خانه تسنیم دامغان

#یادآوری و مروری بر هشدارهای قبلی فعالان فرهنگی و اجتماعی!

✍یادداشت نویسنده ارجمند آقای میثم کساییان در خصوص مطلب نگرانی‌ها بابت تغییر رای تخریب بنای غیرمجاز مجاور امامزادگان جعفر و محمد(ع) دامغان:


آدم بعضی وقت‌ها نمی‌داند بخندد یا گریه کند؟
بگذریم...
بیست‌سال است که در رسانه کار می‌کنم و به تجربه بارها و بارها برایم ثابت شده که بعضی‌ها نه از خدا می‌ترسند نه از مردم. حتی از قانون هم نمی‌ترسند. قانون ترازوست اگر پی عدالت باشی. اگر دنبال منافع شخصی باشی دیگر قانون را شکل ترازو نمی‌بینی. شبیه تبر می‌بینی. وقتی قانون را تبر ببینی می‌روی تا گردنت را کلفت‌تر کنی.
دوران قلدری هیچوقت تمام نمی‌شود مگر اینکه سر مواضع محکمت بایستی و مقاومت کنی.
کجا بودیم؟ بعضی‌ها نه از خدا می‌ترسند نه از مردم نه از قانون. اما از رسانه به‌شدت واهمه دارند.
باشد که هنوز این ساخت و سازهای غیر قانونی قلع و قمع نشده‌اند اما من در ماجرای امامزادگان تا اینجا خیر دیده‌ام و نور. شاهدم؟ شاهدم اینکه شش‌ سال است مسکوت مانده. مسکوت‌ماندن خیر نیست؟ درست است که هدف نیست اما خودش نوری در مسیر است.
اگر طی این سال‌ها پیگیری‌ها و رسانه‌ای‌کردن در کار نبود الان شش‌سال بوی پاچینی مرغی ، کله‌پاچه‌ای ، چلوکبابی ، چیزی هوای امامزادگان عزیز و بنای تاریخی دامغان را گرفته بود. حتی اگر بوی اینها نبود و تویشان بوی گلاب هم بود باز هم هیچ فرقی نمی‌کرد. وقتی ظرف غیرقانونی باشد هر چه درونش بریزی غیر قانونی‌ست.
خانه‌ی تسنیم عزیز بارها و بارها ثابت کرده که با هیچکس دعوا ندارد. که هیچ. اهل مراودت است و مودت. توی عمل هم ثابت کرده. از نشانه‌های بلوغ هر آدمی و هر مجموعه‌ای این است که همانقدر که از انجام کارهای غیر قانونی می‌ترسد در انجام کارهای قانونی شجاع است. و خانه‌ی تسنیم همینگونه است.

هر چه باشد موضوع امام‌زادگان عزیز دامغان برایم مهم بود و حالا مهمتر هم شده. خیلی مهمتر.
من قدرت اجرایی ندارم. خب نداشته باشم. می‌توانم بنویسم که. پس می‌نویسم. تا آخر.
رودخانه نیستم. قطره که هستم. پس می‌ایستم. به اندازه‌ی یک قطره می‌ایستم. محکم هم می‌ایستم. تا آخر.
نوشتن و ایستادن کاری‌ست که از دستم برمی‌آید. نه از آن کارها که لطف باشد که این‌ها را وظیفه‌ام می‌دانم. نه از آن وظیفه‌ها که ما مکلف به وظیفه‌ایم نه نتیجه. خودم را با این حرف‌ها گول نمی‌زنم. مصمم دنبال نتیجه هستم.
آخر و نتیجه کجاست؟ اعمال قانون.

#اعمال_قانون

«خانه تسنیم دامغان»
@khane_tasnim

🎥 گزارش تصویری
یکشنبه ۵ مهر ماه ۱۴۰۵

🔴 پایگاه ملی تپه‌حصار دامغان در سفر دکتر دارابی به بهره‌برداری می‌رسد

🔺مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان از بهره‌برداری پایگاه ملی تپه‌حصار دامغان در جریان سفر دکتر دارابی خبر داد.

🔺به گزارش خبرنگار پایگاه خبری دامغان‌نما؛ دکتر جلال تاجیک در نشست خبری با خبرنگاران و اصحاب رسانه گفت: «پایگاه ملی تپه‌حصار با دستور مستقیم وزیر راه‌اندازی شده و نیروهای آن نیز گزینش شده‌اند. این پایگاه در سفر دکتر دارابی به بهره‌برداری خواهد رسید.»

