بسمه تعالی
موضوع: درخواست بررسی کارشناسی و توقف هرگونه تصمیم شتابزده برای راهاندازی مجدد دوره دکترای حرفهای علوم آزمایشگاهی
معاونت محترم آموزشی
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
با سلام و احترام
در پی انتشار نامه و درخواستهایی مبنی بر راهاندازی مجدد دوره دکترای حرفهای علوم آزمایشگاهی، لازم میدانیم به عنوان جمعی از دانشآموختگان، متخصصان و فعالان حوزه علوم آزمایشگاهی، نگرانی جدی خود را نسبت به تبعات علمی، آموزشی، حرفهای و حقوقی چنین تصمیمی اعلام نماییم.
اصل پرسش این است:
اگر طی سالهای گذشته نظام آموزش علوم آزمایشگاهی کشور به سمت ایجاد و توسعه مقاطع کارشناسی ارشد، دکتری تخصصی و دورههای تکمیلی تخصصی حرکت کرده است، امروز دقیقاً چه خلأ علمی یا حرفهای ایجاد شده که قرار است با ایجاد مجدد یک دوره دکترای حرفهای برطرف شود؟
راهاندازی یک مقطع جدید صرفاً با عنوان «ارتقای جایگاه علوم آزمایشگاهی» قابل توجیه نیست. ارتقای جایگاه یک حرفه، قبل از هر چیز نیازمند ارتقای کیفیت آموزش، توسعه دورههای تخصصی، تعیین دقیق حدود صلاحیت حرفهای، تقویت جایگاه دانشآموختگان موجود و ایجاد مسیر شغلی روشن برای نیروهای متخصص فعلی است.
امروز در کشور، هزاران نفر از مسیر رسمی و مصوب آموزش عالی، سالها از عمر و سرمایه خود را صرف گذراندن دورههای کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری تخصصی و حتی دورههای تکمیلی تخصصی کردهاند. این افراد با اتکا به ساختار آموزشی موجود، برای آینده علمی و حرفهای خود تصمیم گرفتهاند.
اکنون سؤال اساسی این است:
آیا منطقی است در شرایطی که یک فرد برای رسیدن به بالاترین سطوح تخصصی علوم آزمایشگاهی باید سالها در مقاطع مختلف تحصیل کند، مسیری موازی ایجاد شود که فردی از مقطع کارشناسی مستقیماً به عنوان «دکترای حرفهای» وارد عرصه شود؟
این اقدام، صرفنظر از نیت طراحان آن، میتواند پیامدهایی جدی برای هویت و جایگاه دکتری تخصصی و دورههای تکمیلی علوم آزمایشگاهی داشته باشد و نوعی دوگانگی در نظام صلاحیت حرفهای ایجاد کند.
از سوی دیگر، اگر هدف اصلی از ایجاد این دوره، تربیت افرادی برای مدیریت یا فعالیت تخصصی در آزمایشگاه تشخیص پزشکی است، این سؤال مطرح میشود که:
پس فلسفه ایجاد رشتههای متعدد دکتری تخصصی علوم آزمایشگاهی و دورههای تکمیلی تخصصی چه بوده است؟
در نظام فعلی، دانشآموختگان رشتههایی همچون میکروبشناسی پزشکی، هماتولوژی آزمایشگاهی و بانک خون، بیوشیمی بالینی، ایمنیشناسی پزشکی، انگلشناسی پزشکی، قارچشناسی پزشکی، ویروسشناسی و سایر رشتههای تخصصی، سالها آموزش تخصصی و پژوهشی دریافت کردهاند. حتی دفترچههای رسمی پذیرش دکتری تخصصی وزارت بهداشت، مسیرهای متعدد ورود به رشتههای تخصصی علوم پزشکی را نشان میدهد.
بنابراین ایجاد یک مسیر موازی، بدون تعریف دقیق نسبت آن با رشتههای موجود، میتواند به جای حل مسئله، مسئله جدیدی تحت عنوان تداخل مدارک، حدود صلاحیت، جایگاه شغلی و ارزشگذاری حرفهای مدارک تحصیلی ایجاد کند.
مهمتر از همه، مسئله «حقوق مکتسبه» است
نسلی از دانشآموختگان علوم آزمایشگاهی با این تصور وارد مقاطع تحصیلات تکمیلی شدهاند که دکتری تخصصی، بالاترین مسیر تخصصی و علمی رشته آنان است.
افرادی سالها برای قبولی در آزمون دکتری تخصصی تلاش کردهاند، چهار سال یا بیشتر در دوره دکتری تحصیل کردهاند، رساله و پژوهش انجام دادهاند و سپس برای دورههای تکمیلی تخصصی و فلوشیپ نیز رقابت کردهاند.
اکنون نمیتوان بدون بررسی آثار تصمیم جدید بر این جامعه، ساختاری موازی ایجاد کرد و انتظار داشت که هیچ اثری بر جایگاه علمی و حرفهای آنان نداشته باشد.
تغییر سیاست آموزشی نباید به بهای کاهش ارزش مسیر آموزشیای تمام شود که خود وزارت بهداشت طی سالیان گذشته طراحی و اجرا کرده است.
اگر قرار است دکترای حرفهای علوم آزمایشگاهی احیا شود، لازم است پیش از هرگونه تصمیم، حداقل این پرسشها به صورت شفاف پاسخ داده شود:
خلأ دقیق و مستند نظام سلامت که این دوره قرار است برطرف کند چیست؟
چرا این خلأ از طریق اصلاح و تقویت دورههای موجود دکتری تخصصی قابل حل نیست؟
نسبت این مدرک با دکتری تخصصی و دورههای تکمیلی تخصصی دقیقاً چیست؟
حدود صلاحیت حرفهای فارغالتحصیلان هر یک از این مسیرها چگونه تفکیک خواهد شد؟
تکلیف دانشآموختگان فعلی دکتری تخصصی و فلوشیپ چه خواهد بود؟
آیا ایجاد این دوره موجب کاهش ارزش نسبی مدارک موجود نخواهد شد؟
چه مطالعهای درباره نیاز واقعی بازار کار و ظرفیت جذب فارغالتحصیلان جدید انجام شده است؟
https://t.me/laboratoryfellowship
Post #5115
1.18K
- 👍 31
- 👎 29
- ❤ 1