.: خوانده‌ها و شنیده‌ها و برداشت‌های من در مورد بازار سهام و شرکت‌های هوش مصنوعی :.
(بخش ۱ از ۲)

برخی معتقدند که بازار سهام ایالات متحده در یکی از حساس‌ترین شرایط تاریخی خود قرار دارد. ارزش کل سهام نسبت به پول در گردش در اقتصاد به بالاترین حد خود رسیده و حتی از دوران «حباب دات‌کام» نیز فراتر رفته است.

از سوی دیگر، بخش عمده‌ای از خریداران با استفاده از اعتبارات و وام‌های بانکی سهام خریده‌اند؛ این یعنی بازار فاقد سپر حمایتی و حاشیه ایمنی در برابر ریزش است و خریداران آن به‌شدت به ابزارهای اهرمی وابسته‌اند.
 
داستان رشد هوش مصنوعی سال‌ها موتور پیشران بازار بوده و هم‌اکنون تنها چند شرکت معدود، بخش عمده‌ای از وزن شاخص کل را در دست دارند. غول‌های فناوری مانند ان‌ویدیا، مایکروسافت و آمازون و آزمایشگاه‌های پیشرویی نظیر اوپن‌ ای‌آی و آنتروپیک، کاملاً با بدنه اصلی بازار پیوند خورده‌اند و بی‌اعتبار شدن این موج، به معنای لغزش کل بازار خواهد بود.
 
موج اولیه توسعه فناوری با نقدینگی فراوان پیش رفت، اما موج کنونی با وام، انتشار اوراق و تعهدات مالی سنگین اداره می‌شود.

شرکت‌های سودآور در برابر هیجانات مقاومت بیشتری دارند، اما ساختار بدهی به‌شدت به نرخ بهره و قیمت انرژی حساس است. هر شوکی که هزینه تأمین مالی را بالا ببرد، مستقیماً بر برنامه توسعه همین شرکت‌ها و تأمین‌کنندگان بزرگ آن‌ها اثر می‌گذارد.
 
‌اکنون دو نشانه منفی جدی وجود دارد:
۱. هزینه بیمه نکول اعتباری این شرکت‌ها در بازار افزایش یافته و تحلیل‌گران اقتصادی، ریسک آن‌ها را مستقل از سیستم بانکی ارزیابی می‌کنند.
۲. بخشی از همین بدهی‌ها به زمان سررسید نزدیک شده‌اند و تمدید آن‌ها مستلزم پذیرش نرخ‌های بهره بسیار گران‌تر است.
 
تعهدات مربوط به ساخت، خرید و اجاره توان محاسباتی توسط شرکت‌هایی مانند اوپن‌ ای‌آی، آنتروپیک و متا بسیار جلوتر از درآمدهای واقعی حاصل از ابزارهای هوش مصنوعی حرکت می‌کند. تا زمانی که بازار امیدوار است، این فاصله را «سرمایه‌گذاری برای آینده» می‌نامد، اما روزی که این امید از دست برود، همین فاصله «حباب مالی» خوانده خواهد شد.

در واقع تغییری در اصل فاصله رخ نمی‌دهد، بلکه تعبیر بازار از آن عوض می‌شود.
 
از سوی دیگر، بخشی از این قراردادها به‌صورت درونی و میان خود این شرکت‌ها منعقد می‌شود. این چرخش درونی در روزهای رونق، حجم بازار را بزرگ‌تر نشان می‌دهد و در روزهای بحران، عدم شفافیت تعبیر می‌شود.

برای بالا رفتن هزینه تأمین مالی، نیازی به تشدید بیش از این در حوزه انرژی نیست؛ همین که بازار باور کند اختلال تداوم دارد، عملا هزینه تامین برق و انرژی دیتاسنترهای پرمصرف هوش مصنوعی بالا می‌رود.

در این معادله، تصویر تهدید همان کارکرد نزدیک خود تهدید را دارد. این نکته برای ایران که اهرم‌های مؤثری در اختیار دارد، بسیار پراهمیت است.

@majaal