🔺تاجیک همچنین از واگذاری موزه دامغان به مدت ۲۵ سال به مجموعه گردشگری خبر داد و افزود: چند روز پیش، در سفر به دامغان، توافق این واگذاری با شهردار امضا شد. او از شهردار، اعضای شورای شهر و فرماندار دامغان برای همکاری در این زمینه قدردانی کرد.

🎬 محمد علی موذنی سمنانی خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری دامغان نما

@Damghan_namaa

1️⃣ به گزارش خبرنگار پایگاه خبری دامغان‌نما؛ سروش ‌هاشمی معاون میراث فرهنگی استان سمنان در پاسخ به پرسشی درباره تعیین‌تکلیف کاروانسرای شاه‌عباسی دامغان گفت: «این موضوع در اختیار اداره‌کل نیست، اما مکاتبات متعددی با صندوق احیا انجام شده تا سرمایه‌گذار فعلی خلع ید شود.» او افزود که شهرداری دامغان نیز برای بعنوان سرمایه‌گذار جایگزین اعلام آمادگی کرده و این گزینه به وزارتخانه معرفی شده است.

2️⃣ محمد طاهریان، معاون گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان درباره انتقادها از سنگ‌فرش مقابل مسجد تاریخانه نیز گفت این انتقادها را می‌پذیرد و اصلاح نواقص را در دستور کار دانست. به گفته او، در صورت تأمین منابع مالی، امکان اجرای اصلاحات در محدوده‌ای گسترده‌تر نیز بررسی خواهد شد.

3️⃣ سروش ‌هاشمی معاون میراث فرهنگی استان سمنان در پاسخ به پرسشی درباره مغازه‌های اطراف امامزادگان جعفر و محمد(ع) توضیح داد که رأی اولیه کمیسیون ماده ۱۰۰ مبنی بر تخریب، در مرحله بازنگری و دادگاه تجدیدنظر به جریمه تغییر کرده است. او با اعلام مخالفت اداره‌کل با این رأی گفت: «اقدامات قانونی انجام شده، وزارتخانه در جریان قرار گرفته و مکاتبه با قوه قضائیه صورت گرفته است. به‌زودی نیز در مراجع قضایی طرح اقامه دعوا خواهد شد.»

🎬 محمد علی موذنی سمنانی خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری دامغان نما

@Damghan_namaa

🎥 گزارش تصویری
یکشنبه ۵ مهر ماه ۱۴۰۵

🔴 خبرنگار پایگاه خبری دامغان‌نما؛ مطالبات مردمی شهرستان دامغان را از مدیرکل میراث‌فرهنگی پیگیری کرد.

🔺در نشست خبری مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان با خبرنگاران، خبرنگار پایگاه خبری دامغان‌نما سه پرسش درباره کاروانسرای شاه‌عباسی، سنگ‌فرش روبروی مسجد تاریخانه و مغازه‌های اطراف امامزادگان جعفر و محمد(ع) مطرح کرد.

مدیرکل راه‌آهن شمالشرق ۱ در گفتگو با خبرنگار ایرنا مطرح کرد:

نیاز ۳ همتی برای جابه‌جایی خط ریلی از تپه‌حصار تاریخی دامغان؛ - ایرنا
https://share.google/NVFU5NCr7DTKL7UIy

پ.ن:

اجرای این پروژه نیاز به همت مسئولان و همراهی مردم دارد و بطور حتم اگر همت مسئولان باشد نیازی به ۳ همت اعتبار نیست!
برابر ارزیابی‌های کارشناسی صورت‌گرفته، در صورت همکاری راه‌آهن، امکان اجرای این پروژه بدون نیاز به اعتبارات دولتی مورد اشاره نیز ممکن خواهد بود.

«خانه تسنیم دامغان»
@khane_tasnim

🔺سخنرانی آقای دکتر ملک‌زاده، باستان‌شناس، در مراسم

              "ایستاده پای حصار"

🔸دکتر ملک‌زاده دارای دکتری باستان‌شناسی دوران تاریخی ایران از دانشگاه تربیت مدرس است و عضو هیئت علمی گروه پژوهشی دوران تاریخی پژوهشکدۀ باستان‌شناسی وزارت میراث فرهنگی (ICAR) بوده و عضویت در نزدیک به یکصد فصل کار پژوهشی میدانی باستان‌شناختی و نگارش بیش از ۵۰ مقالۀ تخصصی را در کارنامه اجرایی و پژوهشی خود دارد.

پ.ن:
مراسم "ایستاده پای حصار" به مناسبت هشتاد و پنجمین سالروز تولد زنده‌یاد استاد اسماعیل یغمایی در شامگاه پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ در خانه تسنیم دامغان برگزار شد.

