12 - 5 тысяч год таму 7 розных папуляцый на планеце незалежна перайшлі ад качэўніцтва і збіральніцтва да сельскай гаспадаркі. Мы дрэнна разумеем чаму. Аўтар артыкулу сцвярджае, што вінаваты ў гэтым
Аргумент будуецца ад таго, што існуюць аседлыя плямёны без сельскай гаспадаркі. Іх аб'ядноўвае сезоннасць асноўнай крыніцы калорый. Напрыклад, патэрны міграцыі рыбы: ловім, спажываем, рэшту сушым/солім/вэндзім, перажываем год да наступнай міграцыі, нікуды не рухаемся. А ад аседлага ладу жыцця да сельскай гаспадаркі рукой падаць
Што магло такога здарыцца 10-12 тысяч год таму, каб у розных рэгіёнах планеты ўзнікла патрэба захоўваць ежу? Адказ аўтара ў тым, што пасля апошняга ледніковага перыяду павялічылася сезоннасць клімату ў межах 30-40 градусаў шыраты. У гэтага ёсць некалькі астранамічных прычын, напрыклад прыцяжэнне Юпітэра (гл. таксама тут)
Гэта прывяло да даволі цёплага лета і зацяжнай, халоднай зімы. На шырокіх тэрыторыях, ад якой качэўніцтвам не ўцекчы. Што вымусіла люзей ад качэўніцтва адмовіцца і пачаць захоўваць ежу, каб зіму перажыць
Кожны дадатковы градус розніцы ў тэмпературах паміж сезонамі карэлюе з узнікненнем сельскай гаспадаркі на 150-200 год раней. На скрыншоце два графікі, дзе ўзнікненне сельскай гаспадаркі (па гарызанталі) супастаўляецца з тэмпературнай сезоннасцю і сезоннасцю асадкаў
Наколькі гэта слушная папера я не ведаю. Што захапляльная, гэта дакладна. Вось шыкоўны твітар-трэд з падрабязным тлумачэннем ад аўтара, вось прэпрынт артыкула ў вольным доступе