آموزش‌وپرورش لرستان؛ مسئله‌ای فراتر از معدل پایین دانش‌آموزان
✍️دکتر مجتبا ترکارانی/ جامعه‌شناس
🔹مقامات ارشد استان لرستان و حتا مسئولان آموزش‌وپرورش در ماه‌های اخیر یک خبر را بارها تکرار می‌کنند: «میانگین نمرات دانش‌آموزان استان افت کرده است.» آن‌ها نگرانی خود را نیز اعلام می‌کنند و، طبق روال همیشگی، وعده می‌دهند که «برنامه‌هایی در دست اجراست». اما این خبر، فقط یک خبر آموزشی نیست.
🔹نمره‌ی پایین یک دانش‌آموز لرستانی، نوک یک کوه یخ است؛ زیر آن، شبکه‌ای از مشکلات اقتصادی، نهادی، منطقه‌ای و مدیریتی پنهان شده که سال‌هاست روی هم انباشته می‌شوند. از این منظر، مسئله‌ی اصلی نه صرفاً پایین بودن معدل، بلکه سازوکارهایی است که مانع تبدیل ظرفیت‌های انسانی لرستان به سرمایه انسانی توانمند برای توسعه استان می‌شوند.
🔹عددهایی که باید نگران‌مان کنند
میانگین نمرات امتحانات نهایی دانش‌آموزان لرستان در سال ۱۴۰۳ به ۸/۹۹ رسیده و استان از این نظر در رتبه‌ی ۲۷ کشور قرار گرفته است. در رشته‌ی علوم انسانی فاصله حتا بیش‌تر است؛ میانگین لرستان ۷/۶۸، در برابر ۸/۶۴ در سطح کشور. شکاف واقعی را باید درون خود استان جست‌وجو کرد: در الیگودرز میانگین به ۱۰/۲۳ می‌رسد و در رومشکان به ۵/۴۱ سقوط می‌کند. یعنی «لرستان» یک عدد نیست؛ چند لرستان متفاوت است که هرکدام سرنوشت آموزشی متفاوتی دارند.
🔹وقتی دانش‌آموزی در کلاسی بالای چهل نفر، در مدرسه‌ای دوشیفته و کم‌تجهیزات، بدون مشاوره‌ی تحصیلی کافی درس می‌خواند، افت نمره‌اش را نمی‌توان صرفاً به بی‌انگیزگی او نسبت داد. مسیر جایگزین هم به‌روشنی باز نیست: سهم آموزش فنی و حرفه‌ای در لرستان ۵/۳۶ درصد است، در حالی که هدف کشوری ۵۰ درصد بوده است؛ همان مسیری که می‌توانست فرصت مناسب‌تری برای دانش‌آموزان علاقه‌مند به مهارت و آموزش‌های عملی فراهم کند، خود با محدودیت‌هایی روبه‌روست. (منبع: ایرنا)
🔹افت نمرات، بنابراین، بیش‌تر از آن‌که یک مسئله مستقل آموزشی باشد، نشانه‌ای از درهم‌تنیدگی چند مسئله ساختاری است؛ مسائلی که در سطح نهادی، اقتصادی، منطقه‌ای و مدیریتی عمل می‌کنند و در مناطق پیرامونی ممکن است با شدت بیشتری بازتولید شوند.
چهار مسئله‌ای که زیر پوست ماجراست
🔹بخش مهمی از این وضعیت را باید در ساختارهای نهادی و اجتماعی – سیاسی مناطق پیرامونی جست‌وجو کرد، نه صرفاً در کاستی‌های درونی سازمان آموزش‌وپرورش. چهار مسئله، هسته‌ی این وضعیت را شکل می‌دهند.
🌐 متن کامل این یادداشت را در 👈تارنمای آوای سیمره مطالعه کنید.
🆑 @ilam_development
Post #513
18