«خانه تسنیم دامغان»
@khane_tasnim

🔺سخنرانی خانم سمیرا ایمنی، باستان‌شناس، همکار و دستیار استاد اسماعیل یغمایی در مراسم

"ایستاده پای حصار"

خانم ایمنی نقش مهمی در انتشار گزارش کاوش‌ها و کتابهای استاد یغمایی داشت که از آن جمله می‌توان به انتشار کتاب ارزشمند "حصار در حصار" اشاره کرد.

پ.ن:

مراسم "ایستاده پای حصار" به مناسبت هشتاد و پنجمین سالروز تولد زنده‌یاد استاد اسماعیل یغمایی در شامگاه پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ در خانه تسنیم دامغان برگزار شد.

«خانه تسنیم دامغان»
@khane_tasnim

🔺گزارش تصویری از مراسم

             "ایستاده پای حصار"

روایت پایمردی استاد اسماعیل یغمایی، باستان‌شناس شریفی که پای تپه‌حصار ایستاد.

همزمان با هشتادوپنجمین سالروز تولد ایشان

🔸پنجشنبه ۲۶ شهریورماه ۱۴۰۵
🔸خانه تسنیم دامغان

🔸مجری: جواد شوکتی‌فر
🔸صدا: حمیدرضا زحمت‌کش
🔸تهیه کلیپ: امیرحسین حسنی
و
با تشکر از همکاری اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی دامغان، موزه مردم‌شناسی بختیان، بومگردی شب نشین کویر، رستوران سنتی قومس و موسسه هنری شیدا

💠روابط عمومی خانه تسنیم دامغان

@khane_tasnim

🔻پایان انتظار سه‌دهه‌ای دیار هفت‌هزارساله؛/
دامغان صاحب موزه باستان‌شناسی می‌شود

ساختمان پایانه مسافربری دامغان با امضای تفاهم‌نامه‌ای میان مدیریت شهری و میراث فرهنگی، پس از بازطراحی و تجهیز به موزه باستان‌شناسی تبدیل خواهد شد؛ پروژه‌ای که گامی مهم برای نمایش آثار محوطه‌های شاخصی چون تپه حصار در زادگاهشان به شمار می‌رود.


🖊سعید فتوحی
🔸میراث باشی _ حمیدرضا نیکنامی، مدیرعامل خانه تسنیم دامغان، از تبدیل ساختمان ترمینال مسافربری این شهر به موزه باستان‌شناسی خبر داد. نیکنامی با اشاره به ویژگی‌های ساختمان فعلی ترمینال دامغان اظهار کرد: این ساختمان حدود ۲۰ سال قدمت دارد و بنایی باشکوه، مستحکم و باکیفیت است و از موقعیت مناسبی برخوردار است، اما به دلیل استقبال کمتر مردم و کاهش استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی، تصمیم بر جابه‌جایی محل ترمینال گرفته شده است.

🔸وی افزود: از سوی دیگر، قرار گرفتن ترمینال در ورودی شهر و فاصله آن از برخی نقاط، باعث شده بود استقبال از آن کمتر باشد و به همین دلیل شورای شهر و شهرداری دامغان به دنبال جانمایی محل جدیدی برای ترمینال هستند تا دسترسی و رفاه شهروندان نیز بیشتر تأمین شود.

🔸مدیرعامل خانه تسنیم دامغان ادامه داد: در همین راستا، از سوی شورای شهر و شهرداری دامغان پیشنهاد شد که ساختمان فعلی ترمینال به موزه باستان‌شناسی تبدیل شود؛ موضوعی که در سفر وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ۲۳ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ مطرح شد و مورد استقبال وی قرار گرفت.

🔸نیکنامی گفت: پس از طرح این موضوع، وزیر میراث فرهنگی نیز پیگیر آن شد و مدیرکل میراث فرهنگی استان، مسئولان میراث فرهنگی شهرستان و دیگر مسئولان شهرستان نیز این موضوع را به‌طور جدی دنبال کردند و در نهایت در ۲۵ شهریورماه تفاهم‌نامه مربوط به این مجموعه به امضا رسید و ساختمان عملاً تحویل میراث فرهنگی استان شد.

🔸وی با بیان اینکه قرار است این ساختمان با بازطراحی، تعمیر و تجهیز به موزه باستان‌شناسی تبدیل شود، اظهار کرد: امیدواریم با تخصیص اعتبارات مورد نیاز، این اقدامات در آینده نزدیک انجام شود و شاهد افتتاح موزه باستان‌شناسی دامغان باشیم.

