📄 عنوان مقاله:
Writing when writhing with psychosis: a computational linguistic autopsy of Vaslav Nijinsky’s diary
✍️ نویسندگان:
Lena Palaniyappan, Gleb Melshin, Oliver Delgaram-Nejad, Dalia Elleuch, Alban Voppel
📑 منتشرشده در نشریهٔ Medical Humanities
📝 ترجمهٔ فارسی چکیده:
واتسلاف نیژینسکی، «خدای رقص»، در فاصلهٔ کوتاهی در سالهای ۱۹۱۸–۱۹۱۹، درست پیش از تشخیص اسکیزوفرنی و بستریشدن طولانیمدتش، نوشتههای فراوانی از خود به جا گذاشت. این دفتر خاطرات در شکل سانسورنشدهٔ خود، یکی از گستردهترین نمونههای مستند از روایت اولشخصِ بالبداهه (ex tempore) در جریان روانپریشی (psychosis) به شمار میرود. این متن فرصتی برای بررسی تأثیر روانپریشی بر نوشتار فراهم میکند؛ نه فقط از منظر اینکه فرد چه مینویسد، بلکه از منظر اینکه در شرایط چنین رنجی چگونه مینویسد. این متن در مجموع تصویری از تفکری تکرارشونده و پرپیچوخم ایجاد میکند که میتوان آن را ناشی از اختلال تفکر صوری (formal thought disorder) دانست؛ اختلالی که در هستهٔ اسکیزوفرنی قرار دارد. در این پژوهش، ساختار زبانی خاص این دفتر خاطرات با استفاده از رویکردهای رایانشی بررسی و با یک متن گواهِ (control text) هماندازه از نظر تعداد واژه، نوشتهشده بهوسیلهٔ همسر او، رومولا نیژینسکی، مقایسه میشود تا مشخص شود این نوشتار دقیقاً چه ویژگیهایی را نشان میدهد. تحلیل رایانشی ما نشان میدهد که ساماندهی گفتمان در سطح موضوعی دستنخورده باقی مانده و انسجام (coherence) در سطح صوری نیز تا حد کافی وجود دارد. بااینحال، این انسجام ظاهری از طریق تکرار واژهها ایجاد میشود؛ الگویی که نشاندهندهٔ ناتوانی در فراتررفتن از مجموعهای محدود از واژههاست و ما آن را ناسازنمای نگهداری (perseveration paradox) مینامیم. افزون بر این، کاربرد ضمایر اولشخص ۵٫۴۵ برابر بیشتر از متن گواه بود و حذف این ضمایر به کاهش انسجام و افزایش پیچیدگی (perplexity) انجامید. این یافته نشان میدهد که ضمیر «I» یا «من» در نوشتار نیژینسکی همچون داربست ساختاری (structural scaffold) برای اندیشهٔ او عمل میکرد. همهٔ یافتهها در نسخهٔ خطی اصلی روسی نیز تکرار و در نتیجه استحکام آنها مستقل از فرایند ترجمه تأیید شد. دفتر خاطرات نیژینسکی صرفاً سندی از رنج یا گزارشی از اختلال تفکر نیست، بلکه نوعی خودنگارهٔ ناخواسته از ذهنی است که پیرامون مجموعهای ثابت و محدود از واژهها و مفاهیمی که این واژهها نمایندگی میکنند، متراکم شده است.
(🤖 ترجمهشده با هوش مصنوعی، GPT-5.6 Luna)
🔗 دریافت مقاله:
https://doi.org/10.1136/medhum-2026-014121
🔹 انجمن علمی دانشجویی زبانشناسی دانشگاه علامه طباطبائی | @LAATU