🔹از میان کتابهای پینکر چهار کتاب شهرت بیشتری یافته است:
📚 غریزه زبان
📚 فکر چگونه کار میکند
📚 لوح سفید
📚 فرشتههای بهتر ذات ما.
🔹تمامی این کتابهای مفصل، ضمن اینکه استانداردهای علمی و دانشگاهی را درحد بالائی مراعات کردهاند، به زبانی نوشته شدهاند که خوانندۀ غیرمتخصص ولی فرهیخته بتواند از آن بهرهمند شود.
🔹ارزش کتابهای او علاوه بر تز علمیای که مطرح و تقویت میکند و مبتنی است بر قدرت تحلیل و ابداع فردی و متکی به مقالهها و کتابهای تحقیقی و تحلیلی غالباً تراز اول، این خصیصه را هم دارد که به برشمردن نتایج مهمی میپردازد که از منظر اجتماعی بر پذیرش آن نظریه مترتب است. به این شکل و شیوه، اکثر کتابهای او علاوه بر ارزش علمی و دانشگاهی مضامینی هم دارند که از منظر روشنفکری مهم است.
🔹نقل دادههای متکی به اطلاعات عمومی فراوان از منابع مختلف اعم از روزنامه و مجله و کاریکاتور و تجربهها و شنیدههای شخصی و حتی گاهی برخی لطیفهها، با زبانی خوشخوان و گاه طنزآلود، هنر دیگر پینکر است که خواندن کتابهای جدی، مفصل و پرمایۀ او را نسبتاً تسهیل میکند.
📚 کتاب غریزه زبان (۱۹۹۴)
این ایده را مورد دفاع قرار میدهد که نسبت زبان به انسان مانند قدرت تارتنیدن در عنکبوت و قدرت سدسازی در سگ آبی است؛ یعنی اولاً یک غریزه است و ثانیاً منحصربهفرد. تکلم یک اختراع تاریخی تمدنی نیست، یک توانائی ذاتی است. البته یک توانایی که در روند تکاملی و در تعامل نوع و نیازهایش با محیطزیست بروز و ظهور یافته است. اینکه دستورزبان خیلی مواقع مراعات نمیشود (مثلاً پایاندادن یک جمله با حرف اضافه که در انگلیسی امروز بسیار شایع است) نشانۀ ضعف مردم در زبان نیست، نشانۀ این است که تأکیدکنندگان بر دستورزبان ذات زبان را درنیافتهاند. ردپای دفاع از نقش ژنتیک و انتخاب طبیعی به عنوان عاملی مهم در امر زبان در کتاب محرز است و این محور برخی انتقادها هم شده است. این کتاب جایزۀ ویلیام جیمز را از انجمن روانشناسی امریکا و جایزۀ پابلیک اینترست را از جامعۀ زبانشناسان امریکا برنده شد.
📚 کتاب ذهن چگونه کار میکند (۱۹۹۷)
کارکرد ذهن را، در مسائل متنوعی همچون نگاهکردن، محاسبه، عاطفه و معنای زندگی، در چارچوب روانشناسی تکاملی بررسی میکند. نویسنده در این کتاب به این پرسشها میپردازد: چه چیزی باعث میشود ما عقلانی باشیم و چرا در بسیاری موارد عقلانی نیستیم؟ چگونه قادر به تشخیص سه بعد هستیم؟ چگونه شادی، ترس، ناراحتی، میل جنسی در ما برانگیخته میشود؟ چرا عاشق میشویم؟ چگونه با صوابدیدهای مشترک اخلاق و وجدان و مذهب دستوپنجه نرم میکنیم؟ از نظر او روانشناسی تکاملی، مشتمل بر نظریۀ نئوداروینیسم (روایتی که بر عنصر تطبیقگری و سازگاری یا همان ادپتیشن با محیط تأکید میکند) و نظریۀ کامپیوتری ذهن است که به این سؤالات بهترین پاسخ را میدهد. اما او علاوه بر این علوم، ارجاعات جالبتوجهی به منابعی در دنیای هنر و ادبیات و فیلم هم میدهد که در میان متفکران تراز اول کمتر سابقه دارد.
🔹نیویورک تایمز، تایم، والاستریت جورنال، و نیوزدی دربارۀ این کتاب با این تعابیر مطلب نوشتند:
«کتابی که خواندن آن هم دانش میدهد هم لذت»؛ «بهشدت تفریحآمیز و همواره روشنیبخش و جدالبرانگیز»؛ «بزرگ، گستاخ و پر از شوخی»؛ «بهطور انکارناپذیری درخشان».🔹کتاب در سال انتشار در نخستین جایگاه فهرست پرفروشها قرار گرفت و فینالیست جایزه پولیتزر شد.
@ketaabsaar