▪️موزه‌ای که بیش از ۳۰ سال مطالبه مردم دامغان بوده است
🔸نیکنامی ایجاد موزه باستان‌شناسی را از مطالبات دیرینه مردم دامغان دانست و گفت: ایجاد چنین موزه‌ای شاید بیش از ۳۰ سال است که یکی از مطالبات، دغدغه‌ها و آرزوهای مردم دامغان بوده، اما تاکنون به نتیجه نرسیده بود.
🔸وی افزود: همه ما شرایط اقتصادی دولت را می‌دانیم و در شرایط فعلی، آغاز پروژه‌های جدید برای دولت آسان نیست، اما خوشبختانه با تدبیر شورای شهر و شهرداری دامغان، از یک ساختمان موجود استفاده شده و این موضوع به مرحله اجرا رسیده است.
🔸مدیرعامل خانه تسنیم دامغان با تأکید بر ضرورت تأمین اعتبار برای تکمیل این پروژه گفت: اکنون منتظریم با تخصیص اعتباراتی که مورد نیاز است، روند بازطراحی و تجهیز این مجموعه انجام شود و موزه به بهره‌برداری برسد.

▪️تأکید بر بازگشت آثار تاریخی دامغان
🔸نیکنامی همچنین به موضوع بازگرداندن آثار تاریخی متعلق به دامغان اشاره کرد و گفت: نگاه وزیر میراث فرهنگی این بوده و دستور نیز داده‌اند که اشیایی که متعلق به دامغان هستند، در صورت امکان به این شهر بازگردانده شوند و در موزه دامغان نگهداری شوند.

🔸وی با اشاره به اهمیت تاریخی تپه حصار دامغان اظهار کرد: اشیای بسیاری از تپه حصار دامغان کشف شده است؛ محوطه‌ای باستانی که نشان‌دهنده تمدنی هفت‌هزار ساله است و آثار به‌دست‌آمده از آن امروز در بسیاری از موزه‌های کشور و جهان نگهداری می‌شود.

🔸نیکنامی ادامه داد: متأسفانه خود دامغان تاکنون مکانی برای نگهداری و نمایش این آثار نداشته است و امیدواریم با راه‌اندازی موزه باستان‌شناسی، زمینه برای بازگشت و نمایش بخشی از این آثار در زادگاهشان فراهم شود.

🔸وی در پایان گفت: امیدواریم میراث فرهنگی با پیگیری و جدیت بیشتر، هم در تأمین و تجهیز موزه و هم در زمینه نگهداری آثار و به‌کارگیری نیروهای متخصص برای اداره آن اقدام کند تا شاهد تحقق این آرزوی دیرینه مردم دامغان باشیم.

https://s6.uupload.ir/files/img_20260921_213558_347_ikcr.jpg

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

استاد اسماعیل یغمایی از اهمیت و جایگاه تمدنی #تپه‌حصار و یافته‌های مهم فرهنگی کاوش باستان‌شناسی نجات‌بخش در تپه‌حصار دامغان در سال ۱۳۷۴ می‌گوید‌...

استاد یغمایی خطاب به مردم دامغان:

شما گنجینه‌ای دارید که کمتر شهری در ایران سراغ داریم که چنین گنجینه‌ای داشته باشد. کسی که می‌تواند از این گنجینه محافظت کند خود شما هستید.

#نجات_تپه‌حصار

🌐 نشانی سایت ما👇
https://comisena.com

«خانه تسنیم دامغان»
@khane_tasnim

🔺گزارش تصویری از نشست صمیمانه «ایده‌بان»؛ روایتِ هم‌نشینیِ اندیشه و فرهنگ و گفت‌وگویی برای توسعه گردشگری

📍خانه خلاق و نوآوری تسنیم

🗓 چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵

به امید آن‌که از ریشه‌های فرهنگ، شاخه‌های تازه‌ای برای آینده بروید.

