‍ قانون نانوشته...

قوانین قبل از اینکه به مرحله اجرایی برسد و نامش قانون باشد پشتوانه ای دارد بنام ارزش عرفی؛ ارزشهایی که برآیند تعاملات خُرد انسانی است، نهایتا در صورتی کلان به نام قانون شکل میابد تا حامی آن ارزش های جمعی باشد. اما گاهی همین قانون در مقابل ارزشهای «انسانی زمانمند»(به زعم فوکو) قد علم می کند و سازوکاری که قرار بود در خدمت رفاه و تعالی بشر باشد او را از آن باز می دارد. این همان وضعیتی است که وبر از آن با نام قفس آهنین بوروکراسی و هابرماس استعمار «جهان حیاتی» توسط «نظام» ، نام برد. جهان حیاتی، ایده آل تایپِ فراگرد ارتباطی است که در آن فضای دینامیک تعامل، بر ساخت‌های سفت و سخت و زندان وار نظام بوروکراتیک می‌چربد. هابرماس بزرگترین تهدید کننده جهان حیاتی را غلبه بوروکراسی‌ای بی‌جان (از آن جهت که بوروکراسی از روی واژه‌ای به نام انسان انضمامی عبور می کند) می دانست.
برای نوشتن پروپوزال و بعد از سه ماه قطعی نت و دوری از دانشگاه تحصیلی‌ام در شهری دیگر، خبردار شدم که چند روزی است دانشگاهها نت بین المللی در اختیار دانشجویان گذاشته اند. به امید یافتن کورسویی راهی دانشگاه محل سکونتم شدم. وارد بخش آی تی دانشگاه شدم و گفتم من فارغ التحصیل مقطع دکتری هستم و برای نوشتن پروپوزال یک طرح پژوهشی نیاز به نت دارم. گفتند بخشنامه ای که ابلاغ شده فقط برای دانشجویان است و شامل فارغ التحصیلان نمی شود. اولین سوالی که در ذهنم نقش بست این بود، پس حق معنوی سالها تحصیل یک دانشجو چه می شود؟ آیا اعتبار دانشجو با ابطال کارت دانشجویی اش هم تمام می شود؟ آیا ارتباط دانشجو با نهاد دانشگاه بعد فارغ التحصیلی در این حد بی‌معنا می شود؟ به سان سرباز وظیفه ای که دوره خدمت خود را تمام کرده باشد! حقیقتا علم و علم جویی در چه نوع بستری ایجاد خواهد شد؟ با این نگرش «بسته حراستی» ،«دوره‌ای» و «تکلیف‌محور» به ساحت علم، می توان امیدوار به ایجاد روحیه علم‌دوستی و حقیقت‌طلبی در افراد جامعه بود؟ از طرفی کسی که دست به قلم می شود تا حقوق بدیهی دانشجوها را در قالب بخشنامه ای به آنها اعطا کند چرا حساب و کتاب افرادی که کار پژوهشی دارند و یا دغدغه ادامه تحصیل دارد را نکرده؟
خب در چنین شرایط و مواقعی که ابلاغ‌کننده بخشنامه توان محاسبه چنین گستره‌‌ای از کاربری اینترنت را ندارد باید کدام راه جایگزین و سریعی را پیدا کرد که بجای ساعتها تلف شدن وقت در گرفتن مجوز (که آن را هم ندهند) فقط و فقط دغدغه‌ات نوشتن کار پژوهشی‌ات باشد؟
قانونی که معرف و مشمول تمام اقشار اجتماعی نباشد دستاویز تبعیض و نارضایتی بوده و احساس بی عدالتی را تقویت خواهد کرد. آنجایی که قانون پشت به انسان حرکت می‌کند اعتباری هم برای زیست مدنی او نخواهد داشت و اینبار او سعی خواهد کرد از مانعی به نام «قانون طبقاتی» عبور کند!

نویسنده: زهرا دلاورقوام
تاریخ: ۱۴۰۵/۳/۵
انجمن جامعه شناسی ایران شعبه آذربایجان شرقی

#جامعه_شناسی_روزمره
#قانون_طبقاتی
#دانشگاه_مصلوب

@ISA_Tabriz
@iran_sociology

📣 آذربایجان را جامعه‌شناسانه ببینیم.

🔴 کانال انجمن جامعه‌شناسی آذربایجان شرقی را به اشتراک بگذارید.
لینک دعوت👇
https://ble.ir/ISA_Tabriz