نشست علمی بازخوانی دلیری‌ها و نقش‌آفرینی زنان در جنگ تحمیلی سوم و بررسی برجسته‌سازی آن در پیام رهبر معظم انقلاب(۳)

✍️ دکتر زینب اعلمی، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده

🔹 اگر به خود واژه «دلیری» توجه کنیم، نکات مهمی آشکار می‌شود. «دلیری» برخلاف واژه‌هایی مانند شجاعت و جسارت، واژه‌ای فارسی است و انتخاب آن می‌تواند نشان‌دهنده دقت ویژه در گزینش واژگان باشد. از سوی دیگر، محور این واژه «دل» است؛ مفهومی که در ادبیات کهن ما با خرد، عاطفه و برخاستن از درون پیوند دارد. از این منظر، «دلیری» بیش از آنکه صرفاً به دلاوری پهلوانانه در میدان رزمی اشاره کند، بر شجاعت درونی، معنوی و برخاسته از دل دلالت دارد و به همین دلیل می‌تواند ظرفیت‌های زنانه حضور در عرصه‌های جنگ نرم و جهاد تبیین را بهتر نشان دهد. نمونه روشن این معنا را می‌توان در حرکت حضرت زینب(س) پس از عاشورا دید؛ صبر، تحمل، روایت‌سازی و جلوگیری از تحریف حقیقت عاشورا، مصداقی از همان مجاهدت زنانه‌ای است که در بیانات رهبر شهید نیز مورد توجه قرار گرفته است.

🔹 اگر این مفهوم را به جنگ تحمیلی سوم تعمیم دهیم، حضور زنان را باید در چند میدان، از جمله دیپلماسی، میدان رزم و میدان خیابان و تجمعات، مورد توجه قرار داد. در این میان، یکی از پدیده‌های مهم جنگ اخیر، تبدیل‌شدن تجمعات خیابانی به ضلع مهمی از میدان مقاومت بود؛ حضوری که زنان در آن هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی نقش برجسته‌ای داشتند. حضور زنانه صرفاً حضور یک فرد نیست، بلکه می‌تواند خانواده را نیز با خود همراه کند؛ همسر، فرزندان و حتی دیگر اعضای خانواده در امتداد این حضور قرار می‌گیرند. از این جهت، حضور زن در میدان جهاد، واجد یک ظرفیت اجتماعی و خانواده‌ساز متفاوت است.

🔹 وجه مهم دیگر، «نشاندار بودن» این حضور است. زنان محجبه در کنار پرچم و دیگر نمادهای مقاومت، خودِ حجاب را نیز به‌عنوان نشانه‌ای از دینداری، مقاومت و زیست عفیفانه با خود به میدان می‌آورند. حتی اگر تعداد زنان محجبه افزایش پیدا نکرده باشد، دیده‌شدن و بازنمایی بیشتر آنان در تجمعات می‌تواند ادراک عمومی از وضعیت جامعه را تغییر دهد. بنابراین حضور زنان در این میدان، صرفاً حضور فیزیکی نیست؛ بلکه نوعی روایت‌سازی و بازنمایی از ارزش‌ها و سبک زندگی مطلوب انقلاب اسلامی است و می‌توان آن را در امتداد همان «دلیری» دانست؛ دلیری‌ای که از درون می‌جوشد و با روایت، مقاومت و زیست اجتماعی پیوند می‌خورد.


🏢 پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی
📲 @irseri_ir

💻 آدرس تارنمای اینترنتی
🌐 www.irseri.ac.ir