💎 هوش مصنوعی قرار نیست جای شما را بگیرد! واقعاً؟ (بخش اول)
✍ میثم ناظمی
در ۳ سال اخیر با ظهور هوش مصنوعی و فراگیر شدن آن، به شخصه شاهد این بوده ام که در بسیاری از محافل مدیریتی، دانشگاه ها، آموزشگاه ها، برنامه های تکنولوژی و...
یک جمله کلیشه‌ای را درباره هوش مصنوعی به مردم می‌فروشوند، اینکه:
«هوش مصنوعی جای انسان را نمی‌گیرد؛ فقط کارهای خسته‌کننده و تکراری را با سرعت و دقت بیشتر انجام می دهد!»
جمله زیبایی است؛ اما مشکل اینجاست که بخشی از واقعیت امروز دیگر با این جمله جور درنمی‌آید. در صورتیکه وقتی کمی به اخبار در جهان نگاه میکنیم، دقیقا عکس این مطلب را شاهد هستیم.
با ظهور AI Agentها، مسئله دیگر فقط این نیست که یک کارمند برای انجام یک کار تکراری از AI کمک بگیرد؛ مسئله این است که خود Agent می‌تواند آن وظیفه را از ابتدا تا انتها انجام دهد.
مثلاً در حوزه Cybersecurity، بسیاری از وظایف روزمره یک SOC-T1 شامل بررسی Alertها، Correlation، Enrichment، جمع‌آوری اطلاعات، دسته‌بندی Incident و حتی تهیه گزارش نهایی Incident Response، به‌شدت قابلیت Automation دارند و حتی شرکت هایی پیشتر در نمایشگاه جیتکس دوبی ۲-۳ محصول SOC Automation را که تقریباً تمامی وظایف SOC-T1 و تا حدودی برخی از وظایف SOC-T2 را انجام می دهد رونمایی و ارائه کرده اند.
یا در حوزه Offensive Security نیز، Agentهای جدید می‌توانند بخش قابل توجهی از فرآیند Penetration Testing یک کارشناس PenTester را انجام دهند؛ از Recon و پیدا کردن آسیب‌پذیری گرفته تا اجرای برخی تست‌ها و حتی تولید گزارش نهایی با Template و Branding و حتی لوگوی کارفرما تحویل دهد!!!
در حوزه Defensive Security هم همین اتفاق در حال رخ دادن است؛ Agent می‌تواند بخشی از فرآیند Incident Response و Digital Forensics را انجام دهد، شواهد را جمع‌آوری و تحلیل و حتی Draft گزارش Incident را آماده کند.
اما ماجرا به IT و Cybersecurity محدود نیست.
وقتی AI + Machine Learning + Robotics + Automation کنار هم قرار می‌گیرند، داستان بسیار جدی‌تر می‌شود.
در کارخانه‌های مدرن، ربات‌ها می‌توانند عملیات مونتاژ، جوشکاری، رنگ‌آمیزی، کنترل کیفیت و جابه‌جایی قطعات را انجام دهند؛ سیستم‌های بینایی ماشین هم محصولات معیوب را با سرعت و دقتی که برای انسان بسیار دشوار است شناسایی می‌کنند.
در انبارها، ربات‌های Autonomous می‌توانند کالا را پیدا، جابه‌جا و دسته‌بندی کنند.
در کشاورزی، سیستم‌های هوشمند می‌توانند وضعیت محصولات را بررسی، آفات را شناسایی و حتی عملیات برداشت یا سم‌پاشی را تا حدی خودکار کنند.
در حمل‌ونقل هم Autonomous Vehicleها نشان داده‌اند که حتی شغلی مثل رانندگی، که زمانی کاملاً انسانی تصور می‌شد، می‌تواند توسط ترکیبی از AI، Machine Learning، Sensorها و Robotics دگرگون شود. (نمونه آن ماشین های خودران شرکت اوبر با هوش مصنوعی و بدون راننده، یا حتی ماشین های جدید تسلا که علاوه بر این اینترنت ماهواره را هم در خودرو در اختیار شما قرار می‌دهند)
بنابراین مسئله دیگر این نیست که:
«آیا AI جای انسان را میگیرد؟»
سؤال واقعی این است:
«چه تعداد از وظایف شغل من را می‌توان به ماشین سپرد؟». به نظر من دیگه مسأله این نیست که هوش مصنوعی جای انسان را میگیرد بلکه مسأله بر سر «زمان» است!!!
و این دو سؤال تفاوت بسیار بزرگی دارند.
حتی ادبیات فنی هم این تغییر را نشان می‌دهد. کافی است به عناوین کتاب‌ها و دوره‌های جدید نگاه کنید:
حتی در بسیاری از حوزه‌های تخصصی، دیگر AI یک موضوع جانبی نیست؛ دارد به بخشی از خودِ شغل تبدیل می‌شود.
البته این به معنای «فردا همه بیکار می‌شوند» نیست.
اتفاقاً احتمالاً در بسیاری از مشاغل، AI ابتدا نیروهای Junior و وظایف سطح پایین‌تر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
یک سازمان ممکن است قبلاً برای انجام یک حجم مشخص از کار به ۱۰ نفر SOC-T1 نیاز داشته باشد؛ اما با Automation و Agentهای هوشمند، همان حجم کار را با ۳ یا ۴ نفر و چند Agent انجام دهد.
همین اتفاق می‌تواند برای Junior PenTester، کارشناس Help Desk، بخشی از کارهای مالی و حسابداری، تحلیل اولیه داده، کنترل کیفیت، تولید محتوا، ترجمه، مستندسازی و ده‌ها حوزه دیگر رخ دهد.
@iranopensource🌎
