Historyja

5 кастрычніка 1892 года нарадзіўся Андрэй Якубецкі – беларускі дзеяч, галоўнакамандуючы войскаў Беларускай Народнай Рэспублікі ў час Слуцкага паўстання.

Палац Радзівілаў у Нясвіжы, 1938 год.

Фота: Ян Булгак.

Час на мэм

4 кастрычніка 1741 г. нарадзіўся Францішак Карпінскі - польскі паэт і аўтар між іншым славутай паланэза каляднай песні (kolędy) "Pieśń o Narodzeniu Pańskim", вядомай па сённяшні дзень у Польшчы дзякуючы пачатку "Bóg się rodzi...". Сама песня была выдадзеная першы раз у 1792 годзе ў уніяцкім (грэка-каталіцкім) кляштары базыльянаў у Супраслі ў кнізе "Pieśni nabożne".

Паэт памёр 16 верасня 1825 года ў фальварку Хараўшчына каля Ваўкавыска. 26 верасьня 1993 у Лыскаве каля касцёла быў пастаўлены і асвечаны помнік Карпінскаму.

Бальшавікі пра Беларусь

Відавочна, без тэрытарыяльных прэтэнзій версальскай Польскай Рэспублікі на беларускія землі аўтэнтычнасць беларускае нацыі і яе права на геапалітычную хаця б намінальнасць былі б праігнараваны бальшавіцкай Расіяй. Яшчэ ў снежні 1918 г. савецкае кіраўніцтва займала пазіцыю непрымання беларускага сепаратызму ў якім бы тамні было выглядзе. «У газэце “Западная Коммуна” (органАблвыкамзаху) 21.12.1918 г. (г.зн. за 6 дзён перад адкрыцьцём 6-ай абласной партыйнай канфэрэнцыі) публікуецца рэдакцыйны артыкул “Национальные республики Советов”. У вартыкуле даводзіцца патрэба захаваць вобласьці й немэтазгоднасьць тварыць нацыянальныя рэспублікі, якія, калі й творацца, то вылучна дзеля тактычных меркаваньняў.

“Спрашивается, зачем эта игра в советские республики?.. Ведь для нас ясно, что Советская власть ставит своей задачей... не создание национальной обособленности в рамках маленьких национальных государств, а снесение всяких национальных рогаток. Провозглашение Советской республики Белоруссии не только не служило бы интересам борьбы с националистическими тенденциями мелкой буржуазии, но как раз развивало бы простор этим тенденциям. А это не в интересе социалистической революции. То, что мы признаем допустимым в одном месте в силу тактических соображений, не долж-но быть перенесено в другие места, где таковых практически соображений нет и быть не может”»..

З кнігі "Ленін і Сталін думаюць пра Беларусь", аўтар: Анатоль Трафімчык.

"Хіба ж гэта не шалёны той, хто, не ўмеючы ні чытаць, ні гаварыць па-беларуску, бярэцца судзіць наш родны язык і называе яго паланізатарскім толькі праз тое, што яго хвораму розуму ўсюды мігціцца «польская інтрыга»?"

"Кручаныя", Язэп Лёсік, 1917 год.

Мінула сто гадоў і актуальна далей.

Царква XVI ст. у вёсцы Мураванка. Фора міжваеннага часу.

Цікавая гісторыя з 1990-х

Як мы ў дзяцінстве вайну малявалі. Я пайшоў у першы клас у 1993-м годзе. Вядома ж мы з іншымі хлапцамі шмат гулялі і малявалі “вайнушку”. Гэткая спадчына наратыва і культу, які існаваў вакол Другой Сусветнай вайны ў грамадстве і таго болю, які так і не ўдалося да канца перажыць. Цікавей за ўсё было маляваць пад час урокаў або ў вольную хвілінку цэлыя баталіі на паперы. Рабілася гэта проста: з аднаго боку наступаюць умоўныя “нацысты”, а з другога – “нашыя”. Некаторыя малявалі нашых з савецкімі зоркамі – па традыцыі іхных старэйшых братоў. Але іншая частка, да якой належаў і я, нашых малявала ўжо пад НАШЫМ сцягам. Бел-чырвона-белы сцяг і “Пагоня” ўжо віселі ў куточку класнага памяшкання як сімвалы новай дзяржавы. Зразумела, што гістарычна гэта выглядае кантраверсійна, але як яшчэ было адлюстраваць “нашых”?..

- гісторыяй падзяліўся caesarissimus

Сустрэча Старшыні Рады БНР Язэпа Сажыча з прэзідэнтам ЗША Джорджам Бушам, 3 кастрычніка 1991 года.

Да разумення антысавецкага стаўлення "заходнікаў"

Уяўляеце, 20 гадоў працуеш грузчыкам у доках ЗША, вяртаешся дамоў, купляеш на заробленыя грошы зямлю, а ў 1939 прыходзіць калектывізацыя 😵 Лісткі календара. М. Танк

- крыніца: Pčv

Савецкая прапаганда і гістарыяграфія ўмацавала вобраз шляхты як чужой і варожай для рускія людзей, падразумяваючы беларусаў і ўкраінцаў, аднак гэта зусім не так. Прыклад, як польска-украінскі гістарычны праект абвяргае міфы пра шляхту.

Актуальна таксама для беларусаў з улікам таго, што ў Беларусі назіраецца чарговая хваля адраджэння заходнерусізму і вяртання да антышляхецкіх наратываў. Хаця наша шляхта Вялікага Княства Літоўскага гэта крыху асобная тэма.

https://www.youtube.com/watch?v=qcCSO4upLsk

"Ідэі асьветніцтва дэмакратыі роўнасьці і братэрства не згінулі разам з разьбітым французскім войска. Ужо празь пяць гадоў, у 1817-1820 гадах, у Вільні дзейнічае тайнае таварыства філаматаў-філарэтаў, славутае сваёй пільнай увагаю да вывучэньня беларускай культуры - фальклёру і гісторыі. Менавіта з шэрагаў гэтага таварыства выйшаў геніяльны пісьменьнік Адам Міцкевіч, традыцыямі, звычаямі нашага народа, на чым узгадаваўся і вырас ягоны талент. Значэньне творчасьці А. Міцкевіча, таксама як і ягоных сяброў Тамаша Зана, Яна Чачота, да канца яшчэ не асэнсаванае ў нашай культуры..."

"Асвечаныя Беларушчынай", Алесь Бяляцкі

2 кастрычніка 1991 года беларусы ЗША ўрачыста перадалі беларускі нацыянальны бел-чырвона-белы сцяг прадстаўніцтву Беларусі пры ААН для афіцыйнага выкарыстання. Дэлегацыю беларуска-амерыканскай моладзі прыняў амбасадар Рэспублікі Беларусь Генадзь Бураўкін.

Ва ўрачыстасці прынялі ўдзел Міністр замежных спраў Рэспублікі Беларусь Пётра Краўчанка, які знаходзіўся ў Нью-Ёрку ў сувязі з удзелам у паседжанні Генеральнай асамблеі ААН, а таксама старшыня Беларуска-амерыканскага задзіночання Антон Шукелойць.

Відаць такая "Вольная Беларусь" не прадугледжвае вольнасці ад савецкага мышлення, калі нават неасавецкая сістэма савецкага чалавека гэта "фашысты", а слова Расія хаваецца пад нейкімі "пыпамі" і іншымі. "Верной дорогой идёте, товарищи!" 😁

2 кастрычніка 1413 года паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім была заключана Гарадзельская унія