🔸با حمایت پارک علم و فناوری استان و اجرای شرکت هنرهای چوبی مهرداران صددروازه

🎥تهیه و تدوین: شرکت هنرهای چوبی مهرداران صددروازه

«خانه تسنیم دامغان»
@khane_tasnim

گفته شده هزینه اجرای این طرح در مطالعات انجام‌شده حدود ۷۵ میلیارد تومان برآورد شده است؛ رقمی که البته با توجه به شرایط اقتصادی و تغییر هزینه‌ها، نیازمند به‌روزرسانی کارشناسی است.
اما حتی اگر امروز این عدد چند برابر شده باشد، باز یک پرسش اساسی پابرجاست:قیمت نجات یک قطعه از تاریخ ایران را چگونه باید محاسبه کرد؟آیا همه چیز را می‌توان با عدد سنجید؟اگر فردا یک بنا، یک محوطه یا یک اثر تاریخی از بین رفت، آیا می‌توان دوباره آن را ساخت؟می‌توان یک جاده را دوباره احداث کرد.
می‌توان یک پل را جابه‌جا کرد.
می‌توان یک ساختمان را تخریب و ساختمان دیگری ساخت.
اما آیا می‌توان یک تمدن هفت هزار ساله را دوباره تولید کرد؟
تاریخ، قطعه یدکی ندارد.
و شاید همین جمله باید بر سر در تمام تصمیم‌گیری‌های حوزه میراث فرهنگی نوشته شود.
تأخیر؛ دشمن خاموش میراث
سال‌هاست موضوع جابه‌جایی ریل تپه‌حصار مطرح است.
از پیگیری‌های مردمی گرفته تا نامه‌ها، کمپین‌ها، مطالعات کارشناسی و طرح موضوع در سفرهای استانی دولت‌ها.
یعنی مسئله، ناشناخته نیست.
راهکار هم، بنا بر اطلاعات موجود، صرفاً یک آرزوی خام نیست.
مسیرهای مختلف بررسی شده‌اند.
کارشناسی صورت گرفته است.
و حتی گفته شده پیشنهاد اجرای مسیر جایگزین روی میز وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قرار دارد.
پس پرسش امروز من، پرسش یک خبرنگار عصبانی نیست؛ پرسش یک شهروند نگران است:
دیگر چه چیزی باید اتفاق بیفتد تا این مسئله از روی میزها به روی زمین بیاید؟چقدر باید جلسه برگزار شود؟چند گزارش دیگر باید نوشته شود؟چند نامه دیگر باید رد و بدل شود؟چند نفر دیگر باید از تپه‌حصار بازدید کنند و با تأسف سر تکان بدهند؟چند سال دیگر باید بگذرد؟
میراث فرهنگی با تقویم اداری سازگار نیست.
فرسایش منتظر جلسه بعدی نمی‌ماند.
ارتعاش قطار منتظر امضای نامه نمی‌ماند.
زمان هم منتظر تصمیم ما نمی‌ماند.
هر روزی که می‌گذرد، بخشی از گذشته ممکن است آسیب ببیند و دیگر فرصت جبران آن وجود نداشته باشد.
من عمداً نمی‌گویم «چه کسی مقصر است».
چون معتقدم در چنین موضوعی، مهم‌تر از پیدا کردن مقصر، پیدا کردن راه نجات است.
اما این را صریح می‌گویم: وقتی یک مسئله مهم سال‌ها شناخته شده باشد، مطالعات کارشناسی داشته باشد و راهکار نیز برای آن پیشنهاد شده باشد، استمرار تأخیر دیگر یک موضوع ساده اداری نیست؛ موضوعی است که باید درباره چرایی آن پاسخ روشن و قابل فهم به مردم داده شود.
ما با تاریخ چه کرده‌ایم؟گاهی فکر می‌کنم ما ایرانیان با گذشته خود رفتار عجیبی داریم.
به تاریخ افتخار می‌کنیم؛ اما گاهی برای حفاظت از آن کم‌حوصله‌ایم.
از تمدن ایران می‌گوییم؛ اما گاهی در برابر بقایای همان تمدن، گرفتار روزمرگی می‌شویم.
از میراث فرهنگی برای جذب گردشگر حرف می‌زنیم؛ اما گاهی فراموش می‌کنیم گردشگر قرار است چه چیزی را ببیند؟
یک ماکت؟یک تصویر؟یک تابلو؟ یا خود تاریخ را؟
دنیا امروز برای یک محوطه تاریخی، برای یک بنای قدیمی، برای یک قطعه سفال، برای یک مسیر باستانی و حتی برای یک روایت تاریخی، هویت و ارزش اقتصادی تعریف می‌کند.
ما اما گاهی چنان به داشته‌های خود عادت کرده‌ایم که گنج را فقط وقتی می‌شناسیم که دیگر وجود نداشته باشد.
شاید مشکل ما کمبود میراث نیست.
شاید مشکل ما، عادت کردن به میراث است.
آن‌قدر به تخت جمشید، پاسارگاد، بیستون، شوش، شهر سوخته، دامغان و صدها محوطه دیگر عادت کرده‌ایم که فراموش کرده‌ایم اینها در مقیاس تاریخ بشر، دارایی‌هایی استثنایی‌اند.
یک خط دو کیلومتری در برابر هزاران سال تاریخ
گاهی یک تصمیم تاریخی، در ظاهر بسیار کوچک است.
یک خط دو کیلومتری.
اما همین دو کیلومتر می‌تواند فاصله میان «حفاظت» و «بی‌تفاوتی» باشد.
فاصله میان «میراث برای نسل آینده» و «میراث در خاطره نسل گذشته».
فاصله میان آنچه امروز درباره ایران می‌گوییم و آنچه فردا فرزندانمان درباره عملکرد ما خواهند گفت.
اگر امکان فنی و اقتصادی اجرای مسیر جایگزین تأیید شود، اگر کارشناسان ذی‌ربط آن را قابل اجرا بدانند و اگر دستگاه‌های مسئول نیز ضرورت آن را بپذیرند، دیگر مسئله اصلی نباید در حد گفت‌وگو باقی بماند.
باید زمان‌بندی، مسئول اجرا، منابع مالی و مراحل عملیاتی آن برای مردم روشن شود.
مردم حق دارند بدانند.
رسانه حق دارد بپرسد.
متخصصان حق دارند نظر بدهند.
و مسئولان حق دارند توضیح بدهند.
این مطالبه‌گری، تقابل با دولت یا مدیران نیست؛ اتفاقاً کمک به مدیران است تا یک پرونده مهم از میان انبوه پرونده‌های روزمره گم نشود.
من چه می‌دانم؟
شاید بگویند دهرویه، تو که باستان‌شناس نیستی، چرا درباره تپه‌حصار می‌نویسی؟
پاسخم ساده است:
درست می‌گویید.
من باستان‌شناس نیستم.
اما خبرنگارم.
و خبرنگار اگر در برابر یک مسئله عمومی سکوت کند، باید از خودش بپرسد چرا خبرنگار شده است.
من بیش از سه دهه است که می‌نویسم.

