🔰نگاهی به کتاب «سفرنامه کلودیوس جیمز ریچ»؛
رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید
کلودیوس جیمز ریچ همچون بیهقی از کنار هیچ چیز بی‌توجه رد نشده است

🔸«سفرنامه کلودیوس جیمز ریچ» اثری ارزشمند در حوزه تاریخ و مردم‌شناسی است. گزارش‌های او درباره وبای شیراز و جزئیات آن، از تک‌نگاری‌های مهم در این زمینه به‌شمار می‌آید. کار دیگر ریچ چنانکه در این سفرنامه به‌طور مستند مذکور است، رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید بوده است.

🔸این کتاب نه‌تنها منبعی ارزشمند در حوزه تاریخ و فرهنگ کردها محسوب می‌شود، بلکه اطلاعات مهمی درباره باستان‌شناسی منطقه، از جمله نینوا، شیراز و تخت جمشید، ارائه می‌دهد. از دیگر یافته‌های مهم ریچ، اشاره به کشف استوانه‌ای سفالی با خط میخی است که بعدها به نام «استوانه بلینو» شناخته شد و شامل گزارش‌هایی از پادشاه سنحاریب درباره فعالیت‌های ساختمانی او در نینوا بود. ریچ، که با زبان کردی آشنا بود و مدت زیادی را در میان کردها سپری کرد، توانست درک عمیقی از زندگی و فرهنگ آن‌ها به‌دست آورد و سفرنامه‌ای بنویسد که همچنان برای پژوهشگران تاریخ، مردم‌شناسی و باستان‌شناسی خاورمیانه منبعی غنی و الهام‌بخش است.

🔸یادداشت‏‌های کلودیوس جیمز ریچ در برخی موارد مانند وبای شیراز، از تک‌‏نگاری‌‏های دقیق و شاخصی است که به وسیله آن به‌خوبی از ترس و وحشت مردم و بی‌عملی حاکمان مطلع می‌‏شویم. او در روزگار شیوع بیماری، شاهد احوال مردم بوده و روزبه‌روز گزارش بیماری را هرچند موجز یادداشت کرده و حتی برای حمایت از آنها در شهر مانده است؛ درحالی‏‌که والی و وزیر به جای ساماندهی امور، گریخته‌ و شهر را به امان خدا سپرده‌‏اند!

🔸شاید گزاف نباشد اگر بگوییم ریچ در ثبت مشاهدات و گزارش سفر خود، همچون بیهقی دیده‌‏هایش را با جزئیات نوشته است. او از کنار هیچ چیز بی‌توجه رد نشده و همه‌چیز از نظر او اعم از ماسه‌‏سنگ، رودخانه، تپه، دشت، کوه، اماکن تاریخی، عتیقه‏‌ها، نسخ خطی، کتیبه‏‌ها، جهات جغرافیایی، نوع بادها، محصولات، اسامی همراهان، دمای هوا، حالات و روحیات نزدیکان و... درخور اهمیت و شایسته توجه بوده است.

ibna.ir/x6Kjh

@ibna_official