📣 #معرفی_مقاله #اختصاصی

🔺در جستجوی مهندس: بازنمایی‌های بصری از معمار و تاریخ‌نگاری معماری 🔺

🔺 Chasing after the Muhandis: Visual Articulations of the Architect and Architectural Historiography 🔺

✍🏻 Sussan Babaie

مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی: تاریخ‌نگاری معماری در جهان اسلام مدت‌ها تحت تأثیر برداشت‌های اروپامحور بوده است که معماران پیشامدرن جوامع اسلامی را فاقد «فردیت» یا «فاعلیت آگاهانه» به معنای متداول در رنسانس اروپا می‌دانستند. در این نگرش‌های مقایسه‌ای، غیاب یا ندرت امضای معماران بر روی بناها، یا به‌کارگیری تعابیر متواضعانه و خودزداینده مانند «الفقیر» یا «العبد»، به عنوان نشانه‌ای از منزلت نازل اجتماعی معمار و تقلیل او به یک صنعتگر یا عمله ساده تعبیر شده است.

سوسن بابایی (مورخ هنر و استاد مؤسسه هنر کورتولد) در فصلی با عنوان «در جستجوی مهندس: بازنمایی‌های بصری از معمار و تاریخ‌نگاری معماری» که برای کتاب عاطفه، احساس و سوبژکتیویته در امپراتوری‌های اسلامی اوایل دوران مدرن: جستارهایی نو در هنر و فرهنگ عثمانی، صفوی و گورکانی (بریل، ۲۰۱۸) نوشته است این فرضیات را به پرسش می‌گیرد و نشان می‌دهد که تحلیل جایگاه معمار نباید بر اساس الگوهای مفهوم فردیت در غرب صورت گیرد، بلکه باید در چارچوب «موقعیت‌مندی ‌سوژه‌» و در شبکه روابط اجتماعی، دینی و درباری خاورمیانه‌ی پیشامدرن فهمیده شود. در این فرهنگ‌ها، «وجود» و «تشخص» فردی نه در انزوای خودسرانه، بلکه در موقعیت شخص در یک «سلسله» یا زنجیره‌ای از روابط استاد-شاگردی، مخدوم-خادم و گذشته-حال تعریف می‌شده است. در این الگوی پیچیده، تواضع و خودزدایی صوری در برابر استاد، بانی سلطنتی یا امر قدسی، نه نشانه‌ای از فرودستی طبقاتی، بلکه فضیلتی اخلاقی و اجتماعی برای ورود مشروع و تثبیت‌شده به عرصه آفرینش هنری محسوب می‌شد.

برای مطالعه خلاصه‌ای از این مقاله اینجا کلیک کنید.

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@islamicstudies