در این سال‌ها، از مشکلات بسیاری نوشته‌ام؛ از ورزش و جوانان تا مدیریت شهری، از فرهنگ تا اقتصاد و از ظرفیت‌های استان تا دردهای مردم.
اما برخی موضوعات، فراتر از یک خبر هستند.
تپه‌حصار یکی از همان موضوعات است.
چهارشنبه وقتی از نزدیک آن را دیدم، احساس کردم نمی‌توانم از کنار این زخم عبور کنم و چیزی ننویسم.
شاید این نوشته اثر کند.
شاید نکند.
شاید فردا مسئولی آن را بخواند و بگوید این یک یادداشت رسانه‌ای دیگر است.
شاید هم کسی در جایی تصمیم بگیرد پرونده را یک قدم جلو ببرد.
من نمی‌دانم.
اما یک چیز را می‌دانم:
حداقل وجدان خودم آسوده خواهد بود.
چون اگر امروز سکوت کنم، شاید فردا خودم را سرزنش کنم که وقتی فرصت داشتم، چرا ننوشتم؟
خطاب آخر؛ به همه ما
تپه‌حصار فقط مسئله دامغان نیست.
مسئله استان سمنان هم نیست.
مسئله وزارت میراث فرهنگی یا وزارت راه و شهرسازی به تنهایی نیست.
تپه‌حصار بخشی از حافظه ایران است.
و ایران فقط آن چیزی نیست که امروز در خیابان‌هایش می‌بینیم.
ایران، جمع هزاران سال زندگی انسان‌هایی است که پیش از ما آمدند، ساختند، اندیشیدند و رفتند.
ما ادامه همان زنجیره‌ایم.
نسلی که تاریخ را تحویل گرفته و باید آن را سالم‌تر تحویل دهد.
امروز اگر تصمیمی برای جابه‌جایی مسیر ریل گرفته شود، شاید چند سال بعد کسی حتی نداند قطار زمانی از وسط تپه‌حصار عبور می‌کرده است.
و چه خوب که نداند!
چه خوب که نسل آینده فقط از یک تصمیم درست و عاقلانه ما بهره ببرد.
چه خوب که روزی یک دانش‌آموز دامغانی، دست فرزندش را بگیرد و بگوید:
«اینجا تپه‌حصار است؛ جایی که هزاران سال پیش انسان زندگی می‌کرد. سال‌ها پیش راه‌آهن از نزدیکی آن عبور می‌کرد، اما مردم و مسئولان سرانجام تصمیم گرفتند تاریخ را بر مسیر یک خط آهن مقدم بدانند.»
این، روایت زیبایی خواهد بود.
روایتی که می‌توانیم برای نسل آینده به یادگار بگذاریم.
و در برابر آن، روایت دیگری هم ممکن است:
روزی که نسل آینده بپرسد:
«آن زمان که می‌دانستید چه گنجی زیر پای شماست، چرا کاری نکردید؟»
من نمی‌خواهم در برابر این سؤال تاریخی، سرم را پایین بیندازم.
شاید همه کار از دست من برنیاید.
شاید قلم من نتواند ریل را جابه‌جا کند.
اما می‌تواند یک سؤال را زنده نگه دارد.
و گاهی در تاریخ، همین یک سؤال کافی است تا وجدان یک جامعه بیدار شود:
آیا ما آمده‌ایم تاریخ را مصرف کنیم، یا آمده‌ایم آن را به آیندگان تحویل دهیم؟
تپه‌حصار امروز فقط یک محوطه باستانی نیست؛ آزمونی است برای اینکه ببینیم در برابر گذشته خود چه اندازه مسئولیم.
اگر نجات آن امکان‌پذیر است، فردا دیرتر از امروز است.
و اگر امروز می‌توان با دو کیلومتر مسیر جایگزین، بخشی از تاریخ ایران را از فشار و آسیب رهانید، شاید بزرگ‌ترین هزینه، نه هزینه اجرای پروژه، بلکه هزینه تعلل باشد.
من چهارشنبه، تپه‌حصار را دیدم.
و برای نخستین‌بار احساس کردم بعضی زخم‌ها را نمی‌شود فقط تماشا کرد.
باید درباره‌شان نوشت.
باید پرسید.
باید پیگیری کرد.
و تا وقتی پاسخی روشن و عملی برای نجات این میراث وجود ندارد، باید این پرسش را تکرار کرد:
قطار هر روز می‌تواند عبور کند؛ اما تاریخ، اگر از دست برود، دیگر قطاری برای بازگرداندنش وجود ندارد.

