۱) سطح فریتین کمتر یا مساوی ۱۵ نباید دیگر آستانه‌ی تشخیصی پیش‌فرض شما برای فقر آهن باشد.
طبق گایدلاین جدید، برای اکثر بزرگسالان، آستانه تشخیصی به فریتین ۳۰ تغییر یافته است.
علت تغییر: آستانه قبلی، یعنی ۱۵ هرچند ویژگی بسیار بالایی دارد، اما موارد زیادی از بیماران مبتلا به کمبود آهن را نادیده می‌گیرد و شناسایی نمی‌کند.
⚡️بنابراین برای تشخیص کمبود آهن منتظر افت فریتین به زیر ۱۵ نمانید.
⚡️نکته: این آستانه‌های تشخیصی، فقط در غیاب هرگونه التهاب قطعی یا مشکوک صدق می‌کنند.
۲) آستانه فریتین کمتر یا مساوی ۵۰ در بیماران پرخطر، از جمله:
✓ بزرگسالان: دارای علائم کمبود آهن یا دارای عوامل خطر ادامه‌دار کمبود آهن.
✓ افراد دارای قاعدگی: خونریزی قاعدگی شدید، خونریزی غیرطبیعی رحم، وجود علائم کمبود آهن، فاکتورهای خطر اضافه، جراحی در پیش‌رو یا تصمیم به بارداری.
✓ افراد باردار: به‌ویژه در صورت حضور آنمی (همراه با یا بدون سایر علائم/ریسک‌فاکتورها).
⚡️نکته کلیدی: مقدار ۳۰ آستانه اصلی است، اما عدد ۵۰ در زمینه‌های بالینی پرخطر مدنظر قرار می‌گیرد.
۴) در حضور التهاب، تنها به فریتین اکتفا نکنید؛ زیرا یک پروتئین Acute-phase reactant است و می‌تواند به صورت کاذب نرمال یا بالا نشان داده شود.
✓ در این مواقع سطح اشباع ترانسفرین (TSAT) را هم چک کنید.
معیار کمبود آهن در شرایط التهابی:
TSAT < 20% یا Ferritin < 100 ng/mL
⚡️آزمایش TSAT باید در شرایط ناشتا (۵ تا ۹ ساعت) انجام شود. ناشتایی شامل پرهیز از مکمل‌های آهن و مولتی‌ویتامین‌های حاوی آهن نیز می‌باشد.
علت: مصرف اخیر آهن خوراکی سطح آهن سرم را تغییر داده و تفسیر TSAT را مختل می‌کند.
۶) کمبود آهن می‌تواند بدون بروز آنمی وجود داشته باشد؛ بنابراین کمبود آهن را مستقل از وجود آنمی تشخیص دهید.
✓ نرمال بودن CBC، ردکننده فقر آهن نیست. بیمار ممکن است با وجودِ هموگلوبین و MCV نرمال، کمبود آهن داشته باشد.
⚡️از هموگلوبین یا MCV به‌عنوان شاخص جایگزین برای کفایت ذخایر آهن استفاده نکنید.