🔰نگاهی به کتاب «معنا میان اصول فقه و زبان‌شناسی مدرن»؛
«معنا» در میانه‌ی میراث اصولی و زبان‌شناسی مدرن

🔸این مطلب ترجمه‌ی مقاله‌ای از اسلام‌آنلاین درباره‌ی کتاب محمد بن عبدالله الساعی است؛ مقاله‌ای که نسبت میان اصول فقه، نظریه‌های جدید زبان و مسئله‌ی فهم و تأویل متن را بررسی می‌کند

🔸️این کتاب درآمدی علمی و تطبیقی میان نظریه‌ی سنتی اصول فقه در فهم متون و نظریه‌های جدید زبان‌شناسی در مطالعه‌ی معنا و تأویل ارائه می‌کند. نویسنده بر جایگاه محوری پژوهش‌های زبانی در علم اصول فقه و مجموعه‌ی قواعدی که این دانش در حوزه‌ی دلالت، بیان و تأویل شکل داده است، تأکید می‌کند و سپس مقایسه‌هایی دقیق میان این میراث و مکاتب زبان‌شناسی مدرن و فلسفه‌ی تأویل در غرب انجام می‌دهد.

🔸کتاب موضوعات محوری‌ای مانند رابطه‌ی لفظ و معنا، منطوق و مفهوم، حقیقت و مجاز، ظاهر و تأویل، قرائن و بافت، و همچنین نقش گوینده و مخاطب در شکل‌گیری دلالت را بررسی می‌کند. نویسنده در ادامه، مهم‌ترین نظریه‌های فیلسوفان معاصر زبان، از جمله شلایرماخر، دیلتای، پل ریکور و ژاک دریدا را نیز مورد نقد و تحلیل قرار می‌دهد.

🔸ارزش علمی کتاب «معنا میان اصول فقه و زبان‌شناسی مدرن» در آن است که می‌تواند به‌عنوان سندی معرفتی جایگاهی مهم در مجموعه‌ی آثار اندیشه‌ی معاصر عربی و اسلامی داشته باشد. این اثر به مقایسه‌ای سطحی محدود نمی‌شود، بلکه در «زمین‌شناسی معنا» ژرف می‌شود تا پیوندهای عمیق میان دو نظام معرفتی را که از نظر زمینه‌ی زمانی و مکانی با یکدیگر تفاوت دارند، استخراج کند؛ دو نظامی که در عین این تفاوت‌ها، «دغدغه‌ی فهم» آن‌ها را به هم پیوند می‌دهد.

🔸قدرت این کتاب در جسارت روشی آن نهفته است. در مطالعات تطبیقی معمولاً پژوهشگر در چارچوب ترتیب «مدرسه‌ای» و مرسوم کتاب‌های اصول فقه باقی می‌ماند؛ یعنی مباحثی مانند امر، نهی، عام، خاص و... به همان ترتیب سنتی بررسی می‌شوند و در این میان، زبان‌شناسی مدرن صرفاً به «حاشیه‌هایی» تبدیل می‌شود که اینجا و آنجا به بحث افزوده می‌شوند.

ibna.ir/x6K7t

@ibna_official