتریان ارتباط برقرار کنیم و درک متقابلی از دیدگاه‌های مختلف ایجاد کنیم. این تکنیک به مدیران کمک می‌کند تا خلاقیت و نوآوری را در سازمان تقویت کنند. فرض کنید می‌خواهیم محصول جدیدی را به بازار عرضه کنیم. با استفاده از شش کلاه فکری می‌توانیم به این صورت به مسأله نگاه کنیم:
⚪کلاه سفید: چه اطلاعاتی در مورد بازار هدف داریم؟ چه محصولات مشابه در بازار وجود دارد؟
🔴کلاه قرمز: چه احساسی نسبت به این محصول داریم؟ مشتریان چه احساسی خواهند داشت؟
⚫کلاه سیاه: چه مشکلاتی ممکن است با این محصول مواجه شویم؟ رقبای ما چه واکنشی نشان خواهند داد؟
🟡کلاه زرد: چه مزایایی برای مشتریان دارد؟ چه فرصت‌های جدیدی ایجاد خواهد کرد؟
🟢کلاه سبز: چه ایده‌های جدیدی برای بهبود محصول می‌توانیم داشته باشیم؟ چه ویژگی‌های منحصر به فردی می‌توانیم به محصول اضافه کنیم؟
🔵کلاه آبی: کدام ایده‌ها عملی‌تر هستند؟ چه تصمیماتی باید بگیریم؟

■تکنیک شش کلاه فکری یک ابزار قدرتمند برای تفکر و تصمیم‌گیری است که می‌تواند در سازمان‌ها و زندگی شخصی ما کاربرد فراوانی داشته باشد.

□برای اینکه از تکنیک شش کلاه فکری به درستی در سازمان استفاده کنید، باید:
۱. تك بعدي به مسأله فكر نكنيد.
۲. بدون تعصب و پیش‌داوری درباره موضوعات مختلف فکر کنید.
۳. افرادی با تخصص‌های مختلف را در فرایند تصمیمگیری و حل مسأله شرکت دهید.
۴. از جنبه‌هاي مختلف به مساله و راهكار پيشنهادي نگاه كنيد از هر شش تفکر برای توسعه ایده‌ها استفاده کنید.

●مطالعه کتاب "شش کلاه تفکر" نوشته ادوارد د‌بونو را به اساتید، دانشجویان، مدیران و کارکنان پیشنهاد می‌کنم.

@management_simple