امروزه اصطلاح «ایدئولوژی» گاه برای اشاره به نظام‌های اعتقادی و جهان‌بینی افراد به کار می‌رود. یکی از کاربردهای مهم این مفهوم را می‌توان در اندیشهٔ جامعه‌شناس آلمانی، کارل مانهایم، و اثر مشهور او، ایدئولوژی و اتوپیا، مشاهده کرد. مانهایم معتقد بود افراد و گروه‌ها تحت‌تأثیر محیط اجتماعی ـ فرهنگی و منافع خود، برداشت خاصی از جهان پیدا می‌کنند و همین موقعیت می‌تواند به شکل‌گیری تعصبات و داوری‌های جانب‌دارانه بینجامد.

ازنظر او، گروه‌های حاکم چنان در منافع خود غرق می‌شوند که گاه توانایی قضاوت واقع‌بینانه دربارهٔ شرایط موجود را از دست می‌دهند؛ ازاین‌رو، مانهایم «ایدئولوژی» را برای اشاره به توهمات و جهان‌بینی گروه‌های مسلط به کار می‌برد. در مقابل، گروه‌های ناراضی نیز در واکنش به وضع موجود، جهان‌بینی آرمانی خود را شکل می‌دهند که مانهایم آن را «اتوپیا» می‌نامد.

منبع: قوام، سیدعبدالعلی. (۱۳۹۹). سیاست‌شناسی (چاپ نهم). سمت، ص.۵۰.

✅@Inter_Politics