✔️وقتی ریل از روی تاریخ عبور می‌کند

تپه‌حصار دامغان؛ زخمی بر پیکر هفت هزار سال تاریخ

🖊مرتضی دهرویه

چهارشنبه هفته گذشته، فرصتی دست داد تا به اتفاق چند تن از دوستان و همکاران رسانه‌ای، میهمان فرماندار دامغان باشیم؛ فرمانداری که در این سال‌ها او را مدیری مردمی، پرتلاش و آشنا با مسائل منطقه دیده‌ام.
اما آنچه در آن بعدازظهر بیش از هر سخن و گزارشی ذهنم را درگیر کرد، نه جلسه بود و نه گفت‌وگوهای معمول مدیریتی؛ بلکه ایستادن در برابر بخشی از تاریخ ایران بود؛ تاریخی که نه در کتاب، بلکه درست زیر پای ما نفس می‌کشید.
در تمام بیش از سه دهه فعالیت رسانه‌ای‌ام، بارها و بارها درباره ظرفیت‌های استان سمنان، مشکلاتش، فرصت‌هایش و داشته‌های کم‌نظیرش نوشته‌ام. از بسیاری از نقاط استان گفته‌ام و درباره بعضی از آنها گزارش و یادداشت منتشر کرده‌ام؛ اما یک حقیقت را باید اعتراف کنم:
دیدن، با شنیدن فرق دارد.
وقتی خودت در برابر یک اثر تاریخی می‌ایستی، وقتی خاک را زیر پایت احساس می‌کنی و وقتی می‌فهمی مردمانی هزاران سال پیش همین‌جا زیسته‌اند، ساخته‌اند، اندیشیده‌اند، مرده‌اند و به خاک سپرده شده‌اند، دیگر نوشتن فقط کنار هم گذاشتن واژه‌ها نیست؛ نوشتن تبدیل می‌شود به ادای دین.
و دامغان، برای این ادای دین، کم از هیچ شهری ندارد.
از دامغان و آثار تاریخی‌اش گفتن، شاید شبیه «شیرمال به سمنان بردن» باشد؛ شهری که با تاریخ عجین است و در هر گوشه‌اش می‌توان ردپایی از گذشته این سرزمین را دید. شهری که «صددروازه» فقط یک نام تاریخی برای آن نیست؛ بخشی از هویت و حافظه این سرزمین است.
اما این یادداشت قرار نیست فهرستی از جاذبه‌های دامغان باشد.
من می‌خواهم از چیزی بنویسم که چهارشنبه گذشته، مثل تیر و نیزه‌ای بر قلبم نشست.
تپه‌حصار را دیدم.
و آنچه دیدم، فقط یک محوطه باستانی نبود.
تاریخ را دیدم که از وسطش ریل عبور کرده است.
دو خط راه‌آهن از دل این محوطه گذشته‌اند و در نگاه نخست، شاید برای چشم عادی فقط دو مسیر فولادی باشند؛ اما برای کسی که بداند زیر همین خاک چه گذشته‌ای خوابیده، ماجرا چیز دیگری است.
اینجا سخن از چند متر زمین نیست.
سخن از چند کیلومتر ریل نیست.
سخن از یک پروژه عمرانی معمولی هم نیست.
سخن از بخشی از حافظه تمدنی ایران است.
تپه‌حصار از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناختی شمال‌شرق فلات ایران به شمار می‌رود و سابقه استقرار انسانی در آن به هزاره‌های پیش از میلاد بازمی‌گردد. کاوش‌های باستان‌شناختی در این محوطه، آثاری از معماری، سفال، ابزار، زیورآلات، مهرها، تدفین‌ها و شواهدی از فلزکاری و زندگی سازمان‌یافته جوامع باستانی را آشکار کرده است.
این خاک، یک زمین بایر نیست.
