🔰محمد بقایی ماکان در گفت‌وگو با ایبنا تاکید کرد؛
اقبال شاعر و اندیشمندی با ابعاد گوناگون است

🔸محمد بقایی ماکان، اقبال‌شناس و پژوهشگر حوزه ادبیات و فلسفه به انگیزه چاپ کتاب جدیدش با نام «اقبال چنان که هست» اظهار کرد: می‌توان گفت در شعر فارسی معاصر تنها به اقبال لاهوری می‌شود لقب جامع‌الاطراف داد؛ اندیشمندی که شخصیت چندوجهی دارد و تنها شاعر یا فیلسوف نبود.

🔸مستنصر میر اقبال‌شناسی است که مقالات ارزنده‌ای را در کتابی با نام «اقبال» جمع‌آوری کرده است. این کتاب سال‌ها پیش به زبان انگلیسی منتشر شد که آن را به فارسی ترجمه کردم. در حین ترجمه احساس کردم می‌توانم مواردی را به متن اضافه کنم و در نتیجه مطالبی اضافه کردم. نام کتاب را نیز به «اقبال چنان که هست» تغییر دادم چراکه در این اثر به تمام موضوعات مربوط به حوزه‌های فکری گوناگون اقبال و حتی زندگی وی اشاره شده است.


🔸من اقبال را از این منظر که شیدای تاریخ و فرهنگ و زبان و مدنیت ایران است بسیار ستایش می‌کنم و هرجا سخنرانی کرده‌ام و مطلبی گفته‌ام این جمله را تاکید کرده‌ام که «ایرانی‌ترین غیرایرانی است.» ما در ایران نیز کمتر کسی را می‌توانیم پیدا کنیم که به اندازه اقبال شیفته ایران باشد. او در اواخر عمر حسرت خورده که چرا در طول زندگی خود مدینه و تهران را ندیده است. به عنوان یک مسلمان واقع‌بین که در ترویج اندیشه‌های ناب اسلامی تلاش زیادی داشته طبیعتا به مدینه بسیار علاقه داشته چراکه مدفن پیامبر اسلام است. او به همین سان برای ایران نیز ارزش معنوی زیادی قائل بوده و به اندازه‌ای به فرهنگ، ادبیات و تاریخ ایران دلبسته بود که بارها پیشنهاد داد که سازمان ملل به جای ژنو در تهران مستقر شود.

🔸اقبال معتقد بود حقیقت دین چنان پوشیده شده که اصل آن پیدا نیست از همین رو می‌گوید: «اصلِ دین این است اگر ای بی‌خبر/ می‌شود محتاجْ ازو محتاج‌تر/ وای آن دینی که خواب آرد تو را/ باز در خوابِ گران دارد تو را/ حب افیون است یا دین است این/ سحر و افسون است یا دین است این » از این رو برخی از متشرعان زمانش با او در ستیز بودند و حتی بارها کتاب‌هایش را سوزاندند و او را به مرگ تهدید کردند. می‌توان گفت میراث اقبال شامل دیدگاه‌های نوین در زمینه‌های مختلف و بر اساس دستاوردهای علمی روز است. او فروپاشی شوروی و رفتن بشر به کره ماه و نیز تشکیل اتحادیه اروپا را پیش بینی کرده بود. بر اساس آمار یونسکو تا سال ۱۹۸۷ بالغ بر ۱۸ هزار عنوان کتاب و رساله درباره اقبال منتشر شده. این شخصیت ادبی و فلسفی در زمره ۱۰ شخصیت برجسته‌ای نام برده شده که بیشترین تحقیق درباره‌اش انجام شده است.



ibna.ir/x6K8g

@ibna_official