.🔰بررسی کارنامه فریدون مشیری به مناسبت صدمین سالروز تولدش؛
بهزاد خواجات: فریدون مشیری سردمدار نحلهٔ تغزلی رمانتیک است

🔸بهزاد خواجات، شاعر و پژوهشگر، گفت: در نحلهٔ تغزلی رمانتیک، که مشیری را من سردمدار این جریان می‌دانم یا می‌شود گفت به نوعی موفق‌ترین، ما با نوعی خیر محض مواجهیم؛ یعنی خیر و داناییِ آفرینش در مقابل شر و پلیدی، و اینکه در نهایت خیر و خوبی و شادی و آزادگی بر مسائل اهریمنی و بر جلوه‌های اهریمنی همیشه پیروز است. برای همین شما می‌بینید که مثلاً در شعر مشیری ما همیشه با نور و روشنی و جلوه‌های زیبای خلقت مواجهیم و شاعر مخاطب خودش را نسبت به بدی‌ها انذار می‌دهد و پرهیز می‌دهد.

🔸وقتی ما به جایگاه مشیری در شعر امروز ایران نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که او در جریانی جای می‌گیرد که ما آن را «شعر رمانتیک، تغزلی یا عاشقانه» می‌نامیم. به‌باب توضیح عرض کنم که پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و بسته شدن فضای جامعه، شعر انقلابی و شعر سیاسی که بازار بسیار داغی داشت، برای مدتی به‌واسطهٔ این فضای بسته در محاق می‌رود و امکان انتشار پیدا نمی‌کند.

🔸اصولاً فریدون مشیری چندان اهل چالش با جامعه یا چالش با مفاهیم سیاسی و این‌ها نیست. اساساً شعر مشیری بر یک بستر آرام و رام اتفاق می‌افتد و این در زبان شعر مشیری هم هویداست؛ که می‌بینیم از زبانی نرم، از زبانی آرام و رام استفاده می‌کند. هیچ‌گونه فعالیت خاص زبانی و پیشروانه‌ای در شعر اتفاق نمی‌افتد، چون شعرش به این مسئله اساساً نیازی ندارد.

🔸من اساساً مشیری را در روند تفکر پوچ‌گرایانه نمی‌بینم؛ یعنی اتفاقاً او را در آن سوی این تفکر می‌بینم — یعنی شاعری که امید دارد، عشق دارد، و حتی از بدی‌ها هم که حرف می‌زند به امید این است که بدی‌ها جای خودشان را به عشق و امید بدهند. اصولاً ما چرا باید بگوییم که مشیری اصلاً می‌خواسته راهکاری برای عبور از یأس پیدا کند، حتی اگر مأیوس بوده؟ چون شاعر با شعرش نمی‌خواهد به یک فرایند روان‌درمانی یا یک فرایند درمانی برسد؛ او می‌خواهد جایگاه خود و نگاه خود را در جهان با دیگران به اشتراک بگذارد. بنابراین حالا اگر من بخواهم خیلی کلی‌تر بگویم، من اساساً نسبتی بین پوچی و مشیری نمی‌بینم؛ اگر هم باشد، که لحظه‌ها و آنات خیلی گذراست که چندان کلیت شعر او را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد.

🔸مشیری یکی از چهره‌های برتر شعر امروز است و به نظر من یک چهرهٔ برتر شعر نو تغزلی در شعر امروز. حالا اینکه آیا این شعر هنوز هم جایی برای خواندن و خوانش دارد یا نه، خوب، کسی که می‌خواهد شعر بخواند و جریان شعر امروز ایران را بررسی کند، بله، باید همهٔ این‌ها را بخواند، همهٔ این‌ها را با نقدشان بررسی کند و ببیند که از نظر تاریخی چگونه شعر امروز چهره‌های متعددی به خود دیده و هر چهره چه چیزی برای شعر امروز ما به یادگار گذاشته است.


ibna.ir/x6KbV

@ibna_official