🔺در جستجوی مهندس: بازنماییهای بصری از معمار و تاریخنگاری معماری 🔺
🔺 Chasing after the Muhandis: Visual Articulations of the Architect and Architectural Historiography 🔺
✍🏻 Sussan Babaie
بقعه هارون ولایت در سال ۹۱۸ هجری قمری (۱۵۱۳ میلادی) در ابتدای حکومت شاه اسماعیل اول صفوی به دستور دورمیش خان شاملو (حاکم اصفهان) و توسط نایب و معمار او، میرزا شاه حسین اصفهانی ساخته شد. بابایی تحلیل میکند که برنامه کتیبهنگاری این سردر ساختاری مثلثی را شکل میدهد: در قاعده این مثلث، نام دورمیش خان (بانی) و میرزا شاه حسین (معمار) قرار گرفته و در رأس مثلث، نام شاه اسماعیل اول درج شده که پادشاه را به عرصه مقدس حضرت علی و چهارده معصوم پیوند میدهد. نکته استثنایی در این بنا، حضور پررنگ نام معمار در کتیبه اصلی سردر، بدون ذکر نام خطاط است. میرزا شاه حسین که فعالیت خود را به عنوان معمار-بنّا آغاز کرد، به دلیل شایستگی بالایش به مقام وزیری، داروغگی اصفهان و لَلـه (سرپرست) شاه طهماسب رسید. این نمونه تجلی بارزی از تحرک اجتماعی و ارتقای موقعیت معماران در ساختار سیاسی و شهری اوایل عصر صفوی است.
