🔰به مناسبت سالروز تولد مادر کتابداری مرجع ایران؛
نوش‌آفرین انصاری؛ سردار ۸۷ ساله کتابداری ایران
🔸️اگر پوری سلطانی فن کتابداری را ساخت و توران میرهادی انسان پرورد، نوش‌آفرین انصاری کتابخانه را به جامعه پیوند زد. بانوی نامدار فرهنگ ایران، در ۸۷ سالگی کارنامه‌ای درخشان از نهادسازی را پیش‌رو دارد.
🔸️وقتی از بانوان بزرگ کتابداری ایران صحبت می‌کنیم؛ باید به نسلی که آن‌ها تربیت کردند، نهادهایی که تاسیس کردند و فرهنگی که به جا گذاشتند یا تاثیری که بر افق فکری رشته کتابداری داشتند، اشاره کنیم. به‌عنوان مثال خانم توران میرهادی، انسان پرورش داد، پوری سلطانی مبانی فنی رشته کتابداری را پایه‌گذاری کرد و نوش‌آفرین انصاری میان انسان، حرفه کتابداری و جامعه پیوند برقرار کرد، میراث این سه بانوی برجسته حوزه کتابداری پیش از آنکه در کتاب‌ها تجلی پیدا کند در آدم‌هایی باید جست‌وجو کرد که بعد از آن‌ها راه این استادان را ادامه داده‌اند. انصاری ثابت کرد کتابخانه می‌تواند بیشتر از یک ساختمان باشد، کتابداری می‌تواند بیشتر از شغل باشد و کتاب می‌تواند بیشتر ازیک شی فرهنگی بخشی از زندگی اجتماعی یک ملت باشد. این استاد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران معتقد است: «او فقط کار فرهنگی نکرده، بلکه فرهنگ کار فرهنگی را نهادینه کرده است.
🔸️کتابخانه ملی در طول دوره کتابداری ایران تنها یک مخزن نهاد یا ساختمان یا سازمان اداری نیست؛ بلکه یک نهاد مادر، برای حرفه کتابداری است. جایی که حافظه میراث مکتوب کشور، مستند آموزش، سازمان‌دهی دانش و هویت حرفه کتابداری در این سازمان به یکدیگر می‌رسند و نوش‌آفرین انصاری نیز در اکثر نوشته‌ها و گفت‌وگوهای علمی خودش نگاهش به کتابخانه ملی از همین نظر بوده است. مقاله او با عنوان «تاثیر کتابخانه ملی بر آموزش کتابداری و اطلاع‌رسانی» نشان می‌دهد که او به نقش کتابخانه ملی در ساختن و پرورش دادن یک حرفه مانند کتابداری تاکید دارد و این کتابخانه را صرفا یک نهاد فرهنگی نمی‌داند. نکته مهم این است که استادان پیشکسوت و حرفه‌مندان کتابداری فقط در کنار کتابخانه ملی حضور نداشتند و به تاثیر کتابخانه ملی و نقش این نهاد مهم در شکل‌گیری کتابداری ایران هم فکر کردند.
🔸تعامل نوش‌آفرین انصاری با کتابخانه ملی را باید در سه سطح بررسی کرد؛ در سطح نخست گفت‌وگوهای حرفه‌ای درباره مسائل کتابداری و جایگاه کتابخانه‌ها و به‌ویژه کتابخانه ملی است، در سطح دوم نقش کتابخانه ملی در آموزش و شکل‌گیری حرفه کتابداری را مد نظر قرار داده و در سطح سوم، خودش به یکی از راویان حرفه‌ای تاریخ کتابداری تبدیل شده و کتابخانه ملی این روایت را برای آیندگان ثبت کرده است.
🔸️انصاری از طریق دانشکده کتابداری به کتابداران، با شورای کتاب کودک به کودکان و نوجوانان خدمت کرد. او از راه تعامل با دانشگاهیان و استادان بزرگ کتابداری مانند ایرج افشار، عبدالله انوار، پوری سلطانی، آقای دانشی و سینایی و جهانداری که از دوستان و همکاران نزدیک نوش‌آفرین انصاری بود؛ توانست با استادان بزرگ کتابداری ارتباط بگیرد. مرادی معتقد است: اگر نوش‌آفرین انصاری را مادر کتابداری مرجع و کتابداری اجتماعی بدانیم که کتاب و کتابخانه را در خدمت جامعه آورد؛ گزاف نگفته‌ایم.
🔸میراث ماندگار نوش افرین انصاری فقط آثار مکتوب ،شورای کتاب کودک و تاسیس و انتشار دانشنامه کودک و نوجوان نیست. انصاری چهار میراث ماندگار در حوزه کتابداری دارد؛ یکی میراث نهادی است؛ یعنی او شرایط کار فرهنگی را برای دیگران مهیا کرده است، مهم ترین میراث انصاری شاید چیزی است که خودش تولید نکرده؛ بلکه امکان تولید آن را برای دیگران فراهم کرده است.
ibna.ir/x6Kdz
@ibna_official
Post #32050
143
