حالا که این جنگْ جنگ شماست پس مسئولیت‌اش را بپذیرید
 
روزبه آقاجری
 
مسئولیت‌نا‌پذیری ناشی از گرایش عمومی به «نیابتی‌گری» به فرهنگ عمومی سیاسی در امروز ما تبدیل شده است. پادشاهی‌خواهان مسئولیت به‌کشتارگاه‌فرستادن مردان و زنان در ۱۸ و ۱۹ دی را نمی‌پذیرند در حالی که همه‌ی امیدشان به این بود که جمهوری اسلامی در آن دو روز به نیابت از آن‌ها، بنا بر ماهیت‌اش، سنگ تمام بگذارد و از کشته پشته بسازد تا آن‌ها هم «شهیدان خودشان» را داشته باشند و موفق شدند. اسلام‌گرایان جمهوری اسلامی مسئولیت خود در راه‌انداختن مرگ‌زیستی ایرانی و سیاست «نه جنگ نه صلح اما در موقع مناسبْ جنگ» را نمی‌پذیرند در حالی که تمام امیدشان آن بود که بلوک اسراییلی‌امریکایی، بنا به ماهیت‌اش، در این جنگ سنگ تمام بگذارد و غیرنظامیان را کشتار کند تا آن‌ها هم بار دیگر «شهیدان خودشان» را داشته باشند و موفق شدند. این شکل از سیاست کثیف نیابتی‌گری چنان همگانیتی یافته است که حتا آن‌ها که سکه‌هایشان به پشیزی بر گرفته نمی‌شود، یعنی برخی در جماعت چپ‌ها، نیز دل به آن بسته‌اند.
سیاست دنباله‌روی و دریوزگی ناشی از آن که در میان پشتیبانان جمهوری اسلامی و بلوک اسراییلی‌امریکایی یعنی چپ‌های محورمقاومتی و پادشاهی‌خواهان رواج دارد، به آن چیزی راه می‌برد که می‌توان عاملیت نیابتی خواند و اینْ هنگامی‌که به ریختاری سیاسی تبدیل شود به فرهنگ نیابتی‌گری راه می‌برد و پیامد مستقیم‌اش مسئولیت‌ناپذیری فرصت‌طلبانه است. چپ‌های مقاومت‌خواه و راست‌های پادشاهی‌خواه از این لحاظ کاملاً شبیه یکدیگرند.
پادشاهی‌خواهانی که همه‌ی هستی سیاسی‌شان را روی «دست برنده»ی بلوک اسراییلی‌امریکایی شرط‌بندی کردند و حالا منتظرند دستور برسد که شلوارهایشان را بالا بکشند یا نه، خوب می‌دانند که این جنگْ جنگ آن‌هاست و خوب می‌دانند که سرنوشت این جنگ سرنوشت‌شان را رقم خواهد زد. اما چپ‌های محورمقاومتی که همواره موضعی مبهم و دوپهلو پیش گرفته بوده‌اند، خوشبختانه‌ دل را یک‌دله کرده‌اند و حالا راست‌راست در چشم‌ها نگاه می‌کنند و می‌گویند که «این جنگْ جنگ ماست». بسیار خوب. نکته‌ی من این است که اگر این جنگْ جنگ شماست پس مسئولیت‌اش را بپذیرید. به همان معنایی مسئولیت به درون جنگ و تحریم و تهی‌دستی فراگیرتر مردمان ایرانی را بپذیرید که پادشاهی‌خواهان باید مسئولیت به‌کشتارگاه‌بردن مردان و زنان به‌جان‌آمده از جمهوری اسلامی را بپذیرند. پادشاهی‌خواهان که بمب روی مدرسه‌ی میناب نینداختند اما کیست که نداند چه دریوزگی تهوع‌آوری پیشه کردند تا این کار را بلوک اسراییلی‌امریکایی به نیابت از آن‌ها انجام دهد و شما، چپ‌های زینت‌المجلس محورمقاومتی، که باعث خانه‌خرابی و ویرانی مردمان ایرانی نشده‌اید اما چنان دریوزگی تهوع‌آوری در برابر جمهوری اسلامی در مقام «حافظ استقلال و تمامیت ارضی» پیشه کرده‌اید که سهم‌تان در ویرانی‌های این جنگ و پیامدهایش بی‌تردید باید لحاظ شود. پس نکته این است که اگر جنگ شماست از لابه‌لای روح ازدست‌رفته‌تان خرده‌ریزهای ته‌مانده‌ی شجاعت و سربلندی را جمع کنید و سر هم کنید و شجاعانه مسئولیت این جنگ و پیامدهایش را بپذیرید. اما این‌ها زرنگ‌تر از این حرف‌هایند. همین که چنین مسئولیت‌پذیری‌ای را از آن‌ها بخواهی دست به دامان ماهیت استبدادی جمهوری اسلامی می‌شوند که نیروهایی در جمهوری اسلامی نمی‌گذارند که به عاملیت‌مان برسیم و این بازی تا ابد ادامه دارد.
می‌گویند که «خواست»شان از جمهوری اسلامی این است که «مقاومت کند». خنده‌دار است و آدم یاد پادشاه اخترک شماره ۳۲۵ شهریار کوچولو می‌افتد که موقع غروب خورشید به خورشید دستور می‌داد که غروب کند. آن‌ها پادشاهانی بر هیچ‌کس‌اند و حتا اگر جمهوری‌اسلامی‌ای در کار نباشد امیدشان به این است که عاملیت‌شان را از طریق محاکمه‌ی موشی خیالی که زیر پایشان صدایش را می‌شنوند، تحقق بخشند.
حتا اگر در میان‌شان افرادی باشند که از شرافت و انسانیتی کافی برای بیرون‌زدن از چرخه‌ی حماقت‌بار این جنگ برخوردار باشند راه دشواری در پیش دارند. این جنگْ لحظه‌ی آزادی خرمشهر ندارد که سر برسد و بتوانی خود را از ضیافت خون و بلاهت بیرون بکشی. این جنگْ گندابی است که آن‌هایی را که در آن فرو رفته‌اند در خود فرو خواهد کشید.
و جماعت چپ‌های مقاومت‌خواه بیش از این‌که حتا به شکلی خیالی در حال مقاومت در برابر امپریالیسم باشند در حال مقاومت در برابر فهم این نکته‌ی اساسی‌اند که سرنوشت‌شان را دارد بتی رقم می‌زند که دیگران‌اش می‌پرستیدند.

@interventions