‍ ارتباط حققی و دیجیتال اتومیزه
اوچ آیلیق سایبئری قاپالیلیق و ایلتیشیمسل تعلیقده وارلیق‌سال قوپونتو


اجتماعی فلسفه‌ده ارتباط حققی (Right to Communication)، مودئرن دونیادا اینسان یاشاییشی‌نین مومکون اولماسینین تمل شرطیدیر. ایراندا اوچ آیلیق اینتئرنت قاپالیلیق حادیثه‌سی، اجتماعی حیاتدا بیر وارلیق‌سال قوپونتونو (Ontological Rupture) گؤستردی. بو اولای، شهروندلیک حققی‌نین سیستئماتیک اولاراق تعلیق اولونماسی و ایلتیشیمسل فعلین (Communicative Action) باستیریلماسی کیمی اورتادیر.بو اولای عملده جمعیتی مجبوری بیر اتومیزه اولماغا دوغرو سؤوق ائتدی. بو وضعیت، مودئرن دیجیتال اجتماعی ایلیشکیلرین چوخ‌یؤنلو قورولوشوندا، ایلتیشیمسل تعامول بحرانینی (Crisis of Communicative Interaction) یاراتدی. یورگئن هابئرماسین باخیشیندان، مودئرن اینسانین یاشاییش دونیاسی ایلتیشیمسل فعللر زمینینده فورمالاشیر. دیجیتال عمومی مئیدان، کوللئکتیو عقلانیتین اساس روکنو اولان ائله همان حیاتی فضانین گئنیشلنمیش فورماسیدیر. بو فضانین باغلانماسی، سیستئمیک گوجون یاشاییش دونیاسینین قلبینه هوجومو ایدی و ذهن‌لر آراسی آنلاشمانی (Intersubjective Understanding) ال‌دن آلدی. بو زامان کسیگینده، جمعیت دینامیک بیر بوتؤو حالیندان، بیر-بیریندن آیری دوشموش سوژه‌لر (Isolated Subjects) ییغینا چئوریلدی. بو آتومیزه اولما، دورکئیمین اورگانیک همبسته‌لیگی‌نین تام عکسیدیر؛ چونکو اوفوقی باغلارین قوپماسی ایله، یالنیز گوج و فرد آراسینداکی عمودی ایلیشکی قالدی. دیجیتال اتومیزه اولما ائله بیر وضعیتدیر کی، فرد اوردادیر، آما اونون باشقالارینا باغلانما و "بیز"ـ‌ه چئوریلمه ایمکانی الیندن آلینیر. ایمانوئل کانت آیدینلانمانی عقلدن عمومی شکیلده ایستیفاده ائتمه آزادلیغینا باغلی بیلیردی؛ بیر یاشاییش بیلیمی کی بوگون ایلتیشیم آلت-یاپیلاری اولماسا ایمکانسیزدیر. مانوئل کاستئلزده وورغولاییر کی، شبکه‌لنمیش جمعیتده گوج، جریانلارین ایچینده‌دیر (Power of Flows). بو جریانلاری مسدود ائتمک، صونعی بیر ایجتماعی اؤلومو تحمیل ائتمکدیر. بو وضعیت میشئل فوکونون بیو-پولیتیکا مفهومی ایله ده اوست-اوسته دوشور؛ او یئرده کی حاکمیت سایبئر فضاسیناحاکم اولاراق، نه‌اینکی یالنیز بدنلر، بلکه شهروندلرین درک ائتمه شیوه‌لری و جمعی حافظه‌لری اوزرینده ده باسقی اویغولاییر. بو پارادیقمادا اینتئرنتین کسیلمه‌سی، رسمی رواییتلردن ائشیکده اؤزونو تانیماغا چالیشان بیر جمعیتی اینضیباطا سالماق اوچون بیر آراجدیر. اوچ آیلیق سسسیزلیک، بیر بوشلوقدا یاشاییش تجروبه‌سی ایدی. اکسل هونئت اینانیر کی، کیملیک باشقاسی طرفیندن تانینما (Recognition) زمینینده فورمالاشیر. ارتباطین کسیلمه‌سی ایله، "من" و "باشقاسی" آراسینداکی دیالوق آرادان گئتدی و سوژه مجبوری بیر یالنیزلیغا محکوم اولدو. بو دوروم، آنتونی گیدئنزین نظرینده اولان وارلیق‌سال امنیتی (Ontological Security) ‌‌‌داغیتدی و وارلیقدا ثباتسیزلیق حیسی (Existential Instability) یاراتدی. هابئله، سایبئر فضاسی حققی، هانری لوفورون شهر حققی مفهومونون گئنیشلنمیش فورماسیدیر. بو فضادان محرومیت، قورولوشسال برابرسیزلیکلری (Structural Inequalities) درینلشدیردی و معیشتلری شبکه‌یه باغلی اولان یوخسول طبقه‌لر ان چوخ ضربی گؤردولر. بو دیجیتال سؤنمه گؤستردی کی، کونترول ائتمه‌یه یؤنلمیش اراده، مدنی جمعیتین گؤوده‌سینده درین بیر یارا بوراخیب. ایلتیشیم آزادلیغی آرتیق یان بیر مسئله دئییل، بلکه اخلاقی یاشاییش اوچون ضروری بیر شرطدیر. شبکه‌دن محروم اولماق، مودئرن دونیادا بیر نؤوع ائوسیزلیکدیر. بو دؤوره‌نین یئنی‌دن اوخونماسی، ارتباط حققی‌نین ال‌دن آلینماز بیر حاق (Inalienable Right) کیمی گئری آلینماسی‌نین ضرورتینی عیان ائدیر؛ چونکو ارتباطدان محروم جمعیت، بیرلیکده دوشونمک و یاشاماق حققی الیندن آلینمیش بیر جمعیتدیر. ایلتیشیمسل فعلین تعلیقی، حقیقتده اجتماعی حیاتین اؤزونون تعلیقیدیر.


نویسنده: یونس (آراز) سلیمانی
تاریخ انتشار: 1405/03/09
دامجی
انجمن جامعه‌شناسی ایران شعبه آذربایجان شرقی

#دامجی
#ارتباط_حقی
#ایلتیشیمسل
#دیجیتال_اتمیزه
#شبکه‌ای_توپلوم
#اجتماعی_فلسفه


✅کانال ما در تلگرام و بله:
@ISA_Tabriz
@iran_sociology


✅جهت ارسال متن، نقد و پیشنهاد در تلگرام و بله:
@ISA_Tabriz_info


📣 آذربایجان را جامعه‌شناسانه ببینیم.

🔴 کانال انجمن جامعه‌شناسی ایران شعبه آذربایجان شرقی را به اشتراک بگذارید.
لینک دعوت👇
https://t.me/ISA_Tabriz