Мяне здзіўляе, наколькі эфектыўныя антыдэпрэсанты. Яшчэ больш мяне здзіўляе, наколькі эфектыўным у лячэнні дэпрэсіі з’яўляецца плацэба.

Гэты мета-аналіз сцвярджае, што плацэба эфектыўнае на 68% ад эфектыўнасці антыдэпрэсанатаў. Гэты - што на 82%. Гэты - што розніца “маргінальная”. Гэты - што калі параўноўваць толькі з “актыўным” плацэба (пра гэта ніжэй), розніцы няма. Агульны матыў большасці мета-аналізаў (праглядзеў я штук 15) у тым, што статыстычная розніца ёсць, але клінічная значнасць яе маленькая. Напрыклад, тут па HDRS шкале (ад 0 да 52, дзе 52 - самая моцная дэпрэсія) перавага над плацэба ацэньваецца ў 2.5 пункты, тут - у 2.18 і 2.68, ну і г.д.

Цікава, што эфектыўнасць плацэба расце з гадамі (графік 1). Адна з гіпотэз у тым, што раней у антыдэпрэсантаў былі больш заўважныя пабочкі, а плацэба было часцей пасіўным. Цяпер пабочак менш, а плацэба часцей актыўнае - выклікае фізіялагічныя рэакцыі ў целе. Складаней таму зразумець, у эксперыментальнай ты ці кантрольнай групе, людзі адчуваюць, што нешта ў арганізме адбываецца і дэпрэсія праходзіць.

Другая асіметрычнасць - па cтупені: чым дэпрэсія больш цяжкая, тым большая розніца паміж антыдэпрэсантамі і плацэба (графік 2). Аўтары так і пішуць: перавагі антыдэпрэсантаў над плацэба для лёгкай, сярэдняй і цяжкай дэпрэсіі альбо не існуе, альбо яна нязначная, для вельмі цяжкай дэпрэсіі - значная.

Трэба памятаць да таго ж, што ў гэтых даных ёсць скажэнні на карысць антыдэпрэсантаў. Кшалту такога ці такога. Бо гэта мільярдны бізнес. За плацэба такіх фінансавых стымулаў няма.