💢 کتاب‌های کودکان درباره دانشمندان ممکن است ناخواسته انگیزه بچه‌ها را کم کنند

✍️ امیرعلی سهراب‌پور


یک مطالعه جدید نشان داده است که بسیاری از کتاب‌های زندگی‌نامه‌ای کودکان درباره دانشمندان، به جای اینکه علم را برای همه دست‌یافتنی نشان دهند، گاهی این پیام را منتقل می‌کنند که دانشمند شدن نیاز به استعداد ذاتی یا علاقه‌ای دارد که از کودکی وجود داشته باشد. پژوهشگران ۴۲۲ کتاب پرفروش کودکان درباره دانشمندان را بررسی کردند و داستان زندگی بیش از ۱۳۰۰ دانشمند را تحلیل کردند.

نتایج نشان داد بیشتر این کتاب‌ها دانشمندان را افرادی معرفی می‌کنند که از همان کودکی عاشق علم بوده‌اند؛ در حالی که تحقیقات انگیزشی نشان می‌دهد علاقه می‌تواند در طول زمان شکل بگیرد. همچنین در رشته‌هایی مثل فیزیک، مهندسی و علوم کامپیوتر، موفقیت دانشمندان بیشتر به «استعداد ذاتی» نسبت داده شده بود؛ پیامی که ممکن است بعضی کودکان را از این حوزه‌ها دور کند.

نکته جالب دیگر این بود که داستان زندگی زنان دانشمند در این کتاب‌ها بیشتر به «تلاش و سخت‌کوشی زیاد» نسبت داده می‌شد، در حالی که درباره مردان دانشمند بیشتر بر توانایی و استعداد علمی تأکید می‌شد. به عبارت دیگر، این پیام ناخواسته منتقل می‌شد که زنان برای موفقیت در علم باید بیشتر از دیگران تلاش کنند، نه اینکه مانند مردان به دلیل توانایی و استعداد خود موفق شده باشند.

پیام پژوهشگران این است که بهتر است داستان دانشمندان فقط درباره «نابغه‌هایی که از ابتدا متفاوت بودند» نباشد؛ بلکه نشان دهد دانشمندان هم یاد گرفته‌اند، اشتباه کرده‌اند، شکست خورده‌اند و علاقه و توانایی خود را در طول مسیر ساخته‌اند.

منبع: {+}


🆔 @HR1Ghadam
.