ایران در رتبه ۱۱۶ رفاه جهانی
گزارش تازه لگاتوم درباره برندگان و بازندگان رفاه چه می‌گوید؟
 
تازه‌ترین گزارش شاخص رفاه لگاتوم تصویری متفاوت از مفهوم «کشور موفق» ارائه می‌کند؛ تصویری که در آن برخورداری از منابع طبیعی، رشد تولید ناخالص داخلی یا حتی قدرت ژئوپولیتیک به‌تنهایی برای تامین رفاه شهروندان کافی نیست. آنچه کشورها را در این رقابت از یکدیگر متمایز می‌کند، ترکیبی از توسعه، آزادی، انسجام اجتماعی، اعتماد و کیفیت حکمرانی است.
 
براساس گزارش سال ۲۰۲۶ لگاتوم، سوئیس در صدر جدول رفاه جهان قرار گرفته است و ایرلند و دانمارک نیز در میان کشورهای بالای جدول حضور دارند. در مقابل، یکی از بزرگ‌ترین تغییرات مربوط به چین است که با روش‌شناسی جدید گزارش، از رتبه ۵۴ در سال ۲۰۲۳ به جایگاه ۱۱۰ سقوط کرده است. روسیه نیز که در گزارش قبلی رتبه ۷۷ را داشت، این‌بار در جایگاه ۱۰۳ قرار گرفته است.
 
اما ایران کجای این جدول ایستاده است؟
 
ایران در میان ۱۶۱ کشور، رتبه ۱۱۶ را به دست آورده است. جزئیات شاخص نشان می‌دهد وضعیت ایران در سه حوزه اصلی بسیار متفاوت است: رتبه ۷۲ در «توسعه»، رتبه ۱۴۴ در «آزادی» و رتبه ۱۲۲ در حوزه «جامعه».
در بخش توسعه، عملکرد ایران بهتر است. کشور در سلامت و بهداشت رتبه ۶۴، آموزش رتبه ۶۷ و استاندارد زندگی رتبه ۷۹ را دارد. بنابراین هنوز ظرفیت‌هایی در حوزه سرمایه انسانی، آموزش و سلامت وجود دارد که می‌تواند مبنایی برای بهبود رفاه باشد.
 
نقطه ضعف اصلی اما در کیفیت محیط نهادی و اجتماعی نمایان می‌شود. محیط نهادی یعنی مجموعه قوانین، نهادها و سازوکارهای حکمرانی که نحوه فعالیت اقتصادی و اجتماعی افراد و بنگاه‌ها را تعیین می‌کند.
ایران در «آزادی مخالفت» رتبه ۱۵۳، در آزادی اقتصادی رتبه ۱۳۵ و در صلح مدنی نیز رتبه ۱۳۵ را به دست آورده است. در حوزه جامعه نیز رتبه انسجام خانوادگی ایران ۱۴۳ و انسجام اجتماعی ۱۲۶ اعلام شده است.

از گزارش می‌توان نتیجه گرفت که ضعف نهادها و محدودیت آزادی‌های اقتصادی و مدنی در ایران مانع تبدیل این ظرفیت‌ها به رفاه پایدار شده است.
 
پیام کلی گزارش لگاتوم این است که ثروت به‌تنهایی رفاه نمی‌آورد. کشوری ممکن است منابع طبیعی، زیرساخت یا حتی قدرت اقتصادی قابل توجهی داشته باشد، اما بدون حاکمیت قانون، حقوق مالکیت، اعتماد اجتماعی و امکان اصلاح خطاهای سیاست‌گذاری، تبدیل این ظرفیت‌ها به رفاه پایدار دشوار خواهد بود.
 
گزارش «نبرد گلادیاتورها» در تجارت فردا به قلم سعید ابوالقاسمی، برندگان و بازندگان تازه رقابت جهانی رفاه و همچنین جایگاه ایران را بررسی کرده است./هفته‌نامه تجارت فردا
@ilam_development