هر نوع تحلیل اجتماعی اگر به دام احساسات آنی بیفتد، به ناکجا راه می‌برد. مورد راننده #اسنپ مورد بسیار جالبی است. جدا از این نکته تأسف‌بار که دست آخر، مسافر وادار یا به نور درونش شعله‌ور می‌شود که معذرت‌خواهی کند اما موضوع ابعاد دیگری هم دارد.

یک.
جدا از این ذوق مقلدانه به تحریم این و آن، ناشی از ازدست‌رفتگی هر نوع همپیوندی واقعی و فراگیر، همه به‌شکلی، رفتار راننده اسنپ را طبیعی فرض کردند. گویا اصلا عجیب نیست که راننده‌ای، هر قدر هم مشتعل از غیرت مذهبی، مسافرش را وسط خیابان یا اتوبان پیاده کند؟ انگار اصلا عجیب نیست که رفتاری از راننده سر زده که در کل تاریخ چهل‌ساله جمهوری اسلامی حتا در دهه شصت مشابه ندارد؟ انگار اصلاً اهمیتی ندارد که سابقه راننده چیست و چه‌کاره بوده؟ انگار اصلاً اهمیتی ندارد که این رفتار عجیب و بی‌سابقه در چه برهه‌ای انجام شده و ربطش به طرح‌های سیاست‌گذارانه درباره پوشش چیست؟ نه. این‌ها مهم نیست. گویا امر مهم تن‌‌دادن به این موج‌های ساختگی است.

دو.
کاری عملی علیه اسنپ که یک طرف ماجراست انجام، بهش اعتراض شده و پس از به‌اصطلاح تحریم، اپلیکیشن‌اش از روی گوشی‌ها حذف شده. علیه آن راننده اسنپ چه کار عملی‌ای انجام شده؟ هیچ! مسأله این‌جاست.

سه.
این نوع رفتار، تبدیل به عادت احمقانه‌ای شده است: #خودمحروم‌سازی.
استدلال این است که چون دست‌مان به راننده اسنپ و حامیانش نمی‌رسد، دست‌مان به اپلیکیشن اسنپ ـ در جهان کوچک گوشی‌مان ـ که می‌رسد. کاری که چیزی جز ارضای ذهنی خطرناکی بیش نیست. طرف فروپاشی هر نوع رابطه معنادار اجتماعی را در بیرون از گوشی‌اش نمی‌بیند، می‌خواهد با هشتگی موجی از همپیوندی اجتماعی ایجاد کند برای تحریم صرفاً یک طرف قضیه.

چهار.
طبیعتاً باید هم به اسنپ و هم به آن راننده اسنپ اعتراض کرد اما باید در همین‌جا متوقف شد. باید فهمید که در وضع کنونی، هیچ کاری در سطحی بالاتر از این از ما بر نمی‌آید. فهمیدن این موضوع خیلی آموزنده است و جدا از آموزندگی، پیش‌گیرنده هم هست. جلو می‌گیرد از اینکه بازیچه دست آن‌هایی بشویم که روی دست‌وپابستگی ما در آن سطح بالاتر حساب کرده‌اند. جلو می‌گیرد از این که هر کسی، رسانه‌ای، تبلیغات‌چی‌ای، بالادستی‌ای که از راه می‌رسد، دکمه عملگری تخیلی‌مان را فشار دهد و ما هم به ساز او برقصیم.

پنج.
طبیعی است که می‌خواهیم و باید به آن سطح بالاتر از همپیوندی اجتماعی آزادانه و برابرانه، به آن نوع عاملیت اثرگذار، خودتحقق‌بخش و قدرتمند برسیم. در این شکی نیست. مسأله توهم دست‌یابی به این همپیوندی یا قدرت عملگری است. این توهم، خطرناک است.
#manipulation
#Snap
#games_of_veil