💢 سایه سنگین هشدارهای بهداشتی بر سر صنعت مشروبات الکلی اروپا: از لذت کافه‌نشینی تا برچسب‌های سرطان‌زا

✍️ امیرعلی سهراب‌پور


جام جهانی فوتبال برای اسپانیا و فروشندگان نوشیدنی‌های الکلی در این کشور یک رویداد رویایی بود؛ سود بارها و کافه‌ها در روزهای مسابقه بین ۲۵ تا ۳۰ درصد جهش پیدا کرد. اما این شلوغی‌های موقت و روزهای آفتابی نتوانست بحران عمیقی را که در پس‌زمینه صنعت مشروبات الکلی اسپانیا و کل اروپا در حال شکل‌گیری است پنهان کند. واقعیت آماری این است که مصرف نوشیدنی‌های الکلی سال‌هاست که روند نزولی دارد و حالا موج جدیدی از سخت‌گیری‌های قانونی، تولیدکنندگان را نگران کرده است.

بلژیک در خط مقدم؛ تغییر متن هشدارها
در ماه مارس، دولت بلژیک به کمیسیون اروپا اعلام کرد که قصد دارد قوانین سخت‌گیرانه‌تری را به تصویب برساند. این طرح شامل دو بخش اصلی است: ممنوعیت کامل تبلیغات برای افراد زیر سن قانونی و تغییر لحن برچسب‌های هشدار. در حالی که هشدارهای فعلی می‌گویند «مصرف بیش از حد الکل به سلامتی آسیب می‌زند»، بلژیک می‌خواهد عبارتی قاطع‌تر و بدون تعارف بنویسد: «الکل یک تهدید برای سلامت است.»

شورش کشورهای مدیترانه‌ای علیه قوانین سخت‌گیرانه
تغییر این جمله کوتاه، زنگ خطر بزرگی را برای غول‌های صنعت نوشیدنی به صدا درآورده است. تولیدکنندگان نگرانند همان سرنوشتی که برای «دخانیات» رقم خورد و سیگار را از یک کالای اجتماعی به محصولی سمی و طردشده تبدیل کرد، در انتظار الکل باشد. کشورهای عمده تولیدکننده مانند فرانسه، ایتالیا، رومانی و اسلواکی رسماً اعتراض کرده و مدعی شده‌اند که این قوانین بازار تبلیغات را تکه‌تکه کرده و مانع تجارت آزاد می‌شود.

این مناقشه ریشه در شکاف عمیق فرهنگی در قاره سبز دارد:
- حوزه مدیترانه (فرانسه، ایتالیا، پرتغال، اسپانیا): نوشیدنی‌های الکلی را بخشی از رژیم غذایی سالم، فرهنگ بومی، هویت تاریخی و دورهمی‌های خانوادگی می‌دانند.
- کمربند ودکا (کشورهای حوزه بالتیک و نوردیک): به دلیل سابقه مصرف سنگین الکل‌های قوی، دولت‌ها همواره سیاست‌های محدودکننده و مقابله‌ای در پیش گرفته‌اند.

سابقه تنش‌ها؛ نمونه ایرلند و لیتوانی
ایرلند نخستین کشوری در اتحادیه اروپا بود که در سال ۲۰۱۸ قانون درج هشدارهای مستقیم سرطان، هشدارهای بارداری و میزان کالری روی بطری‌ها را تصویب کرد. این تصمیم با واکنش تند ایتالیا روبه‌رو شد که آن را «حمله به هویت و فرهنگ مدیترانه‌ای» خواند. آمریکا نیز این طرح را مانعی در برابر تجارت آزاد دانست و از آن شکایت کرد و در نهایت، اجرای این هشدارهای اجباری تا سال ۲۰۲۸ به تعویق افتاد.

در مقابل، کشوری مثل لیتوانی با اعمال قوانین سخت‌گیرانه از جمله ممنوعیت تقریباً کامل تبلیغات و محدود کردن ساعات فروش، مسیر موفقی را طی کرده است؛ هرچند وزیر بهداشت سابق این کشور تأکید می‌کند که چنین اصلاحاتی تنها با همراهی جامعه و پس از شوک ناشی از تصادفات مرگبار رانندگی ممکن شد.

نگاه علمی؛ مسئله سرطان و ریسک‌های روزمره
از منظر پزشکی و طب سرطان، هیچ مقداری از مصرف الکل «کاملاً بی‌خطر» نیست و افزایش ریسک سرطان‌های دستگاه گوارش و پستان قطعی است. با این حال، کارشناسان اقتصادی معتقدند میزان ریسک ناشی از مصرف بسیار کم الکل، در مقایسه با سایر رفتارهای روزمره مردم (مانند آفتاب گرفتن، مصرف فرآورده‌های گوشتی فرآوری‌شده یا نوشیدن مایعات داغ بالای ۶۵ درجه) بیشتر نیست و زدن برچسب‌های هشدار مطلق ممکن است متناسب نباشد.

فرصتی تازه در دل بحران؛ اوج‌گیری آبجوهای بدون الکل
جالب اینجاست که مصرف الکل حتی بدون این قوانین نیز در حال کاهش است؛ به عنوان نمونه مصرف آبجو در اتحادیه اروپا از سال ۲۰۱۹ تا کنون بیش از ۹.۲ درصد افت داشته است. اما این چالش به یک فرصت اقتصادی جدید تبدیل شده است: امروزه از هر ۱۲ بطری آبجوی مصرف‌شده در اتحادیه اروپا، یک بطری کاملاً «بدون الکل» (0.0%) است. این تحول نشان می‌دهد که چه قانون‌گذاران در تصویب هشدارهای بهداشتی پیروز شوند و چه صنایع سنتی مقاومت کنند، ذائقه عمومی جامعه به سمت سبک زندگی سالم‌تر و محصولات بدون الکل حرکت کرده است.

منبع: {+}


🆔 @HR1Ghadam
.