8 год таму быў апублікаваны гэты легендарны графік. Ён пра так званы крызіс рэплікацыі. Зараз я вам пра яго распавяду, каб вы маглі шчагаляць гэтымі ведамі перад сябрамі, у твітэры і ў іншых лёсавызначальных сітуацыях

Што прыдумалі:
• Узялі 100 эксперыментаў з вядучых навуковых часопісаў па псіхалогіі
• І рэплікавалі іх: тобок паўтарылі эксперымент, але набралі ў яго больш людзей
• І паглядзелі, наколькі атрымліваецца арыгінальныя вынікі паўтарыць

Што пабачылі:
• У сярэднім, рэплікаваны эфект у два разы менш, чым арыгінальны. Тобок, калі сцвярджалася, што медытацыя зніжае стрэс у 60% выпадках, трэба чакаць эфекту толькі ў 30%
• Самая горшая сітуацыя ў сацыяльнай псіхалогіі — даследаваннях пра стэрыятыпы, рамантычныя стасункі, групавы статус і г.д. Там рэплікаваны эфект у 3 разы менш, чым арыгінальны
• Прыкладна 15% эфектаў былі ў супрацьлеглым накірунку ад арыгінальнага, як б калі медытацыя павялічвала стрэс
• Суб'ектыўная ацэнка важнасці эксперыментаў, а таксама вопытнасці і прафесіяналізму эксперыментатараў не карэлюе з паспяховасцю рэплікацый
• Што карэлюе, дык гэта сюрпрызнасць арыгінальных высноваў — чым больш яны сюрпрызныя, тым менш шанцаў на паспяховую рэплікацыю

Як чытаць графік:
• Па гарызанталі арыгінальны эфект, па вертыкалі — з рэплікацый. Калі кропка ляжыць на дыяганалі, значыцца памеры эфекту ідэнтычныя і ў арыгінале і ў рэплікацыі. Калі ніжэй дыяганалі — у арыгінале эфект быў больш і наадварот. Калі ніжэй за гарызантальную лінію — эфекты ў розных накірунках.