نشست علمی بازخوانی دلیری‌ها و نقش‌آفرینی زنان در جنگ تحمیلی سوم و بررسی برجسته‌سازی آن در پیام رهبر معظم انقلاب(۷)

✍️  دکتر زینب اعلمی، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده

🔹 یکی از وجوه مهم تأکید بر «سبقت» و «دلیری» زنان در بیان رهبر معظم انقلاب را می‌توان در تلاش برای ارائه روایتی جدید از چهره زنانه در جنگ دید؛ روایتی که زن را صرفاً قربانی جنگ نمی‌بیند، بلکه او را کنشگری دلیر، پیشرو و اثرگذار معرفی می‌کند. در بسیاری از روایت‌های جنگ، زنان عمدتاً در جایگاه قربانی و آسیب‌دیده بازنمایی شده‌اند؛ در حالی که با نگاهی به تاریخ معاصر ایران، از مشروطه و انقلاب اسلامی تا دفاع مقدس، می‌توان نمونه‌های متعددی از پیشگامی زنان در بزنگاه‌های تاریخی را مشاهده کرد. این پیشگامی یک روایت ساخته‌شده نیست، بلکه واقعیتی تاریخی است که باید بازخوانی و روایت شود؛ به‌ویژه آنکه در انقلاب اسلامی، زنان نه‌تنها در کنار مردان، بلکه در مواردی پیش از آنان وارد میدان شدند و زمینه‌ساز حضور و شجاعت بیشتر مردان نیز شدند.

🔹 این نگاه، سابقه روشنی در اندیشه امام خمینی و بیانات رهبر انقلاب دارد و می‌توان آن را امتداد همان گفتمانی دانست که جایگاه زن را از یک هویت منفعل و قربانی، به هویتی سازنده، تربیت‌کننده، دلیر و پیشگام ارتقا داد. تأکید امام بر اینکه زنان در پیروزی انقلاب پیش از مردان نقش‌آفرینی کردند و تعبیر ایشان از زن به‌عنوان «انسان‌ساز»، در شرایط فرهنگی دوره پهلوی معنای ویژه‌ای داشت. از این منظر، بازتعریف زن در جنگ نیز ادامه همان مسیر است: زنی که هویت خود را از زنان بزرگ صدر اسلام و یک قدرت معنوی تاریخی می‌گیرد، در میدان جنگ صرفاً آسیب‌پذیر و قربانی نیست، بلکه پیشران و پیشگام است و «دلیری زنانه» او بخشی از روایت اصلی مقاومت و پیروزی محسوب می‌شود.

🏢 پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی
📲 @irseri_ir

💻 آدرس تارنمای اینترنتی
🌐 www.irseri.ac.ir