🌀 انتقاد به خبر افزایش کارمزد خدمات بانکی براس سال 1405:

💎 بانکداری دیجیتال یا «اقتصاد کارمزد»؟!
✍️ میثم ناظمی

من به شخصه چند تا سوال دارم در این خصوص:

1️⃣ من به‌عنوان مشتری، وقتی بخشی از کارهایی را که قبلاً کارمند بانک انجام می‌داد به صورت حضوری، امروز خودم در Mobile Banking انجام می‌دهم، سهم من از کاهش هزینه بانک چیست؟
2️⃣ مگه قرار نبود Digital Banking هزینه های بانک و مشتری رو کاهش بده؟!

3️⃣ آیا قرار است در اقتصاد ایران برای هر خدمت کوچکی یک کارمزد تعریف کنیم؟
- بانک می‌گوید صدور کارت هزینه دارد؛
- کارت المثنی هزینه دارد؛
- پیامک هزینه دارد؛
- فعال‌سازی سرویس هزینه دارد؛
- استعلام موجودی هزینه دارد؛
- گزارش گردش حساب هزینه دارد؛
- رمز و خدمات مختلف هزینه دارد و...
خب، قبول!
هیچ‌کس نمی‌گوید ارائه خدمات بانکی هیچ هزینه‌ای ندارد. بانک‌ها Data Center و Core Banking و Storage و Networkو HSM و SOC و Backup، نیروی انسانی، امنیت، نرم‌افزار و هزاران زیرساخت دیگر دارند و همه اینها هزینه دارد. اما یک سؤال ساده وجود دارد: این هزینه‌ها تازه کشف شده‌اند؟!
بانک‌های ایرانی سال‌ها کارت بانکی را بدون دریافت چنین کارمزدی صادر می‌کردند. کارت المثنی هم سال‌ها رایگان بود. یعنی بانک‌ها نمی‌دانستند تولید کارت، چیپ، شخصی‌سازی، حمل‌ونقل و نگهداری سیستم کارت هزینه دارد؟ طبیعتاً می‌دانستند. الان یک مدیر بانکی میاد میگه اون موقع هم رایگان بودن برای مشتری هیچ‌وقت به معنی رایگان بودن برای بانک نبوده و ما از منابع دیگه تأمین میکردیم این هزینه ها رو. خوب برادر من الان هم برو از همون منابع تأمین کن... اون موقع بانک هزینه را از محل درآمدهای دیگرش پوشش می‌داد. حالا سؤال این است که چرا ناگهان بخشی از این هزینه‌ها باید مستقیماً روی دوش مشتری قرار بگیرد؟

🌀 بانکداری دیجیتال قرار بود هزینه‌ها را کاهش دهد!
این قسمت از ماجرا برای من جالب‌تره. سال‌هاست درباره Digital Transformation صحبت می‌کنیم: بانکداری الکترونیک، اینترنت‌بانک، موبایل‌بانک، خودپرداز، Open Banking و API و... منطق اقتصادی این تحول روشن است: مشتری کمتر به شعبه مراجعه کنه، عملیات دستی کمتر بشه، نیروی انسانی و هزینه عملیاتی کاهش پیدا کنه و هزینه ارائه خدمت پایین بیاید. خوب پس شما که هزینه ها رو کم نکردین هیچ، هر روز هم یک باکس جدید کارمز اضافه میکنید و هزینه میتراشید برای مردم!!! در واقع دوستان به نظر بنده دارن یک BMC یا Business Model Canvase جدید با این بوم قشنگ کسب و کار و باکس هاش تولید میکنن... آیا این فقط یه روش کسب درآمد جدید هست یا گریزی برای جلوگیری از سقوط بانک های ورشکسته کشور؟!

قبلاً برای گرفتن موجودی حساب شاید مجبور بودی به شعبه بروی. امروز خودت موبایل را باز می‌کنی و در چند ثانیه موجودی را می‌بینی. قبلاً کارمند بانک گردش حسابت را چاپ می‌کرد. امروز خودت با چند کلیک آن را دریافت می‌کنی. قبلاً بانک برای هر کارمند، شعبه، کاغذ، پرینتر و فرآیند دستی هزینه می‌کرد. امروز بخش بزرگی از این فرآیند را خود مشتری انجام میده.
پس سؤال منطقی اینه به نظر من که: سهم مشتری از کاهش هزینه حاصل از Digital Transformation به قول خودتون که توی تمام سایت های بانکی زدین چیه؟!

🌀 مسئله بزرگ‌تر اقتصاد ایران
مشکل زمانی به نظر من ایجاد میشه که در یک اقتصاد تورمی و تحت فشار، به‌جای افزایش بهره‌وری و خلق ارزش جدید، ساده‌ترین راه تبدیل میشه به: تعرفه بیشتر + مالیات بیشتر + عوارض بیشتر + کارمزد بیشتر و در نهایت مصرف‌کننده برای تعداد زیادی از خدمات روزمره، مرتباً مبالغ کوچکی پرداخت کنه روزانه که مجموع اونها در ماه و سال عدد قابل ملاحظه ای میشه. این دیگر فقط مسئله بانک نیست!!! این یک سؤال بزرگ‌تر درباره مدل اقتصادی کشوره. آیا قراره هزینه نارکارآمدی، تورم و افزایش هزینه ارائه خدمات، کسری بودجه کشور و بانک ها دائماً از طریق افزایش قیمت و کارمزد به مصرف کننده منقتل بشه؟!

قرار بود فناوری هزینه ها رو کاهش بده نه اینکه تعداد روش‌های دریافت کارمزد را افزایش بده... Digital Transformation زمانی موفقه که فناوری علاوه بر افزایش بهره‌وری بانک، هزینه و اصطکاک زندگی مشتری رو هم کاهش بده نه اینکه هر کلیک رو شما به یک منبع درآمد جدید تبدیل کنی!!!.

@iranopensource🌎