🔰از «پدرخوانده» تا «اینک آخرالزمان» و «دراکولا»؛
فرانسیس فورد کاپولا و جست‌وجوی سینما در دل ادبیات

🔸در کارنامه فیلمسازی کاپولا هیچ نمونه‌ای به اندازه «پدرخوانده» نشان نمی‌دهد که او چگونه می‌توانست از دل یک متن ادبی، چیزی کاملا سینمایی بیرون بکشد. ماریو پوزو «پدرخوانده» را در سال ۱۹۶۹ منتشر کرد. رمانی قطور و عامه‌پسند که بخش‌هایی از آن بیش از آنکه به تراژدی قدرت و خانواده مربوط باشد، به جزئیات زندگی خصوصی شخصیت‌ها و ماجراهای فرعی اختصاص داشت.

🔸کاپولا برای تبدیل رمان به فیلم، مجبور بود حجم عظیم روایت را فشرده کند. خودش بعدها درباره صحنه غسل تعمید توضیح داد که بخش انتقام‌های مایکل در رمان ده‌ها صفحه طول می‌کشید، اما او باید راهی پیدا می‌کرد که آن حجم اطلاعات را در زبان سینما خلاصه کند. راه‌حل، تدوین موازی میان مراسم غسل تعمید و قتل دشمنان مایکل بود.

🔸در پژوهش‌های مربوط به راهبردهای اقتباسی کاپولا نیز «بیگانگان» نمونه‌ای از نزدیک‌ترین اقتباس‌های او به متن اصلی معرفی شده است تا جایی که یک پژوهشگر نوشته است فیلم چنان به اصل کتاب نزدیک می‌شود که گویی رمان تقریباً مستقیماً به فیلمنامه تبدیل شده است. همکاری کاپولا با هینتون به «بیگانگان» ختم نشد و او «ماهی جنگی» را با اقتباسی از رمان دیگر هینتون ساخت. اگر «بیگانگان» فیلمی درباره جامعه و گروه است، «ماهی جنگی» فیلمی درباره تنهایی، اسطوره‌سازی و فروپاشی هویت است.

🔸شاید دلیل مهمی که کاپولا می‌توانست با نویسندگان و رمان‌ها چنین راحت برخورد کند، این بود که خودش فقط کارگردان نبود. او فیلمنامه می‌نوشت، بازنویسی می‌کرد و ساختار روایی را می‌شناخت. او در گفت‌وگویی با نیویورک تایمز توضیح می‌دهد که هرگز کتابی را به قصد اقتباس سینمایی نمی‌خواند و کتاب می‌خواند تا یاد بگیرد و ببیند چه چیزی می‌تواند برای هنر نوشتن از آن بیاموزد. کاپولا با فیلم‌های اقتباسی‌اش درسی به ادبیات درباره‌ سینما داد که بزرگ‌ترین احترام به یک رمان مربوط به میزان وفاداری به کتاب نیست و درک این است که چرا سزاوار ساخته ‌شدن است.

ibna.ir/x6K9T

@ibna_official