فروید، شکل‌گیری یک توهم
نویسنده:فردریک کروز
مترجم: اصلان قودجانی
#معرفی_کتاب

#فروید از شخصیت‌هایی است که از زمان زندگی‌اش هاله‌ای اسطوره‌وار حول شخصیتش، "اکتشافاتش"، و دانشش تشکیل شد. در اثرگذاری فروید بر جریانات اجتماعی قرن بیستم هیچ شکی نیست، و بی‌تردید باید او را، در کنار مارکس و داروین (و شاید نیچه)، از شکل‌دهندگان اصلی قرن بیستم شمرد. نه تنها برای فهم تاریخ و شکل‌گیری علم روانشناسی جدید، بلکه برای فهم بسیاری از پدیده‌های اجتماعی دنیای مدرن، فهمیدن فروید بسیار مهم است: نه تنها فهم نظریاتش، بلکه فهم خود شخصیت فروید که کمتر از نظریاتش اثرگذار نبوده است.

یک مشکل اساسی در فهم فروید همان مشکلی است که در فهم خیلی شخصیت‌های تاریخی روی داده است، و آن مشکل اسطوره‌سازی است. در مورد فروید، این مشکل حادتر است، چون در زمان خود او یک حلقه‌ی ستایشگران و یک کیش شخصیت بسیار قوی و فرقه‌وار حول او شکل گرفت؛ همین‌ها هم اولین بیوگرافی‌های فروید را منتشر کردند، بیوگرافی‌هایی که در آنها سعی شده بود حتی‌الامکان نکات منفی یا با سانسور و پنهان‌کاری مخفی بماند یا در میان امواج تحسین و ستایش گم شود. این پرستش فروید به عنوان "نابغه" و "دانشمندی پیشرو"، اگر چه در دنیا کمرنگ شده، ولی با قوت و شدت در کشورمان ادامه دارد.

اما اگر بخواهیم از اسطوره و کیش شخصیتی که حول او شکل گرفته فاصله بگیریم، این سئوالات پیش می‌آید: ۱-ارزش و اعتبار دانشی که فروید به جامعه‌ی بشری عرضه کرد، الان و در زمان خودش چگونه بود؟ ۲- فروید به عنوان دانشمند چگونه دانشمندی بود، و روش‌هایش برای دسترسی به حقیقت چگونه بود؟ ۳- فروید به عنوان یک انسان (یک پزشک، یک همسر، یک دوست، یک همکار) چگونه شخصیتی داشت و چه قدر از اسطوره‌هایی که درباره‌ی او گفته می‌شود با واقع امر در تطابق است؟

کتاب حاضر، که کتابی است بسیار مستند و تقریباً به تمامی بر اساس نوشته‌ها و نامه‌های خود فروید یا نزدیک‌ترین افراد به او نوشته شده است، به این سئوالات، به خصوص سئوالات دوم و سوم، جواب می‌دهد. در این کار نامه‌های متعدد فروید که برای دهه‌ها مخفی نگاه داشته شده بود و اخیراً قابل دسترسی شده، بسیار به کمک نویسنده آمده است تا برهه‌های مختلف زندگی فروید را بشکافد و تصویری واضح و واقعی از این مردِ به شدت اثرگذار ارائه دهد.

اگر به روانشناسی، تاریخ آن و مباحث مربوط به آن علاقه‌مندید، حتماً این‌کتاب را بخوانید. یا اگر به سیر تاریخی ایده‌ها علاقه دارید، یا اگر دوست دارید تصویری از جو آکادمیک و جریانات فکری اروپا در اواخر قرن ۱۹ و اوائل قرن ۲۰ داشته باشید!
@jenabegav