این خاک، آرشیو است.
آرشیوی که کاغذ ندارد، اما هزاران صفحه تاریخ در لایه‌های آن نوشته شده است.
در دهه‌های نخست قرن بیستم، کاوش‌های علمی اریش فریدریش اشمیت در تپه‌حصار، توجه جامعه باستان‌شناسی جهان را به اهمیت این محوطه جلب کرد. یافته‌های این کاوش‌ها تنها اشیای قدیمی نبودند؛ هر کدام قطعه‌ای از پازل زندگی انسان در فلات ایران بودند.
حالا سؤال اینجاست:
چگونه ممکن است چنین گنجینه‌ای را بشناسیم، درباره‌اش بنویسیم، برایش همایش برگزار کنیم، درباره ثبت جهانی‌اش سخن بگوییم و در همان حال، ریل قطار از میان آن عبور کند؟
من نه باستان‌شناسم و نه ادعا دارم دانش تخصصی تاریخ و میراث فرهنگی دارم.
اما یک چیز را می‌فهمم:وقتی چیزی ارزشمند است، باید از آن مراقبت کرد.
وقتی چیزی متعلق به همه نسل‌هاست، تصمیم درباره آن نمی‌تواند فقط در چارچوب امروز گرفته شود.
ما مالک تاریخ نیستیم؛ امانت‌دار تاریخیم.
نسلی که امروز بر سر کار است، چه مسئول باشد، چه خبرنگار، چه شهروند، چه مدیر و چه فعال اجتماعی، تنها برای چند سال صاحب این سرزمین نیست.
ما چند صباحی در این جغرافیا زندگی می‌کنیم و بعد می‌رویم.
اما تپه‌حصار باید بماند.
برای فرزندان ما.
برای فرزندان فرزندان ما.
برای ایران.
و شاید برای جهانی که هنوز بسیاری از زوایای تمدن ایران را به درستی نشناخته است.
مسئله فقط ریل نیست
بر اساس مطالعات کارشناسی انجام‌شده درباره جابه‌جایی محور ریلی، عبور قطار از محدوده تپه‌حصار و لرزش و صدای ناشی از تردد آن، از جمله عوامل آسیب‌زا برای این محوطه عنوان شده و در این مطالعات، انتقال محور ریلی از محدوده عرصه و حریم تپه‌حصار پیشنهاد شده است.
حتی چند گزینه برای مسیر جایگزین بررسی شده و بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، یکی از واریانت‌ها با طول تقریبی دو کیلومتر به‌عنوان گزینه‌ای کم‌هزینه‌تر مورد توجه قرار گرفته است؛ مسیری که بنا بر همین مطالعات، امکان حفظ زیرساخت‌های موجود از جمله ایستگاه راه‌آهن دامغان را نیز فراهم می‌کند.

گزارش جماران؛

ایستاده پای حصار؛ گره‌گشایی از پرونده خط راه آهن تپه‌حصار در یادمان ۸۵ سالگی اسماعیل یغمایی فقید

پرونده تپه حصار دامغان در سال ۱۳۷۴، هنوز هم یکی از مهمترین نمونه‌های تقابل «حفاظت از میراث ملی» با «طرح‌های عمرانی شتاب‌زده» است؛ میدانی که اسماعیل یغمایی در آن پای حقیقت ایستاد اما نظام اداری میراث فرهنگی وقت پاسخ این ایستادگی را با بازنشستگی اجباری و دو سال محرومیت از حقوق داد تا نشان دهد پایبندی به تاریخ چه بهای سنگینی دارد.

✍مطهره کشاورز محمدیان

متن کامل خبر👇

http://B2n.ir/kw3767

«خانه تسنیم دامغان»
@khane_tasnim